Arum

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

arum_collage.jpg

Arum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Arum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

arum dorpsingang harlinger en franekerweg [640x480].jpg

Arum, dorpsingang Harlingerweg en Franekerweg

Arum, dorpsingang Harlingerweg en Franekerweg

Arum. (2).jpg

Daar hebben we Arum

Daar hebben we Arum

Arum.JPG

Bij de kerk van Arum

Bij de kerk van Arum

Arum..JPG

Vrolijk hoekje in Arum

Vrolijk hoekje in Arum

Arum

Terug naar boven

Status

- Arum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wûnseradiel.

- Onder het dorp Arum vallen ook de buurtschappen Baarderbuorren en Grauwe Kat.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1400 Aeldrum, 1452 Altarum, 1466 Arum, 1482 Alderum, 1505 Althaarum, 16e eeuw Alt Arum, 1595 Arom.

Naamsverklaring
Naar de vorm Aeldrum zou de betekenis heem 'woonplaats, woning' van de persoon Alder kunnen zijn.(1)

Terug naar boven

Ligging

Arum ligt ZO van Harlingen, NW van Bolsward en N van Witmarsum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Arum 145 huizen met 972 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Arum.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Arum heeft 7 pareltjes van rijksmonumenten om te zien (plus 1 rijksmonument waar niet veel van te zien valt omdat het onder de grond zit), zijnde de Hervormde kerk (Kerksingel 1), de voormalige lagere school uit 1832 (Schoolsingel 7), boerderij Camminghastate (Van Camminghaweg 34) met bijbehorend terrein van de voormalige Camminghastate als archeologisch monument, het voormalig pakhuis uit 1704 op Sytzamaweg 5, de dokterswoning uit 1882 in eclectische stijl op nr. 13, horecapand De Gekroonde Leeuw uit 1876 op nr. 15, en de bank/directeurswoning met chaletstijlinvloeden, uit 1912, van architect H.A. Zondag, op Sytzamaweg 54.

- De oorspronkelijke Hervormde (thans PKN) Lambertuskerk (Kerksingel 1) is gebouwd in 1664. Deze is in 1836 afgebrand en in het zelfde jaar herbouwd. Het is een op een ruim kerkhof in het midden van het dorp gelegen kerk, bestaande uit een gotiserend schip met half ingebouwde toren, bekroond door een open koepeltje, naar ontwerp van de neoclassicistische architect Thomas Romein. De ingang bevindt zich niet in de voorgevel van de toren; daar zitten heel merkwaardig boven elkaar een radvenster en een rondboogvenster. De toegang is aangebracht in de eerste travee in de noordgevel. De kerk is in 2008 gerestaureerd. Sinds 2012 is er de federatieve Protestantse Gemeente Arum - Kimswerd. De diensten worden zowel gehouden in de Lambertuskerk in het dorp als in de Laurentiuskerk in buurdorp Kimswerd.

- De voormalige Gereformeerde kerk (Van Camminghaweg 13) dateert uit 1911 en is in 2012 aan de eredienst onttrokken. - Nadere beschrijving van de Gereformeerde kerk te Arum. De vorige Gereformeerde kerk (Oude Kerkstraat 8) dateerde uit 1862 en is bij de ingbruikname van de nieuwe kerk in 1911 buiten gebruik gesteld. Het is tegenwoordig een woning met atelier/werkruimte.

- De voormalige Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Schoolstraat 11) dateert uit 1957, is in 1996 buiten gebruik gesteld en herbestemd tot woning.

- Arum heeft 1 rijksmonumentale boerderij, zijnde de Camminghastate, een mooi gelegen kop-hals-rompboerderij met bijbehorend bakhuis, opgetrokken in 1886 in een ambachtelijk-traditionele bouwtrant. Boerderij en bakhuis liggen even ten zuidoosten van een stateterrein, dat op de kaart van B. Schotanaus à Sterringa / F. Halma (1718) wordt aangeduid als Hooghuistra en later door W. Eekhoff (1854) als Camminga-state of Hooghuistra-state. De state is vermoedelijk eind 18e of begin 19e eeuw gesloopt.

- Gevelstenen in Arum.

Terug naar boven

Evenementen

- De ArumerFeesten (gedurende 4 dagen eind juli) is volgens hun site 'Het beste tentfeest van Fryslân'. Naast 2 feestavonden met live bands en/of DJ's behelst het o.a. ook nog een optocht en een kaatspartij.

Editie 2016 van de ArumerFeesten was wel een heel bijzondere. De vrijdagavond stond in het teken van de CSA Film Awards. Elke buurt in het dorpsgebied van Arum heeft de opdracht gekregen om een film van ongeveer 6-8 minuten te maken. Hierin moesten verschillende onderdelen voorkomen zoals een verplichte zin, een verplicht personage en een verplicht attribuut. Dit was voor iedereen hetzelfde. Alleen de genres waren verschillend. De genres waren: Grauwe Kat: Crime Passionel / Sytzamaweg e.o./Noard-West Hoeke: Slapstick 'Ferblomde Ferdwiening' / Wetterhoeke: Horrorfilm 'The Wetter Dead' / Julianastraat/Spar side: Science Fiction 'Zonnebrand'crime' / Koekoekslân/It String: Detective 'It Húsnûmermystearje' en Baarderbuorren/BBBLAR productions (Baarderbuorren, Bayumerleane en Ald Rij): Thriller 'Minne's Wrok'. Onder de links kun je de desbetreffende filmpjes allemaal bekijken.

Tijdens de 'Gala-avond' zijn alle films vertoond en door een deskundige jury beoordeeld, waarna de Arumer Film Awards zijn uitgereikt. Er waren 7 prijzen in de categorieën: Best movie (beste film) / Best use of genre (wie heeft het genre het beste gebruikt) / Best Actor (beste acteur) / Best use of prop (wie heeft het verplichte attribuut het beste gebruikt) / Best editing (beste montage) / Best use of line (wie heeft de verplichte zin het beste gebruikt) / Publieksprijs. Wie wil weten welke film welke prijs heeft gewonnen, kan dat hier bekijken. En aangezien ze in Arum niet van half werk houden, kwam iedereen die avond net als bij de grote bekende Film Awards in galakleding en was er een entree gemaakt met een echte rode loper en professioneel gemaakte foto's van de acteurs.

- Rommelmarkt van de muziekvereniging (op een zaterdag begin oktober).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoalbums met meer dan 10.000 foto's van evenementen in Arum van de afgelopen jaren.

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Arum op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Arum.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Arum op Facebook.

- Onderwijs: - In 2012 komen voor het eerst signalen uit het dorp over de wens om de beide basisscholen, openbare basisschool De Opslach en christelijke basisschool De Hoekstien, te laten opgaan in één school. In 2014 zijn gesprekken gestart om te onderzoeken of er voldoende draagvlak is. Kennelijk blijkt dit het geval; sinds schooljaar 2017-2018 gaan de scholen verder als één school onder de naam Ontmoetingsschool De Oanrin, onder de vlag van CBO De Greiden. De school heeft bij de start ca. 90 leerlingen.

- Muziek: - Muzykferiening Wubbenus Jacobs is opgericht in 1920.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Arum.

- Uit een advertentie in de Leeuwarder Courant van 18 mei 1793 blijkt dat er dan al in het dorp gekaatst wordt. Veelal organiseert een caféhouder een kaatspartij of daagt men elkaar onderling uit. In 1895 wordt, in navolging van meerdere plaatsen, besloten tot de oprichting van een kaatsvereniging, Kaatsvereniging Arum. In 1923 wordt de naam gewijzigd in Kaatsvereniging Willem Westra, naar de oprichter van de Nederlandse Kaatsbond, die heel veel voor de Kaatsbond heeft betekend. Willem Westra is geboren in Arum, aan het Kaatsplein. Aanvankelijk wordt er gekaatst op het 'smûke' Kaatsplein. Voor grote partijen wordt later uitgeweken naar de 'koalsiederij', omdat het daar gemakkelijker was om entree te heffen. Later gaat men naar het huidige sportveld. Het Kaatsplein wordt nu alleen nog gebruikt voor leden- en jeugdpartijen. Het dorp en 'Willem Westra' zijn één. Dat blijkt wel uit de jaarlijkse Merke, wanneer nog altijd vele oud-inwoners hun vroegere woonplaats weten te vinden.

- Overige verenigingen: - Dat een dorp 2 toneelverenigingen heeft, zie je niet veel. Frysk Selskip Arum is opgericht in 1909. - En Teater Selskip Arum is yn 1989 oprjochte, doe as doel ien kear yn ‘e trije jier in revu op te fieren mei de Arumer merke. De stikken waarden troch de jierren hinne hieltyd better en profesjoneler. It selskip waard dan ek geregeld frege om ek bûten it doarp te spyljen. Mei in nije generaasje betinkers, skriuwers en profesjonele ljocht- en lûdtechnyken, wurde de stikken hieltyd moderner.

- Welzijn: - Stichting tot Nut Arum is in 1996 ontstaan vanuit de in 1846 opgerichte lokale Nutsspaarbank (die in 1996 jaar door de Friesland Bank is overgenomen) en heeft tot doel om financiële steun te geven aan in het werkgebied gevestigde verenigingen, stichtingen, enz. die activiteiten ontplooien voor de verbetering van het culturele leefklimaat voor inwoners van het werkgebied. Alleen aanvragen uit het dorp en de omringende dorpen Kimswerd, Witmarsum, Schraard, Pingjum, Zurich, Lollum, Exmorra, Kûbaard, Achlum en Wons komen voor donatie in aanmerking.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Arum.

Reactie toevoegen