Barlo

Plaats
Buurtschap
Aalten
Achterhoek
Gelderland

Barlo monument (Kopie).JPG

Barlo, oorlogsmonument (2009) ter nagedachtenis aan de omgekomen inwoners tijdens een bombardement d.d. 30-3-1945

Barlo, oorlogsmonument (2009) ter nagedachtenis aan de omgekomen inwoners tijdens een bombardement d.d. 30-3-1945

Barlo monument toelichting (Kopie).JPG

Barlo, toelichting bij het oorlogsmonument

Barlo, toelichting bij het oorlogsmonument

Barlo

Terug naar boven

Status

- Barlo is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Aalten.

- De buurtschap Barlo valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Aalten.

- De buurtschap Barlo heeft een kleine kern, een zogeheten ´bebouwde kom´, met daarom blauwe plaatsnaamborden (komborden). Het grote buitengebied van de buurtschap is daarentegen niet bebord, zodat je niet weet wanneer je het grondgebied van de buurtschap betreedt of verlaat.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Bale.

Oudere vermeldingen
Baarlo, 1294-1295 silva Berlewalde, 1366 Berle.

Naamsverklaring
Samenstelling van bar ´kaal´ en lo ´bos´. Vergelijk Baarlo.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Barlo ligt N van het dorp Aalten, rond de Markerinkdijk. De buurtschap ligt verder ONO van het dorp Varsseveld, ZO van het dorp Harreveld, Z van de stad Lichtenvoorde, ZW van het dorp Vragender, WZW van het dorp Winterswijk en NW van de stad Bredevoort.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Barlo 74 huizen met 619 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap volgens de gemeente ca. 110 inwoners, maar vermoedelijk duidt zij hiermee alleen op de bebouwde kom. Met het buitengebied erbij heeft de buurtschap namelijk beduidend meer inwoners. Met het aantal van ca. 110 inwoners zou de buurtschap overigens ca. 45 huizen hebben, vermoedelijk dan enkel binnen de bebouwde kom van de buurtschap.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Beschrijving van Barlo op de site Erfgoed Aalten.

- In dit filmpje over Barlo kun je o.a. zien waar in de Tweede Wereldoorlog onderduikers een onderkomen vonden in de buurtschap, en hoe men dat zodanig slim had ingericht dat de speurhonden van de Duitsers ze niet konden vinden.

- Groot Deunk staat in de Topografische atlas Gelderland (2) als aparte buurtschap, maar dat lijkt ons een beetje 'overdone'. Wij komen het verder nergens als buurtschap tegen maar alleen als gebouwencomplex dat tot de buurtschap Barlo wordt gerekend, en dat door de jaren heen diverse functies heeft gehad. In 1974 wordt het complex door toenmalig prinses Beatrix geopend als vakantie-, vormings- en recreatieproject onder beheer van de Paulusstichting. In 1982 verkrijgt de buurtschap landelijke bekendheid door de mogelijke koop van Groot Deunk door Bhagwan Sri Rajneesh, die er een opleidingscentrum van wil maken. Op 9 januari 1982 brandt het complex af, waarna Bhagwan afziet van de koop. In 1985 wordt Groot Deunk opgekocht door een Deense projectontwikkelaar. Het wordt dan een recreatie- en conferentiecentrum. In 1987 is het een asielzoekerscentrum geworden. AZC Aalten is in 2012 gesloten, omdat het aantal asielzoekers destijds afnam, maar ook omdat de onderhoudskosten relatief hoog zijn. In de Achterhoek is nu nog 1 AZC en wel te Winterswijk.

Anno 2015 was er sprake van dat AZC Aalten mogelijk weer open zou gaan, en wel voor de duur van max. 5 jaar. Daarna zou het complex grotendeels worden gesloopt en krijgt de gemeente het terrein in eigendom. Het COA zou het terrein dan voor een symbolisch bedrag van 1 euro aan de gemeente overdragen. Dat was een van de punten uit de onderhandelingsresultaten die waren overeengekomen om het complex weer te openen. Een van de gebouwen zou dan het onderkomen van Oranjevereniging Wilhelmina kunnen worden, dat naarstig om een nieuw pand verlegen zat, omdat haar bestaande onderkomen zou komen te vervallen (zie hiervoor verder het hoofdstuk Evenementen etc.). - CDA Aalten heeft alle voor- en nadelen van een eventuele heropening hier op een rijtje gezet. - AZC Aalten is in december 2015 inderdaad heropend, met een opvangmogelijkheid voor maximaal 300 asielzoekers. - Eind 2017 is het complex, eerder dan destijds voorzien, weer gesloten. Het complex wordt inderdaad grotendeels gesloopt, met uitzondering van een gebouw dat het onderkomen wordt van de Oranjevereniging. Sloop kan pas vanaf eind 2018 plaatsvinden, omdat eerder in 2018 onderzocht moest worden hoe met de in de gebouwen aanwezige, beschermde vleermuizen moet worden omgegaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Barlo heeft 1 rijksmonument, maar dat is een archeologisch monument, dus daar zal ter plekke niet veel van te zien zijn. Het betreft een terrein waarin resten van een urnenveld uit de Late Bronstijd en de Vroege IJzertijd, aan de Lichtenvoordsestraatweg.

- In 2009 is aan de noordkant van de buurtschap een monument opgericht ter gedachtenis aan de inwoners die zijn omgekomen bij het bombardement d.d. 30 maart 1945. Voor Barlo en Aalten is dit jarenlang het gesprek van de dag geweest, te meer omdat het in de Achterhoek relatief rustig was gedurende de Tweede Wereldoorlog. Het betrof het echtpaar Elfers en 5 kinderen uit het gezin Weenink.

- Boerderijmuseum De Neeth (Neethweg 6, Barlo) is gevestigd in een uit 1910 daterende schuur, die grotendeels in oude staat is gebleven. De schuur hoort bij de ernaast gelegen boerderij De Neeth die gebouwd is in 1914. In het museum is een unieke verzameling gebruiksvoorwerpen voor huishoudelijk gebruik en boerengebruik bijeengebracht, die een goed beeld geeft van de manier waarop de bevolking in de Achterhoek vroeger leefde en werkte. Wat is er zoal te zien?: een gezellige boerenkeuken met een authentieke klaverblad houtkachel; traditionele kledij en linnengoed van 1850 tot 1950; kleine en grote landbouwwerktuigen zoals een dorsvlegel, houtboor en een staartploeg; een verzameling was- en strijkbenodigdheden; een slaapkamer uit de jaren dertig/veertig; een grote collectie knipmutsen; veel geëmailleerde pannen en potten. Dit alles en nog veel meer is gratis te bewonderen op woensdagmiddagen in de maanden juli en augustus. Overige dagen op afspraak. Het museum is van 1 oktober tot 1 april gesloten.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- .Oranjevereniging (OV) Wilhelmina te Barlo is ruim een eeuw oud (opgericht in 1908), maar beslist niet bejaard of uitgeblust. Jaarlijks organiseren ze diverse activiteiten, waarbij ze ook steeds proberen te vernieuwen. Gezelligheid en saamhorigheid staan altijd bovenaan. Hun kracht ligt hem in het feit dat ze als bestuur ervaren dat ze kunnen bouwen op de leden. Hun betrokkenheid bij de activiteiten is groot. Daar zijn ze erg trots op. Samen, met elkaar! De vereniging telt ongeveer 600 leden.

De Oranjevereniging organiseert jaarlijks de volgende activiteiten: Ledenvergadering, Koningsdag, Fietstocht, Oud- of nieuwjaarsborrel (samen met de activiteitencommissie), en de Oranjefeesten: 4 dagen activiteiten en feest in één week, in juli, met: een mooie activiteit op de 1e zaterdag van die week; op woensdag en donderdag het toneel en dan de 2e en laatste zaterdag van die week een geweldig dagfeest met als afsluiting een spetterend avondfeest. Ook als je geen lid bent van de Oranjevereniging, ben je van harte welkom bij de activiteiten in Barlo.

De jaarlijkse activiteiten die de OV organiseert worden goed bezocht: Koningsdag: 150 personen. Fietstocht: 75 personen, Oranjefeest: eerste zaterdagavond 250 personen, twee toneelvoorstellingen met 250 personen per avond, dagfeest + feestavond: 500 personen. Het Oranjefeest vindt plaats op Barloseweg 20, waar de OV van de familie Brethouwer al meer dan 35 jaar een schuur huurt, ook bekend als “De Lodo”. Deze schuur is gedurende het jaar in gebruik voor de agrarische activiteiten van de familie Brethouwer en wordt voor de festiviteiten leeggemaakt en beschikbaar gesteld aan de OV. De familie Brethouwer heeft echter aangegeven dat er een nieuwe schuur komt, die niet geschikt meer is voor de festiviteiten van de OV, en dat zij dus op zoek moet naar een nieuw onderkomen. De OV heeft daartoe in 2017 een - zowel technisch als financieel tot in de puntjes uigewerkt - plan ontwikkeld om een van de gebouwen met omliggend (beoogd) weiland van het voormalige AZC in Barlo (dat beschreven wordt in het hoofdstuk Geschiedenis) over te nemen, getiteld 'Behoud gebouw op voormalig AZC Groot Deunk t.b.v. Oranjevereniging Barlo'.

"De OV heeft de sterke overtuiging dat haar activiteiten van maatschappelijke waarde zijn. Het stimuleert de samenhorigheid in buurtschap Barlo, wat tot uiting komt in het grote ledenaantal ten opzichte van het aantal inwoners en het grote aantal mensen dat de activiteiten bezoekt. De betrokkenheid van de Barlose gemeenschap bij de Oranjefeesten is erg groot, het complete feest wordt mogelijk gemaakt door tientallen vrijwilligers. Verder worden er door veel verschillende
groepen zoals vriendengroepen, buren, families etc wagens gebouwd voor de optocht, wat zorgt voor een sterke verbondenheid op alle fronten; van jong tot oud. De OV merkt dat dit belangrijk is in de Barlose gemeenschap en dat dit de jeugd ook erg aanspreekt. Aangezien we in tijden van krimp leven, moeten we er alles aan doen om jeugd verbonden te houden met onze mooie regio. Een bloeiende oranjevereniging draagt daar aan bij en moet dus in leven worden gehouden." Aldus een van de motivaties van de OV in het hiervoor gelinkte rapport, waarom de OV een deugdelijk onderkomen verdient waar zij nog vele jaren mee vooruit kan. Het plan heeft in korte tijd massale steun gekregen uit de buurtschap, zowel qua intentieverklaringen (dat men het plan steunt) als in toegezegde giften en sponsorbijdragen.

De OV besluit de plannen in het rapport met de volgende conclusie: "De OV denkt dat de ontwikkelingen bij het Groot Deunk terrein een unieke kans bieden om dit terrein om te bouwen tot iets waardevols voor de Barlose gemeenschap. De OV is tevens door ontwikkelingen bij De Lodo genoodzaakt uit te kijken naar een nieuwe locatie en dit zou zeer goed op het Groot Deunk terrein kunnen. De OV hoopt met dit plan een duidelijk beeld te hebben geschetst van de ideeën die zij graag uit wil voeren, hoe ze dit wil doen en hoe dit op een financieel gezonde manier kan worden ingevuld. Door samen te werken met de gemeente Aalten, het COA, Buurt Belang Groot Deunk, Barlo’s Belang en de gehele Barlose gemeenschap, hoopt de OV een fantastische nieuwe invulling te kunnen geven aan Groot Deunk."

- Muzikantenbank Barlo is een muziekproject dat in 2015 in deze buurtschap is gestart maar inmiddels deelnemers uit de hele regio heeft. Ze organiseren ca. 2x per jaar muziekprojecten waarbij bandjes worden gevormd met wisselende samenstellingen. Daarnaast zijn er zeer verschillende thema's. Je speelt dus niet steeds met dezelfde mensen en ook niet steeds hetzelfde repertoire. Je mag meedoen maar kunt ook een keertje overslaan. Van rock tot guilty pleasures, van muziekcafé tot soul en natuurlijk muzikale ondersteuning van locale evenementen. Iedereen kan meedoen al moet je wel enige skills hebben. Zo kunnen ervaren en minder ervaren muzikanten en zangers samen verschillende muziekstijlen proberen. Belangrijkste is natuurlijk het plezier dat de deelnemers en de bezoekers er aan beleven. Voor uitvoerige informatie over dit initiatief zie de reportage van 'Behind the Corner' met mede-oprichter van Muzikantenbank Barlo Jan van Eerden (2018).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In buurtschap Barlo vind je bij Museumboerderij De Neeth (waarvoor zie onder Bezienswaardigheden) ook Speelboerderij De Neeth. Terwijl de kinderen heerlijk spelen in de zandbak en de huisjes of zich vermaken op de luchtkussens, kun je als (groot)ouder(s) heerlijk genieten op het terras. Onder het genot van een kopje koffie of thee is het speelveld geheel te overzien. Het speelveld is ingericht met o.a. skelterbaan met traptrekkers en meer, kabelbaan, grote zandbak, nestschommel, schommel, leuke speelhuisjes, duikelrek, luchtkussens, pipowagentjes, en een konijnen- en cavia-wei. Aaien mag!

Alles is geheel zelfbediening en ze werken met een blikje/potje waar het geld voor de koffie/thee in kan. Ook beschikken ze over een automaat voor frisdrank en snoep. Kleingeld meenemen is dus reuze handig. En nog een tip: droge kleren voor de kinderen voor de terugreis meenemen is ook aan te bevelen, want de zandbak met waterpomp is meestal favoriet... Nog iets om rekening mee te houden: hond Romke controleert graag je tas op etenswaren, maar verder is het een lieve hond. En het is niet toegestaan eigen meegebrachte etenswaren of drank te nuttigen.

Terug naar boven

Beeld

- Filmpje met impressie van de buurtschap Barlo (aan de rechterkant in het scherm vind je nog veel meer filmpjes over deze buurtschap).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Barlo (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Barlo.

- Nieuws: - Nieuws uit de buurtschap van Barlo's Belang op Facebook.

- Belangenvereniging: - Barlo's Belang heeft tot doel de leefbaarheid in de buurtschap te behouden en waar mogelijik te bevorderen, en een bijdrage te leveren aan een goed woon- en leefklimaat. Bij het thema 'leefbaarheid' stellen ze zich de volgende vragen: Hoe houden we met zijn allen: het verenigingsleven bruisend; de peuterspeelzaal/school met al haar activiteiten levend; de werkgelegenheid en de landbouw in het gebied in stand; de gebruiken (noaberschap, oranjefeest, meiboom zetten etc.) in stand; de natuurlijke waarden, rust, bos, esgronden, fiets en wandelpaden van een stukje Nationaal Landschap in stand.

- Buurthuis: - Verenigingsgebouw De Markerink (Markerinkdijk 20) dateert uit 2010 en is vastgebouwd aan de basisschool. Het verenigingsgebouw wordt wekelijks gebruikt door de diverse verenigingen die Barlo rijk is, en is eigendom van de leden. De muziekvereniging heeft er haar wekelijkse oefenavond, de jeugdclub komt er eenmaal per week samen, en het kinderdagverblijf is er gevestigd. De activiteitencommissie organiseert regelmatig leuke, creatieve avonden en op vrije avonden en in de weekenden kan er een feestje worden gegeven.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Barlo is een kleine, moderne en brede school met vernieuwend onderwijs, vormgegeven door een enthousiast team. "Bij ons: krijgt elk kind krijgt een passend onderwijsaanbod; dient het veilig en vertrouwd te zijn voor elk kind; leren we vanuit eigenaarschap en onder eigen verantwoordelijkheid; steken we in op betekenisvol leren; worden kinderen gewaardeerd om wie ze zijn."

- Kinderdagverblijf De Rupsjes in Barlo bestaat uit één verticale groep (0-4 jaar). Hier staat het leren van elkaar voorop. De diversiteit van leeftijden benadert de huiselijke situatie. De oudere kinderen helpen de jongere bij het spel en zijn een voorbeeld voor elkaar. Er worden activiteiten op maat aangeboden. Ook lekker naar buiten en vrij spelen behoren tot het dagprogramma. Sinds 2018 kunnen ze ook kinderen tussen 2 en 4 jaar opvangen waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Dit komt door de Harmonisatiewet. Ze voldoen aan de richtlijnen die de gemeente heeft gesteld. Deze ouders krijgen vanaf 2018 een bijdrage van de gemeente. De kinderen mogen dan twee dagdelen naar De Rupsjes komen, zodat zij ook lekker met de andere kinderen kunnen spelen.

- Muziek: - Fanfare Excelsior Barlo is opgericht in 1922 en heeft ca. 35 leden. Naast het fanfare-orkest is er ook een groep jeugd die wordt opgeleid binnen de vereniging en die samen spelen in het jeugdorkest. Daarnaast beschikt Excelsior ook over een groep slagwerkers die samen met de slagwerkers van Advendo Lintelo een gezamenlijke slagwerkgroep vormen.

- Zorg: - Op Zorgboerderij De Neeth in Barlo wordt passende dagbesteding geboden aan mensen met Autisme (ASS), een psychische hulpvraag en/of aan mensen met een sociale hulpvraag/activering. Wat betreft het werken staat voorop dat er vooral gekeken wordt naar mogelijkheden en niet zozeer naar beperkingen. Ze vinden het belangrijk dat mensen kunnen doorstromen zodat zij hun eigen passende plek in de maatschappij kunnen (terug)vinden.

Op De Neeth is er altijd genoeg werk te doen voor iedereen. Een greep uit de activiteiten; voeren en verzorgen van het grootvee; voeren en verzorgen van het kleinvee; paardenverzorging; onderhoud en verwerking van de moestuin; creatief bezig zijn in het atelier; bakken en koken.

- Duurzaamheid: - In 2008 is in Barlo Windmolenpark Hagenwind gerealiseerd, met acht windturbines met elk een vermogen van 2 Megawatt (MW), een ashoogte van 100 meter en een rotordiameter van 82 meter. Het windmolenpark levert voldoende elektrische energie voor 10.000 huishoudens. Fotoreportage bouw Windmolenpark Hagenwind.

Reacties

(1)

Vraag:
Ongeveer 25 jaar geleden waren wij i.v.m. genealogisch onderzoek in Barlo gemeente Aalten.
Omdat ons verre voorgeslacht uit deze buurtschap afkomstig is.
In onze herinnering was er ook een kleine begraafplaats, met enkele grafstenen met de naam Schutte erop.
Is onze herinnering juist, of vergissen wij ons?
Zou u ons kunnen vertellen of deze begraafplaats er nog is of geweest is?
Helaas zijn wij door leeftijd, gezondheid en mobiliteit niet meer in de gelegenheid om de buurtschap zelf te komen bezoeken.
Bij voorbaat hartelijk dank voor uw medewerking,

J.H.A. Schutte
Jan Houtmanstraat 33
7731 GL Ommen
0610939921

Reactie toevoegen