Beckum

Plaats
Dorp
Hengelo
Twente
Overijssel

beckum_asn_gek_inn_drek.jpg

Een van de succesnummers tijdens de jaarlijkse Pinksterfeesten in Beckum is de altijd spectaculaire autocross As'n Gek in'n Drek. (© www.facebook.com/AsnGekInnDrek)

Een van de succesnummers tijdens de jaarlijkse Pinksterfeesten in Beckum is de altijd spectaculaire autocross As'n Gek in'n Drek. (© www.facebook.com/AsnGekInnDrek)

beckum_carnaval.jpg

Ook carnaval vieren kun je wel aan de Beckumers toevertrouwen. Beckumers met 1 m inderdaad. Waarom dat zo is kun je lezen onder het kopje Naam.

Ook carnaval vieren kun je wel aan de Beckumers toevertrouwen. Beckumers met 1 m inderdaad. Waarom dat zo is kun je lezen onder het kopje Naam.

beckum_750_jaar.jpg

Beckum wordt in 1266 voor het eerst in de archieven vermeld en heeft daarom in 2016 het 750-jarig bestaan gevierd.

Beckum wordt in 1266 voor het eerst in de archieven vermeld en heeft daarom in 2016 het 750-jarig bestaan gevierd.

beckum_beter_bekeken_maandblad.jpg

Het kleine dorp Beckum heeft dankzij de inzet van veel vrijwilligers relatief veel voorzieningen. Een van die mooie voorzieningen is het inhoudelijk rijk gevulde maar ook prachtig uitgevoerde maandblad Beckum Beter Bekeken.

Het kleine dorp Beckum heeft dankzij de inzet van veel vrijwilligers relatief veel voorzieningen. Een van die mooie voorzieningen is het inhoudelijk rijk gevulde maar ook prachtig uitgevoerde maandblad Beckum Beter Bekeken.

beckum_collage_verenigingen.jpg

Fraaie collage waarop het rijke verenigingsleven van Beckum gebroederlijk bij elkaar staat.

Fraaie collage waarop het rijke verenigingsleven van Beckum gebroederlijk bij elkaar staat.

Beckum Beckumerschoolweg_Proggiehoes [640x480].jpg

Beckum, dorpshuis 't Proggiehoes.

Beckum, dorpshuis 't Proggiehoes.

Beckum Beckumerschoolweg [640x480].jpg

Beckum, Beckumerschoolweg.

Beckum, Beckumerschoolweg.

Beckum Haaksbergerstraat [640x480].jpg

Beckum, Haaksbergerstraat.

Beckum, Haaksbergerstraat.

Beckum Wapen_van_Beckum [640x480].jpg

Beckum, party-accommodatie Het Wapen van Beckum.

Beckum, party-accommodatie Het Wapen van Beckum.

Beckum evenementenbord [640x480].jpg

Beckum, evenementenbord met het dorpswapen van Beckum.

Beckum, evenementenbord met het dorpswapen van Beckum.

beckum_30_km_zone.jpg

In Beckum wordt middels deze poster op een leuke manier aan de automobilisten gevraagd om hun rechtervoet in bedwang te houden.

In Beckum wordt middels deze poster op een leuke manier aan de automobilisten gevraagd om hun rechtervoet in bedwang te houden.

Beckum

Terug naar boven

Status

- Beckum is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Hengelo.

- Het dorp Beckum heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien ‘in’ Hengelo.

- Onder het dorp Beckum valt ook de buurtschap Oele.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van Beckum is een Beckumer en geen Beckummer. Met 1 m dus. Waarom dat zo is, kun je lezen onder de link.

Bijnaam van de inwoners
Osns.

Oudere vermeldingen
1266 Bechem (zie bij Geschiedenis), 1268 / 1312 / 1457 Beckem, 1385 Bechem, 1772 Beckum, 1799 Bekkem, ca. 1840 'Bekkum of Beckum'(1), 1846 kopie 1927 Bekkum, 1854 Bekkum.

Naamsverklaring
Misschien ontstaan uit Bekehem* 'woonplaats aan de beek', vergelijk Beckum (Duitsland), dat in de 10e eeuw voorkomt als Bekehem(2). Nabij het dorp lopen verschillende beken zoals de Hagmolenbeek, Wolfkaterbeek en Buitenbeek.
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Beckum ligt Z van Hengelo, N van Haaksbergen, langs de provincialeweg N739 (Hengelo-Haaksbergen).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Beckum 50 huizen met 304 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
"De oudste vermelding van de plaatsnaam treffen we aan als Bechem, in een oorkonde van 20 dec. 1266, opgesteld en gezegeld in Oldenzaal. Daar verklaart Herman Saterslo, drost van Twente, dat hij het huis van Werenbolders in Bechem met man, vrouw en kinderen voor 160 ponden heeft verkocht aan de commanderei van de Johannieters in Steinfurt. Van deze oorkonde wordt gezegd dat het gaat om het huis van de toenmalige heer van Beckum dat Herman Saterslo in leen had van de bisschop van Munster en dat dit huis het Huis Altena betrof.

Het is niet duidelijk of met Werenbolders ook de toenmalige heer van Beckum wordt bedoeld, en ook niet naar welk huis of erve hier verwezen wordt. De buurtschap Bechem bestond destijds uit 12 erven van nog oudere datum waarvan Asbroek al rond 1160 wordt genoemd. Door de oorkonde van 1266 nemen we aan dat de plaatsnaam Bechem pas in de 2e helft van de 13e eeuw is ontstaan." Aldus Jan van Beckum, die op deze gegevens stuitte bij zijn onderzoek naar de herkomst naar zijn familienaam. Vanwege deze oudste vermelding heeft Beckum in 2016 het 750-jarig bestaan gevierd.

De marke
Beckum was vanaf de 13e eeuw één van de marken van het richterambt Delden en behoorde tot het gelijknamige kerspel. Oorspronkelijk bevond zich ten zuiden van het huidige dorp het kasteel Altena van de familie van Beckum, dat in 1475 vernield werd. Het kasteel was middels een kerkpad, het huidige Altena’s voetpad, verbonden met de zuidelijker gelegen kapel. Tegenwoordig herinnert de streeknaam Het Altena(3) (direct Z van het dorp) nog aan het vroegere kasteel. - Artikel over de adellijke dames Van Beckum en het kasteel Altena.

De marke kon ruwweg in twee delen worden opgedeeld: het deel ten westen van de weg Hengelo-Haaksbergen stond bekend als de Bentelerzijd (naar de marke Bentelo, die westelijk van de marke Beckum gelegen was) en het gedeelte ten oosten van de doorgaande weg stond bekend als de Kerkerzijd, naar de toenmalige kerkschuur. Wanneer tijdens de Franse overheersing het Ancien Régime van dorpen, marken en richterambten wordt vervangen door het huidige openbaar bestuur van gemeenten, wordt de marke op 28 november 1811 verenigd met de marken Oele en Woolde tot de gemeente Hengelo.

Ontwikkeling tot parochie en dorp
Hoewel Beckum in 1820 zijn eerste echte (stenen) Waterstaatskerk krijgt en daarmee dus officieel een dorp wordt, bestaat het rond die tijd nog altijd slechts uit enkele verspreide boerderijen en een school. Pas vanaf 1850 begint de nederzetting zich langzaam te ontwikkelen. In 1854 krijgt het dorp een eigen parochie tezamen met het Haaksbergse Stepelo en Boekelo, ter afscheiding van de parochie van Delden, waartoe het tot die tijd behoorde.

Waar het noordelijker gelegen Hengelo in de tweede helft van de 19e eeuw in hoog tempo groeit van een klein dorp naar een stad van middelgrote omvang, gaat deze groei voorbij aan het uiterste zuiden van de gemeente Hengelo. In 1899 telt het dorp Beckum 12 woningen met hierin 44 bewoners. Echte verdichte bebouwing wordt pas na het rechttrekken van de weg Hengelo-Haaksbergen na de Tweede Wereldoorlog gerealiseerd. Deze verliep tot die tijd over de huidige Beckumerschoolweg. De eerste verdichting werd vanaf 1974 tussen deze straat en de doorgaande Haaksbergerstraat aangelegd. Vanaf 1982 werd ook ten oosten van de Haaksbergerstraat bebouwing gerealiseerd in de vorm van de woonbuurt Eekendiekske. (© Andreas Bartelink)

Wie alles wil weten over de geschiedenis van dit dorp, wordt sinds eind 2016 op zijn wenken bediend: De vrijwilligers van Historisch Archief Beckum dachten toen ze eraan begonnen dat ze 2 jaar nodig zouden hebben om het ultieme boek over de geschiedenis van hun dorp te maken. Het zijn er 10 geworden... Een grote stroom aan verhalen en afbeeldingen moest geordend, geduid en herschreven worden en dat is nu eenmaal een proces van lange adem. In december 2016 is het boek verschenen. Een boek waarin de lezer aan de hand van verhalen en afbeeldingen mee teruggenomen wordt in de tijd. Een boek over, voor en door Beckumers.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan en Dorpsanalyse Beckum en Oele (2012).

- In 2011 is in Beckum Woonzorgcomplex Beukenhof gerealiseerd. Het betreft 14 zorgappartementen voor ouderen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Beckum heeft 5 rijksmonumenten. Het betreft boerderij Witveld uit 1871 op Altenavoetpad 21 en boerderij Wolfkate uit 1861 met toebehoren (erfaanleg, schuur, waterput en haal) op Wolfkaterweg 36.

- Rond 1820 krijgt het dorp zijn eerste echte kerk, die gebouwd wordt op de plek waar in de schuilkerkentijd reeds een bedehuis heeft gestaan, een eindje achter het huidige kerkgebouw. De eerste pastoor bedient het dorp vanuit Delden. In 1854 wordt de zelfstandige parochie Beckum opgericht, waar ook Stepelo en Boekelo bij worden ingedeeld. Vanaf 1919 ontstaan onder leiding van de markante pastoor Osse plannen voor een nieuwe kerk, aangezien de Waterstaatskerk te klein was geworden. In 1938 komt de nieuwe, huidige kerk gereed. Het is een kruiskerk met neogotische kenmerken, gebouwd door aannemer te Dorsthorst onder architectuur van Joh. H. Sluijmer sr. De kerk maakt tegenwoordig deel uit van de Heilige Geest Parochie. De huidige pastorie dateert uit 1943.

Terug naar boven

Evenementen

- Jeugdraad Beckum organiseert door het jaar heen diverse activiteiten voor de jongeren van dit dorp en omstreken.

- Toneelvereniging Levenslust brengt jaarlijks twee toneelproducties op de planken.

- Midwinterfeesten Beckum (weekend in januari, in de oneven jaren).

- Carnaval. - Carnavalsvereniging Beckummer Ossens.

- Gewoon Beckum Live (maart) is een avond met diverse live bands.

- Koningsdag.

- Auto- en Motorcrossevenement Volle Polle (mei).

- De Pinksterfeesten Beckum (Pinksterweekend) blijven verrassen met bijzondere evenementen en attracties, waaronder Expeditie Noaberson, minifestival Noaber Rock en autocross As'n Gek in'n Drek. Aan het evenement, dat al sinds 1917 wordt georganiseerd en waar mensen uit de hele regio op af komen, werken ruim 600 vrijwilligers mee. De opbrengsten komen ten goede aan verenigingen en instanties uit het dorp.

- TVO Beachsoccertoernooi (eind juni).

- Muiterweek Beckum (eind juli / begin augustus).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Stepelerveld en Altenabos.

- Sinds 2016 is het dorp 3 wandelroutes rijker, die leiden langs historische locaties die het dorp rijk is: Beckum Beter Bekeken (3,3 km), Panoramapad (4,6 km) en Maurits en Napoleon in Beckum (5,5 km). De routes zijn opgenomen in de gratis app Wandelen in Overijssel en voorzien van uitgebreide informatie over de interessante en belangrijke locaties langs de route. Ria Assink heeft de routes, in het kader van het 750-jarig bestaan van het dorp, uitgezet en samen met het Historisch Archief van het dorp voorzien van interessante informatie en prachtige foto's. Ria's advies voor de wandelroutes Panoramapad en 'Maurits en Napoleon': "Trek goede wandelschoenen aan!"

- De Hagmolenbeek, die Z langs de dorpskern van Beckum stroomt, is een pareltje door de combinatie van natuur, water en landbouw. Tegenwoordig slingert de beek weer door landgoed Twickel. Dit is niet altijd zo geweest, want in de jaren dertig is de beek rechtgetrokken en verdiept, om overtollig regenwater zo snel mogelijk weg te krijgen en te zorgen dat de omliggende landbouwgronden beter te bewerken waren. Dat werkte goed voor de landbouw. Maar voor de ecologische kwaliteit van de beek pakte dit minder goed uit, en nabijgelegen natuurgebieden raakten verdroogd.

Droogte is een probleem dat wordt verergerd door het veranderende klimaat en nu steeds vaker voorkomt. Hier heeft niet alleen de natuur last van, maar ook de landbouw. Bij de Hagmolenbeek is dit opgelost door tussen 2010 en 2015 het beekdal opnieuw in te richten. Twee agrariërs zijn verhuisd en zo is er ruimte gemaakt voor het aanleggen van nieuwe natuur. Het project heeft een impuls gegeven aan de omgeving, niet alleen voor de natuur maar ook voor de landbouw.

Ook was landgoed Twickel in deze omgeving een van de pilotlocaties van het Alterra-project 'Boeren voor Natuur'. In dit project zetten boeren zich in om hun kringlopen zo veel mogelijk te sluiten, en worden ze betaald om diensten te leveren: landschap, natuur, waterberging en waterkwaliteit. Een nieuw verdienmodel, als nieuwe manier van agrarisch natuurbeheer. Daarnaast is het  bovenstroomse deel van het beekdal volledig deel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) geworden.

Volgens bestuurslid Jan van Hoek van Waterschap  Vechtstromen is de Hagmolenbeek een mooi project geweest. "Er is nu weer een prachtige variatie aan planten en dieren in en rond de beek. Zo zwommen er bijvoorbeeld binnen de kortste keren weer in groten getale vissen die uitsluitend in sterk stromende beken voorkomen. Vóór dit project troffen we hier alleen algemene vissen van stilstaand water aan. In het natuurgebiedje het Beundersveld, oorspronkelijk vochtige heide, is de grondwaterstand boven verwachting gestegen, met een mooi natuurherstel tot gevolg. Als je de herinrichting van de Hagmolenbeek afzet tegen de investering, is er heel veel kwaliteit uit gehaald!"

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Beckum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Beckum.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Beckum op Facebook. - Maandblad Beckum Beter Bekeken is via de link ook online te lezen. - Het maandblad op Facebook.

- Belangenvereniging: - Het doel van Stichting Dorpsraad Beckum is het in standhouden en versterken van de leefbaarheid van het dorp inclusief het bijbehorend buitengebied. De Dorpsraad wil graag het aanspreekpunt zijn voor algemene onderwerpen aangaande het dorp. De Dorpsraad onderhoudt daartoe intensief contact met vertegenwoordigers van gemeente, andere wijkraden (Werkgroep Oele) en belangenverenigingen.

- Dorpshuis: - 't Proggiehoes aan de Beckumerschoolweg is de oude school van Beckum, zoals ook te zien is op de muurschildering in de gang van het gebouw. Heel wat kindervoeten, al dan niet op klompen, hebben door de gang en de voormalige lokalen gestapt. Toen dit gebouw als school niet meer voldeed, werd er een nieuwe school gebouwd, ongeveer op de plek waar nu Basisschool De Bleek staat. Het kerkbestuur, eigenaar van de oude school, geeft het gebouw in 1950 een nieuwe bestemming: een sociaal en cultureel centrum voor de parochie. Daarvoor wordt een verbouwing en uitbreiding gedaan. In 1981 breekt brand uit in 't Proggiehoes, dat grotendeels uitbrandt. Beckumse vrijwilligers zorgen in no-time voor herstel van het gebouw. In mei 2017 heeft Stichting 't Proggiehoes de exploitatie van het pand van de parochie overgenomen. Sindsdien wordt het geheel door vrijwilligers gerund.

De toneeluitvoeringen van Levenlust zorgen altijd voor fors aantal bezoekers. Duizend betalende bezoekers per uitvoering zijn geen uitzondering. Daarnaast maken allerlei verenigingen veelvuldig gebruik van de vergaderaccommodatie in de grote kamer. Ook de medewerkers van het Historisch Archief Beckum e.o. vergaderen hier en zijn er elke maandagochtend aan het werk. Achterin het gebouw heeft het Wit-Gele Kruis een ruimte voor lichamelijke verzorging en houdt de pedicure haar spreekuur.

- Onderwijs: - Basisschool De Bleek.

- Muziek: - Club Kroket is een dj collectief uit Beckum bestaande uit de acts Binky & Pegel, Mo & Unit, Mattie Pattattie en Nicky Vannettie. Samen verzorgen zij een avondvullend dj programma geschikt voor een breed scala aan feesten en partijen. De muziekstijl die de boys verzorgen varieert van House en Club bangers tot Top40, Nederlandstalig, feest en de hardere stijlen. Iedere act heeft zijn eigen stijl maar wat het belangrijkste is is dat elke act het publiek zo goed mogelijk probeert aan te voelen. Sinds tweede kerstdag 2016 zijn deze mannen samen begonnen tijdens het Kerstboomfeest bij Café Halfweg. Hier hoste Club Kroket hun eigen area in de cafetaria van dit horeca-establishment. Dit is gelijk de reden van de naam. Tijdens dit eerste gezamenlijke optreden kregen de boys de sfeer er zeer goed in en achteraf was er niks anders te horen dan positieve reacties. Kort hierna volgde een optreden van Nicky Vannettie bij de Nieuwjaarsparty in de Hoeve en tijdens dit optreden kwamen ook Mo & Unit op het podium om hun show te presenteren. Ook hier was de belangstelling groot en zat de sfeer er goed in. Dit heeft hen doen besluiten om Club Kroket naar een next level te brengen.

- Sport: - Dartclub Anti Roos. - SV TVO Voetbal. - Handbalvereniging TVO. - TVO Volleybal.

- Overige verenigingen: - Vogelvreugd Beckum is opgericht in 1976 en heeft ca. 50 leden.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Ondernemers Vereniging Beckum en Oele (OVBO) heeft meer dan 100 leden en organiseert 4 bijeenkomsten per jaar. Een bijeenkomst heeft een thema en een informeel deel om onderlinge contacten te leggen en te onderhouden.

Reactie toevoegen