Bakel

Plaats
Dorp
Gemert-Bakel
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

Bakel

Terug naar boven

Status

- Bakel is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. T/m 1996 gemeente Bakel en Milheeze.

- Onder het dorp Bakel vallen ook de buurtschappen Bakelsebrug, Benthem, De Biezen (deels), Esp, Geneneind, Grotel (grotendeels), Heidveld, Hilakker, Kivitsbraak, Kuundert, Mathijseind, Molenhof (deels), Muizenhol, Neerstraat, Nuijeneind, Overschot, Ravensgat, Rootvlaas, Schouw (deels), Speurgt, Ven (grotendeels), Zaarvlaas en Zand. Dat zijn 23 buurtschappen in totaal. Daarmee staat het dorp op een gedeelde eerste plaats met het dorp Baarle-Nassau voor wat het aantal bijbehorende buurtschappen betreft; als rekening wordt gehouden met de buurtschappen die deels onder Bakel vallen, en deze niet worden meegeteld, dan zijn het er 18, en eindigt Bakel hoogstwaarschijnlijk nog altijd op de tweede plaats (in dat geval ná Baarle-Nassau met dus ook 23 buurtschappen, die alle, met uitzondering van de buurtschappen Tommel en Zondereigense Brug, die deels in België liggen, in zijn geheel onder dat dorp vallen).

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Bakel ligt NO van Helmond, ZO van Beek en Donk en Z van Gemert en grenst in het W aan Aarle-Rixtel, in het N aan De Mortel, in het O aan Milheeze, in het ZO aan Deurne en in het Z aan Vlierden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Bakel 48 huizen met 277 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.250 huizen met ca. 5.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De oudste schriftelijke vermelding van Bakel stamt uit het jaar 714 (waarmee dit het oudste dorp van Brabant is), als er door de Frankische hofmeier Pippijn II in diens woning in 'Bagoloso', zoals het dorp dan nog heet, een oorkonde wordt opgemaakt over een schenking van een Abdij te Susteren. Een latere oorkonde uit 721 spreekt over de bezittingen van de Frankische edelman Herelaef III wiens moeders erfdeel te Bakel (dan 'Baclaos') door Herelaef III in dat jaar aan Willibrordus wordt geschonken. Dit omvat een kerk te Bakel en een aantal hoeven en waterlaten te Bakel en Deurne. Deze goederen komen door toedoen van Willibrordus in het bezit van de Abdij van Echternach te Luxemburg, die tot 1795 invloed zou blijven houden.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Heemkundekring Bakel en Milheeze.

- Verhalen over de geschiedenis van Bakel en Milheeze op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bakel heeft 9 rijksmonumenten.

- Bakel heeft 23 gemeentelijke monumenten.

- Waar de eerste kerk van Bakel heeft gestaan is niet bekend, waarschijnlijk aan het Geneneind of Bestert/Oude Straat. Die kerk is in 1421 vervangen door de huidige, gotische kerk. De parochiekerk van Bakel was de moederkerk van Deurne, Gemert, Milheeze, Vlierden en Liessel. Het was de hoofdkerk: “Matriks en Basiliek van Petrus, Paulus en Lambertus”. Lambertus bouwde de eerste kerk voor 706.

- Molen Sint Willibrordus.

- Mariakapel.

- Streekmuseum De Tolbrug is een museum met gebruiksvoorwerpen, werktuigen en gereedschappen die de mensen in de Peel in vroeger tijden gebruikt hebben.

- Beschrijving orgel Sint-Willibrorduskerk.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Het voor het publiek beter vindbaar maken van Bakelse activiteiten, is het belangrijkste doel van Bakel Leeft. Hiermee ontstaat meer draagvlak en continuïteit, en meer samenhang en samenwerking tussen Bakels middenstand, horeca en evenementen. Ook het initiëren van nieuwe evenementen wordt niet uitgesloten. Het houdt het dorp levendig en leefbaar. Onder de link vind je hun Facebookpagina. Ze hebben ook een website met o.a. een handige Agenda (en nog veel meer nuttige informatie over het dorp) waar je op één plek alles bij elkaar vindt wat er de komende tijd in Bakel te doen is.

- In 2014 heeft Bakel het 1300-jarig bestaan gevierd (d.w.z. in werkelijkheid is het dorp nog ouder, maar voor de viering van jubilea wordt doorgaans de oudst bekende schriftelijke vermelding aangehouden).

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Pierewaaiers.

- Zomerkamp Milheeze organiseert jaarlijks op een zondag in maart (in 2018 voor de 30e keer) de Hel van Bakel (hardlopen). Er is een hele reeks klassen en afstanden, die je onder de link kunt bekijken. Het parcours is gelegen in de bossen rondom de Zandseberg en is geheel op spikes te belopen.

- Tractorpulling Bakel (weekend begin juni).

- Zeskamp (weekend in juni).

- StreetRock (het weekend met de 2e zondag van juli) is een gratis toegankelijk festival, dat zich vooral richt op de genres rock en metal.

- Kindervakantieweek.

- Op een zaterdag eind augustus 2017 was er de 1e editie van het We-Lands Festival.

- Kermis (gedurende 4 dagen begin september).

- Op een zaterdag eind oktober (in 2017 voor de 2e keer) is er de dorpsquiz Bakelleien, waarin teams het tegen elkaar opnemen met betrekking tot hun kennis van Bakel.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Bospark Bakel is een terrein van 35 ha, grenzend aan het dorp, dat tot voor kort besloten gebruikt werd door de verpleeghuizen van De Zorgboog. Door decentralisatie en veranderingen in de zorg staan de gebouwen nu deels leeg en is het Bospark tijdelijk beschikbaar voor alternatief gebruik. Inwoners hebben de Werkgroep Bospark Bakel opgericht en plannen gemaakt voor een multifunctioneel gebruik van het Bospark. De ligging is ideaal en biedt kansen om het dorp kleurrijker en leefbaarder te maken, omdat mensen hier van rust, ontspanning, sport, beweging, dans, muziek en andere cultuurvormen kunnen genieten.

De leefbaarheid van het dorp willen ze vergroten door alle krachten die nu verspreid aanwezig zijn in het dorp te bundelen. Zij beogen hierdoor de betrokkenheid van de dorpsbewoners en dus ook de leefbaarheid in het dorp te versterken. Zij willen dit bereiken door samen met alle vrijwilligers, zowel vanuit verenigingen als individuen, o.a. de volgende zaken op het landgoed aan te pakken: de modelspoorbaan herstellen; picknickplek creëren en hier optredens laten plaatsvinden; activiteiten organiseren, o.a. Halloweentocht, muziek in het park, avondbuitenactiviteit; de vijver schoonmaken en vlonder opknappen; permanente educatieve speurtocht uitzetten; aanleggen van groentetuin, kruidentuin, pluktuin; hondenlosloopveld realiseren; het TBC huisje opknappen; het Bospark zover opknappen dat het geschikt is voor vele doeleinden. Bovendien blijft het op deze manier wellicht behouden als natuurgebied en park voor Bakel.

- IVN Bakel / Milheeze / De Rips. - Idem Jeugdnatuurwacht.

- Bijenvereniging De Klaverbloem bestaat al sinds 1913 en heeft ca. 30 actieve leden. De Klaverbloem maakt gebruik van het clubhuis van de IVN aan het Geneneind te Bakel en heeft naast de natuurtuin van de IVN een bijenhal met educatieruimte. In de maanden april t/m september is de bijenhal iedere 3e zondagmorgen van de maand geopend voor informatie over het leven van de honingbij. Daarnaast verzorgt de bijenvereniging lezingen over het leven van de honingbij en geeft ze voorlichting aan scholen en verenigingen in Bakel, Milheeze en Gemert. De vereniging wil samen met haar imkerleden het houden van bijen in haar omgeving bevorderen en helpt de leden daar zo veel mogelijk bij met kennis en waar nodig met daadwerkelijke hulp. Wie belangstelling heeft in bijenhouden, wordt geholpen en kan op veel raad en daad rekenen. Hierbij hoort ook de nodige aanschaf van materialen voor de beginner, inclusief een bijenvolk. Het werkgebied van de vereniging omvat in principe de kernen Bakel, Milheeze, Gemert en De Rips, dat geldt ook voor de basisscholen. De door de vereniging geslingerde honing is te koop voor €4,50 per potje van 450 gram.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bakel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Bakel.

- Onderwijs en kinderopvang: - Kindcentrum De Bakelaar van Stichting GOO omvat een basischool, kinderopvang, peuterwerk en buitenschoolse opvang (BSO), samen onder één hoedje, met aandacht voor hoofd, hart en handen. - Basisschool De Kleine Kapitein. - Kinderdagverblijf Ziezo.

- Jeugd: - Hou je er van om lekker te knutselen, te ravotten of leuke spellen te doen? Dan ben je bij Jong Nederland Bakel op de juiste plek. Je kunt bij hen ook terecht voor het huren van hun accommodaties en/of hun spelmateriaal.

- OJC (Open Jongeren Centrum) Fuse is rond 1969 opgericht en is gevestigd in een voormalige basisschool op Dorpsstraat 25 in Bakel. De Fuse wordt volledig gerund door vrijwilligers en is 6 dagen in de week open. Doelgroep zijn jongeren vanaf 16 jaar uit Bakel e.o. In de Fuse worden regelmatig activiteiten georganiseerd, zo komen er regelmatig bands en wordt er 3 à 4 keer per jaar een houseparty (Confusion & Bakel Beatz) georganiseerd. Verder wordt er 1 keer per jaar in het 2e weekend van juli het gratis StreetRock-festival georganiseerd.

De naam Fuse is afgeleid van de naam van een Amerikaanse groep die destijds, in het alternatieve circuit, veel gedraaid werd. Op de hoes van die elpee stond een bommetje getekend, dat later in het logo van Fuse terug te vinden was. Dat zorgde voor nogal wat opschudding in Bakel, omdat sommigen dachten dat ze iets te maken zouden hebben met een terroristische beweging...

- Muziek: - Musis Sacrum Bakel omvat een harmonie met ca. 60 spelende leden, een slagwerkgroep, twirlgroepen, en Dansgroep Infinity (streetdance). - De Aalander Muzikanten is een blaaskapel (met zang) met een divers repertoire. Van Duitse Schlagers, Oostenrijkse en Tsjechische volksmuziek tot Nederlandse hits. - Gemengd Koor Kunst en Vermaak. - Zangkoor La Vivacité.

- Sport: - Voetbalvereniging Bavos. - Basketbalvereniging Yellow Sox. - Badmintonclub Bakel. - Bridgeclub Bakelse Brug. - Handbalvereniging Acritas. - Handboogvereniging Neerlandia. - Hockeyclub Bakel. - Jeu de Boulesclub Du-Tjut. - Judoclub Kano. - Tennisvereniging De Sprenk. - Zaalvoetbalvereniging Bakel.

- Overige verenigingen: - Sint Willibrordusgilde Bakel is opgericht in 1296 en is daarmee wellicht wel het oudste (althans qua oprichtingsjaar aantoonbare) gilde van Nederland. Wij hebben althans tot heden nog geen ouder oprichtingsjaar gezien. Het oorspronkelijke doel van de schuttersgilden schuilt naar alle waarschijnlijkheid in de woorden 'schut' en 'guld' of 'gilde'. 'Schut' staat dan voor beschermen, terwijl 'gilde' de betekenis heeft van verbinden en kameraadschap. De organisatie van het Sint Willibrordusgilde is door de jaren heen globaal hetzelfde gebleven. Nog altijd staat aan het hoofd de hoofdman, bijgestaan door de deken, waaraan toegevoegd de koning, die zijn majesteitelijk optreden ontleent aan het schieten van de vogel, terwijl het geheel wordt omgeven door een fraai ogend 'legertje', bestaande uit de standaardrijder, de tamboers en de vendeliers.

- Ondernemen: - Ondernemersvereniging Bakel.

- Zorg: - De Jan de Witkliniek biedt verpleging aan dementerende cliënten en aan mensen met een lichamelijke beperking die 24-uurs zorg nodig hebben. De kliniek biedt de volgende diensten: Langdurige zorg met verblijf, Groepswonen, Kortdurend verblijf, Dagactiviteiten, Paramedische diensten en Gasterij/ontmoetingsruimte. De Jan de Witkliniek ligt, samen met Sint Jozefsheil, in een bosrijke omgeving op een terrein van 35 hectare groot, onderdeel van Landgoed Bakel.

Reactie toevoegen