Baambrugge

Plaats
Dorp
De Ronde Venen
Utrecht

Baambrugge.JPG

Dorpsgezicht Baambrugge.

Dorpsgezicht Baambrugge.

Baambrugge. (2).JPG

De Lindehof in Baambrugge.

De Lindehof in Baambrugge.

Baambrugge..JPG

 Rivier de Angstel bij Baambrugge.

Rivier de Angstel bij Baambrugge.

Baambrugge. (3).JPG

De Molen Hoogengroenland in restauratie.

De Molen Hoogengroenland in restauratie.

UT gemeente Abcoude-Baambrugge in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768.gif

gemeente Abcoude-Baambrugge in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Abcoude-Baambrugge in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Baambrugge

Terug naar boven

Status

- Baambrugge is een dorp in de provincie Utrecht, gemeente De Ronde Venen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1817, of eigenlijk t/m 30-4-1941, want in 1818 is alleen de naam van de gemeente gewijzigd in Abcoude-Baambrugge. Dat was dus geen fusie en had dus eigenlijk ook niets met Abcoude te maken. Tegelijkertijd is de naam van de gemeente Abcoude gewijzigd in Abcoude-Proostdij. Per 1-5-1941 zijn beide gemeenten samengevoegd tot de gemeente Abcoude, die op haar beurt in 2011 is opgegaan in de gemeente De Ronde Venen.

- Tot 19-9-1814 viel de gemeente Baambrugge onder de provincie Noord-Holland.

- Wapen van de voormalige gemeente (Abcoude-)Baambrugge.

Terug naar boven

Ligging

Baambrugge ligt ZO van Abcoude, aan de rivier de Angstel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Baambrugge 177 huizen met naar schatting ca. 850 inwoners. Rond 1950 heeft het dorp nog maar ca. 400 inwoners. Nadien is in de loop der jaren door forse nieuwbouw het inwonertal meer dan verdubbeld. Op de kaartjes op pag. 10 in de Dorpsvisie (zie bij Recente ontwikkelingen) is dat goed te zien. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
De eerste tekenen van bewoning zijn van 11.000 voor Chr., van jagers-verzamelaars die voor hun kampementen waarschijnlijk vooral dekzandruggen opzoeken. Ongeveer rond 4000 voor Chr. begint de woonsituatie - vermoedelijk door oprukkend veen - te verslechteren, waardoor de bewoners naar hogere en drogere gronden trokken om pas na 5000 jaar terug te keren.

Het ontstaan van het huidige Baambrugge
De 'wildernis' in deze omgeving is systematisch ontgonnen na 1085. Tussen de Angstel en de Vecht wordt de Indijk aangelegd en vanaf de oever van de Angstel wordt het land ontgonnen in gelijke kavels van ongeveer 1250 meter lang en 110 meter breed. Aan de voorzijde van deze kavels, aan de oever van de rivier, staan de boerderijen. Doordat het land tussen de Angstel en de A2 nooit voor turf is afgegraven is hier nog altijd de middeleeuwse verkaveling te zien.

Dijken en molens
Sterke vloedstromen zijn een belangrijke factor in het gebied dat in die tijd nog onder invloed staat van de Zuiderzee (sinds 1930: IJsselmeer). Daarom worden verschillende binnendijken aangelegd, zoals de Groenlandsekade en Vinkenkade, de Baambrugse Zuwe en de Hollandse Kade. Om het water weg te pompen is rond Baambrugge en Abcoude een groot aantal molens gebouwd. De meeste zijn verdwenen, er staan nu nog maar drie molens.

Het ontstaan van de buitenplaatsen
Baambrugge heeft van oudsher een verzorgende functie voor het omringende agrarische gebied. De nederzetting van aanvankelijk geringe omvang maakt in de 17e eeuw enige groei door, omdat het gebied in trek komt bij welgestelde stedelingen. In deze periode wordt het Zand en Jaagpad aangelegd, waardoor de verbinding met Amsterdam en Utrecht wordt verbeterd, en laten welgestelde Amsterdamse burgers riante buitenhuizen bouwen. Dat gebeurt vooral aan de Vecht, en in mindere mate ook aan de riviertjes Angstel, Holendrecht en Gein. Bij sommige buitens worden prachtige tuinen aangelegd, zoals bij Postwijck aan de Angstel. De stedelingen laten ook wel een herenkamer inrichten bij een boerderij of een voorhuis bij een pachtboerderij bouwen. Het 18e-eeuwse Starnheim en Hogerlust aan Gein Zuid zijn voorbeelden van dergelijke herenboerderijen. Sinds het begin van de 19e eeuw zijn alle vrijstaande buitenplaatsen aan het Gein verdwenen. Langs de Angstel staan nu nog drie historische buitens: Lindenhoff, Postwijck en Valckenheining.

Rijksstraatweg
Het Zand en Jaagpad is door de aanleg van enkele bochtafsnijdingen (korte en lange Coupure) opgewaardeerd tot één van de veertien Routes Impériales (Rijksstraatweg), die begin 19e eeuw door Napoleon zijn aangelegd om Parijs met Amsterdam te verbinden. De weg is van groot belang geweest voor de economische ontwikkeling van het gebied en is onderdeel van de top 100 industrieel erfgoed van de provincie Utrecht. Via de Rijksstraatweg kan men naar het zuiden richting de N201 of naar het noorden richting Abcoude.

Dorpsuitbreiding, komvorming
In de naoorlogse periode wordt de woonfunctie belangrijker door de bouw van woningen. In de jaren vijftig komen aan weerszijden van de Angstel nieuwe dorpsuitbreidingen, waardoor komvorming ontstaat (voorheen is alleen nog sprake van lintbebouwing). Waar de historische bebouwing de loop van de rivier volgt, hebben de moderne wijken een rationele verkaveling met een harde grens tussen dorp en landschap. De meeste woningen zijn in de jaren zeventig en tachtig gebouwd. Het aantal woningen in Baambrugge is toen ongeveer verdubbeld. De laatste ontwikkeling, opgeleverd in 2010, is het woningbouwproject IJsvogel (40 woningen) aan de oostkant van het dorp. (bron: Dorpsvisie Baambrugge)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische Kring Abcoude-Baambrugge.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Dorpsvisie Baambrugge (2014) beschrijft de wenselijk geachte ontwikkelingen voor het dorp in de komende jaren.

- Per 1-1-2015 is de 'dertiende penning', een uit de middeleeuwen stammende grondbelasting bij verkoop, die gold voor Baambrugge en enkele omliggende dorpen, afgeschaft.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Baambrugge heeft 66 rijksmonumenten.

- Molen 't Hoog- en Groenland.

- Algemene begraafplaats.

- Gevelstenen in Baambrugge.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Dorpsloop Baambrugge (op een vrijdag in augustus).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2013 is langs het spoor in de polder Baambrugge-Oostzijde een waterbergingsgebied gerealiseerd. Bij overvloedige regenval kan het overtollige water naar dit gebied worden afgevoerd. Met de inrichting van het waterbergingsgebied ontstaat een robuuster watersysteem dat wateroverlast voorkomt. Het waterbergingsgebied is ook een mooi recreatiegebied geworden waar wandelpaden zijn aangelegd. Noodzakelijke maatregelen om water te kunnen bergen zijn gecombineerd met het uitbreiden van natuur.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Baambrugge (online te beststellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Actualiteiten uit Abcoude en Baambrugge op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelangen Baambrugge.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Baambrugge.

Reactie toevoegen