Beerze

Plaats
Buurtschap
Ommen
Salland
Overijssel

beerze schaapskooi 1948 [640x480].jpg

Beerze, schaapskooi, 1948

Beerze, schaapskooi, 1948

Beerze

Terug naar boven

Status

- Beerze is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Ommen. T/m 30-6-1818 gemeente Ommen. Per 1-7-1818 over naar gemeente Ambt-Ommen, per 1-5-1923 over naar gemeente Ommen.

- De buurtschap Beerze heeft een eigen postcode (7736) en postale plaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke basisadministratie GBA en is daarmee een officiële woonplaats die formeel dus niet onder een buurdorp valt. In de praktijk is men voor voorzieningen wel op buurdorpen aangewezen, met name Beerzerveld en Mariënberg.

- De buurtschap Beerze heeft officiële, blauwe plaatsnaamborden en heeft daarmee een bebouwde kom. Daarnaast heeft het gedeelte van de buurtschap buiten de bebouwde kom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1328 Beerse, 1381-1383 Beersen, 1533 Beerst, Beersen, 1583 Beersse, 1665 Beerse, 1936 Beerse.

Naamsverklaring
Betekent 'omhaagd gebied' of 'stoppelveld, stekelige plaats'. Zie ook Beers.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Beerze ligt OZO van de stad Ommen, rond voornamelijk de wegen Beerzerweg (de R103), Marsdijk, Beerzerpoort, Zwarteweg en de provincialeweg N36 (Twentseweg), en grenst in het N aan en, daarnaast, vrijwel aan de rivier de Vecht, in het O ligt de grens even O van de provincialeweg N36 (Almelo - Ommen; de Twentseweg), en de Z grens ligt iets N van de weg en de buurtschap Beerzerhaar. De W grens van de buurtschap ligt rond het zuidelijkste punt van de Beerzerweg, even noordelijk hiervan vormt een dode arm van de rivier de Vecht richting het N de W grens, richting het Z loopt de W grens ongeveer langs een denkbeeldige lijn vanaf de Beerzerweg alhier naar iets N van het W begin van de weg Beerzerhaar. De buurtschap ligt verder aan de ZO zijde van Natuurreservaat Vecht- en Beneden-Reggegebied en NO van het dorp Den Ham, N en NW van het dorp Vroomshoop, NW van de dorpen Beerzerveld, Westerhaar-Vriezenveensewijk en Sibculo, W van het dorp Mariënberg, ZW van de stad Hardenberg en, op enige afstand, ZO van het dorp Dedemsvaart.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Beerze 21 huizen met 154 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 65 huizen, ca. 45 verblijfsaccommodaties en enkele bedrijfsgebouwen. Met een gemiddelde woningbezetting van ca. 2,5 personen in landelijke kernen leidt dat tot ca. 160 inwoners. Volgens het CBS heeft de buurtschap echter ca. 220 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vroeger was buurtschap Beerze een pleisterplaats voor Vechtschippers met hun zompen op hun route vanuit Duitsland naar Zwolle. Bekend was schippersherberg De Goede Vrouwe die naast het latere theehuis, nu camping De Roos, was gelegen.

In het begin van de 20e eeuw was er een spoorweghalte bij het landgoed Beerze. Van 1905 tot 1932 had de buurtschap een stopplaats aan de spoorlijn Zwolle-Stadskanaal. Bij de spoorwegovergang in de bossen is nog redelijk duidelijk de verhoging te zien waar vroeger het perron heeft gelegen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap is zeer karakteristiek vanwege haar hallenhuisboerderijen. Beerze is een toonbeeld van landelijke bouwkunst in Salland. Aan de Beerzerweg liggen maar liefst negen rijksmonumentale boerderijen op rij. Deze beschermde status verkregen zij in 1973. Veel panden dateren nog van vóór 1800. Hun rieten daken steken hoog boven de lage stenen wanden uit. De voorgevels laten een klassieke verdeling zien met voordeur, hoofdvenster(s) en kleine raampjes aan weerszijden. Verschillende achtergevels kennen een - vanwege de lage muren noodzakelijke - dieper liggende deeldeur, het zogeheten onderschoer. Ook de bijbehorende stallen, schaapskooien, schuren en hooibergen zijn de moeite van het bekijken waard. Diverse opstallen bevatten nog wanden met strovlechtwerk. Vanwege het authentieke karakter is de kern van de buurtschap in 1992 aangemerkt als beschermd dorpsgezicht.

- Beerze heeft 9 rijksmonumenten.

- Beerze heeft 2 gemeentelijke monumenten.

- Gevelstenen in Beerze.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Paasvuur (op de avond van 2e paasdag).

- Project Beerze is een christelijk project dat ieder jaar tijdens de zomervakantie een vertrouwde plek creëert voor haar gasten. Al ruim 30 jaar maakt het project deel uit van de plaatselijke vakantie-omgeving. Niet als onderdeel van een van de drie campings die de buurtschap rijk is, maar met een eigen terrein en een eigen geluid. Dat eigen geluid heeft een bijzondere aantrekkingskracht op voornamelijk jongeren. Zij komen drie weken lang naar het project-terrein. Met de gasten wordt een vriendschap opgebouwd. In de wintermaanden, wanneer 'Beerze' ver weg lijkt, onderhouden teamleden en gasten contact met elkaar. Voor de ondersteuning is een belangrijke rol weggelegd voor de kerkelijke gemeenten van Mariënberg en Hardenberg-Heemse. De gemeenteleden zorgen elke dag voor een warme maaltijd, en dragen zorg voor de faciliteiten. Daarmee weet het project zich gedragen door een levend geloof onder de ondersteunende gemeenten.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Nabij Beerze liggen veel wandelroutes. Tijdens een wandeling loop je door zandverstuivingen, dan weer langs bossen, veenputten of heide. Hier waan je je in vervlogen tijden en ervaar je intens de rust en ruimte. Wel eens een raaf gezien? In dit gebied wordt deze zwarte, grote en schuwe vogel regelmatig gespot. Ga eens ‘s ochtends vroeg op pad. De kans is groot dat je oog in oog komt te staan met een ree of een van de vele andere dieren in dit verrassende gebied.

- Sinds 2015 is er de lokale Natuurwerkgroep, die enkele keren per jaar de Beerze Bulten onderhoudt. Zo slaat men twee vliegen in één klap: de natuur heeft er baat bij en de inwoners hebben er een gelegenheid bij om elkaar te ontmoeten en (beter) te leren kennen.

- De adder krijgt vrij spel rond het spoor bij Beerze. Natuurbeheerders van Landschap Overijssel hebben in 2008 langs het traject bomen gekapt om ruimte te maken voor deze slangensoort. Zij hopen dat de strook naast het spoor een corridor gaat vormen tussen verschillende gebieden waar de reptielen te vinden zijn.

- Natuurreservaat Beerze omvat de Beerzerbelten, het Beerzerveld, het Beerzerzand en landgoed Beerze. Het Beerzerveld (niet te verwarren met het dorp Beerzerveld, dat enkele kilometers naar het ZO ligt) bestaat uit (deels versnipperde) open heide en een vergraven hoogveenlandschap met veenputten. Veenputten zijn vroeger door de boeren gegraven om het turf onder een dik pakket zand weg te halen. Deze putten hebben nu bijzondere natuurwaarde. Verbossing vormt hier echter een bedreiging. Maaien, plaggen en begrazing voorkomen helaas niet voldoende dat de verbossing plaats vindt. Om de heide als waardevol (cultuur)landschap, zowel wat haar openheid als typische flora en fauna betreft, te behouden heeft Landschap Overijssel daarom in 2010 grove dennen, berken en oprukkende bosranden in het gebied gekapt. Zij vormden namelijk een groot probleem voor aanwezige soorten van zure vennen, vochtige en droge heide.

- Landschap Overijssel heeft in 2018 en 2019 natuurherstelmaatregelen uitgevoerd in Beerze. In Overijssel is gedurende de afgelopen eeuw bijna 90% van de heide verdwenen. Ook in deze omgeving nam door de jaren heen steeds meer bos de plaats in van heide. Omdat het gebied door de Europese Unie is aangewezen als Natura 2000-gebied, heeft Landschap Overijssel de kans gekregen om hier de heide te herstellen en uit te breiden. Marten Meyling, projectleider Natura 2000 Beerze: "Om de conditie van de heide, het hoogveen en de zandverstuiving te verbeteren, moeten we hier de verdroging tegengaan. Dat doen we door het dempen van slootjes en het verwijderen van 55 ha bos, want bomen verdampen veel water. Op die manier herstellen we de waterhuishouding."

Het hoogveen in Beerze is een uniek veentype van soms wel vijf meter dik, dat in duizenden jaren is ontstaan. Het landschap wordt in de toekomst niet alleen natter, maar ook opener. Meyling: "We brengen de voorheen geïsoleerd gelegen heideterreintjes bij elkaar en ook de zandverstuiving breiden we uit. Enkele wandelroutes zijn aangepast zodat bezoekers nog beter kunnen genieten van deze parel." Landschap Overijssel heeft voor de uitvoering van de maatregelen samengewerkt met de provincie, gemeente Ommen en Waterschap Vechtstromen. Meyling: "Bovendien doen we alles in goed overleg met onze gebiedspartners, waaronder Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, én met de bewoners en belanghebbenden in de omgeving." (bron: Landschap Overijssel, oktober 2018)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Beerze.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Beerze behartigt de belangen van de buurtschap naar de gemeentelijke en andere overheden.

Reactie toevoegen