Arcen

Plaats
Dorp
Venlo
Limburg

DK_20110418_3833_Tolpoort_De_Schanstoren_Arcen.jpg

Arcen, ruïne van tolpoort de Schanstoren

Arcen, ruïne van tolpoort de Schanstoren

DK_20110418_3830_Binnenvaart_op_de_Maas_Noord_Limburg.jpg

Binnenvaartschip op de Maas bij Arcen

Binnenvaartschip op de Maas bij Arcen

DK_20110418_3820_Kanon_over_de_maas_Arcen.jpg

Arcen, kanon, wakend over de Maas

Arcen, kanon, wakend over de Maas

Arcen

Terug naar boven

Status

- Arcen is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Noord-Limburg, gemeente Venlo. T/m 2009 gemeente Arcen en Velden.

- Onder het dorp Arcen vallen ook de buurtschappen Brandemolen, Knikkerdorp, Lingsfort en Veld.

- N van het dorp, direct O van de N271 staan aan de parallelweg blauwe plaatsnaamborden (komborden) met de benaming Bad Arcen. Dit is echter geen formele plaatsnaam, maar kennelijk een klein stukje bebouwde kom waarmee men middels deze benaming het kuuroord ter plekke wil promoten.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Arse.

Oudere vermeldingen
Ca. 1100 de Arsnan, 2e helft 13e eeuw Arsen, 1354 Aersen, 1360 Arssen, 1502 Arcen. Volgens (1) ook wel Aarcen of Aertsen gespeld.

Naamsverklaring
Herkomst en betekenis zijn onbekend. Men heeft gedacht aan het Latijnse arx 'boog', aars 'achterste' en aan het Oudengelse aersc- 'akkerland (eigenlijk wildpark)'. Deze verklaringen overtuigen niet.(2)

Terug naar boven

Ligging

Arcen ligt N van Venlo, NO van Horst, ZO van Venray en grenst in het W aan de Maas. Het buitengebied O van het dorp grenst in het O aan Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Arcen 114 huizen met 622 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 900 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- "Stichting Heemkunde Arcen brengt de geschiedenis van het dorp in kaart door middel van onder meer archivering, genealogisch onderzoek en het uitgeven van het blad De Rin. De stichting is opgericht in 1987. In enkele jaren tijd is er zeer nuttig werk verricht. Belangrijke gegevens zijn verzameld en in diverse uitgaven gepubliceerd. Door overlijden en hoge leeftijd van bestuursleden was het een aantal jaren stil. In 2009 is de stichting nieuw leven ingeblazen. Onze voornaamste doelstelling is de historie van ons dorp levend te houden. We verwachten hier velen een plezier mee te doen. De steun van donateurs bij ons werk is onontbeerlijk. Dat kan al voor 15 euro per jaar. Je krijgt dan De Rin thuisgestuurd en we houden je op de hoogte van ons werk. Eind 2018 hebben we de beschikking gekregen over een mooie kamer in MFA De Schans. Kasten en apparatuur hebben we kunnen aankopen dankzij ons spaarpotje en een mooie bijdrage uit het Stimuleringsfonds van Rabobank Venlo. Wil je iets weten over het Arcen van vroeger, loop dan gerust eens binnen. Je bent van harte welkom. Voorlopig zijn we er in ieder geval op de maandagmiddagen vanaf 14.30 uur."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Na de hoogwaters in de jaren negentig werden maatwerkoplossingen gemaakt voor de bewoners aan de Maas. Er kwamen muren met demontabele schotten. Die oplossing voldoet niet meer. Waterschap Limburg zoekt naar een nieuwe manier om Arcen te beschermen tegen het water. “Toen we van de dijkversterkingsplannen hoorden, besloten we als Dorpsraad om zelf actief te willen sturen”, zegt voorzitter Cecile van den Kroonenberg. “We hebben een werkgroep opgericht, die de belangen van het dorp vertegenwoordigt. Alle informatie delen we met het dorp via onze website, Facebook en op openbare vergaderingen.” De werkgroep vindt het belangrijk dat de toekomstige nieuwe dijk het dorp mooier maakt. Het kan met het fietstoerisme langs de Maas bovendien van de nieuwe dijken profiteren.

Cecile: “Arcen is een prachtig vestingstadje dat erg veel toeristen trekt, mede door de verbinding met de Maas. Dat mag niet verdwijnen. Onze werkgroep heeft de voorkeur voor een vestingmuur als waterkering, gecombineerd met een wandelpromenade langs de Maas. Zo borduren we voort op de historie van ons stadje. We zijn tevreden over het overleg met het waterschap. Vroeger werd er een plan gemaakt en kon je daar zienswijzen op indienen. Nu hebben we tenminste aan de voorkant al inspraak.” (bron en voor nadere informatie zie: Waterschap Limburg)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Arcen heeft 19 rijksmonumenten.

- De Wymarse Watermolen of Kasteelmolen (Schans 20a) is een watermolen op de Lingsforterbeek. De molen behoorde tot de bezittingen van Kasteel Arcen en stond ten zuiden van het oorspronkelijke kasteel, dat tijdens het Beleg van Venlo in 1646 is verwoest. De huidige molen is gesticht in 1677. In 1856 had de molen twee onderslagraderen: een voor de oliemolen en een voor de korenmolen die in het gebouw gevestigd waren. In 1881/82 is de molen verbouwd, waarbij een onderslagrad en een bovenslagrad zijn aangebracht, die samen een stalen koningspil aandreven. In 1944 is de Wymarse Molen zwaar beschadigd. De restanten raakten steeds verder in verval totdat in 1978 Stichting Het Limburgs Landschap eigenaar werd van het kasteel, de kasteeltuinen en de molen. Ook is Stichting Behoud Watermolen opgericht. Nadat het kasteel en de kasteeltuinen waren opgeknapt, is in 1990 ook de watermolen gerestaureerd. In de molen bevindt zich Graanbranderij De IJsvogel. De molen en de branderij zijn van april t/m oktober tegen betaling te bezoeken.

- Gevelstenen in Arcen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Ieder jaar weer steekt in Limburg de 'goudkoorts' op! In de maanden april, mei en juni wordt namelijk het Witte Goud, ofwel de asperge, geoogst. Tijdens de oogstmaanden staat Limburg bol van de festiviteiten. Het is ook de perfecte tijd voor een bezoek aan een aspergeteler. En natuurlijk mag je het proeven van het Witte Goud niet overslaan. Laat je verrassen door de veelzijdigheid van de asperge en bezoek de Aspergemarkt op Hemelvaartsdag in Arcen. De markt begint om 11.00 uur en duurt tot 18.00 uur. Er zijn verschillende redenen om de markt eens te bezoeken. Je kunt bijvoorbeeld genieten van de demonstraties over het oogsten, sorteren en wassen van het Witte Goud. Of je kunt wat typische ‘aspergeproducten’ proeven zoals wijn voor bij de asperges, aspergelikeur, aspergevlaai en aspergechocolade. Verder is er ook aandacht voor ambachten die te maken hebben met de fabricage van streekproducten.

- Op 6 zomerwoensdagen (van half juli tot eind augustus) bruist het gezellige centrum van Arcen van de activiteiten tijdens de gratis toegankelijke wekelijkse Sfeermarkt. Een lang lint van ca. 250 marktkraampjes slingert door de straten van het centrum. Het aanbod is groot en gevarieerd. Lekkerbekken komen voor het verse fruit, de streekproducten, of een lekker vers gebakken visje. Er is brocante, maar je vindt er ook kleding en hebbedingetjes. En luister je naar het verhaal van de enthousiaste standwerkers, dan is het onmogelijk om je gezicht in de plooi te houden. Op de Sfeermarktroute liggen 5 sfeerpunten met live entertainment. Elke week is er ander entertainment. Live muziek, straattheater en ander amusement maken de markt extra levendig en aantrekkelijk. Het Kinderplein voor de kerk werkt als een magneet op kinderen. Zij kunnen hier volop genieten van allerlei leuke kinderattracties en activiteiten. Aanvang markt 12.00 uur, einde 21.00 uur, einde entertainment 22.30 uur.

In de lente en in de herfst organiseert de Sfeermarkt ook een markt. De Lentemarkt is in april en wordt gecombineerd met de dorpskermis. De Herfstmarkt is in oktober.

- Oktoberfest (weekend in oktober, in 2019 voor de 12e keer).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Sinds 2014 is er het fiets- en voetveer Arcen-Lottum v.v. over de Maas. De pont vaart van april t/m september.

- Veerpont Arcen-Broekhuizen v.v. (gierpont) over de Maas (ook voor auto's). - Filmpje van deze veerpont door Pieter van Schijndel.

- Waterschap Peel en Maasvallei heeft in 2013 de Lingsforterbeek van de Duitse grens tot aan de Zwarte Berg in Arcen over een lengte van 3,4 kilometer opnieuw ingericht. De aanwezige tegels en oeverbescherming zijn verwijderd en historische meanders stromen weer mee.

- Het bijna 500 ha grote Landgoed Arcen wordt beheerd door Stg. Het Limburgs Landschap. Het Prins Bernhard Cultuurfonds selecteert jaarlijks een buitenplaats die een grote en noodzakelijke herstelbijdrage voor natuur en erfgoed verdient. In 2018 is de herstelbijdrage van 100.000 euro toegekend aan Kasteel Arcen. Stichting het Limburgs Landschap heeft de exploitatie van het kasteel met de Kasteeltuinen in beheer, om de cultuurhistorische waarden te beschermen, te ontwikkelen en vooral ook open te stellen voor publiek. De bijdrage van het Cultuurfonds wordt besteed aan herstel van de kademuren en het hoofdgebouw en mogelijk ook aan het aankopen van aansluitend natuurterrein. Op een van de plafonds van het kasteel bevindt zich een 18e-eeuwse schildering van de godin Flora. Bijzonder is dat de schildering niet op doek maar op een kalkpleisterlaag is aangebracht. Het werk was in slechte staat. De schildering is in 2016 gerestaureerd. Dat was een langgekoesterde wens van Het Limburgs Landschap en is mogelijk geworden dankzij bijdragen van het publiek, de provincie en het Prins Bernhard Cultuurfonds.

- Kasteeltuinen Arcen is een van de meest veelzijdige bloemen- en plantenparken van Europa. 32 hectare park vol geur en kleur met unieke tuinen en een historische buitenplaats met 17e-eeuws kasteel. Je kunt er urenlang genieten van de meer dan 15 verschillende tuinen, de vele vijverpartijen en watervallen. Er zijn volop prachtige plekjes om op een bankje te genieten en inspiratie op te doen. Verder zijn er nog allerlei andere activiteiten in het park, zoals ontdektochten voor kinderen, gratis rondleidingen, regelmatig muziekoptredens en roofvogeldemonstraties. Gedurende het hele seizoen worden er evenementen georganiseerd. Er is ook een prachtig aangelegde 21-holes midgetgolfbaan. Het speelstrand bij het Bergpaviljoen biedt volop vertier en ook de dieren in het park zijn zeker een bezoek waard. - Diaserie Kasteeltuinen door Loes Westgeest.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Arcen.

Terug naar boven

Links

- MFA: - "Multifunctionele accommodatie MFA De Schans staat op het snijpunt tussen het kasteel met gracht en tuinen, het historische centrum en het ruige maaslandschap. Het gebouw is een nieuw icoon voor Arcen en voegt nieuwe vormen toe aan het profiel van het dorp. Kenmerkende eigenschappen van het ontwerp zijn het ruige metselwerk, de gebogen voorgevel met houten raster en de ruimtelijke relaties tussen de diverse gebruiksfuncties. De MFA biedt onderdak aan een basisschool, een kinderdagverblijf, een peuterspeelzaal/BSO, een sportzaal, en een dorpshuis met een aantal zalen en foyer. Iedere functie heeft een eigen identiteit, maar wel in samenhang. Ontmoeten en samenwerken in één gebouw staan centraal. Jong en ouder uit Arcen hebben, na jaren van voorbereiding, de MFA in 2016 in gebruik genomen. De MFA is gebouwd door Gebr. Van Stiphout uit Sint-Oedenrode", aldus Elemans en Van den Hork Architecten, die de MFA hebben ontworpen.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Weiert is gehuisvest in multifunctionele accommodatie (MFA) De Schans, die in september 2016 is geopend. Binnen de MFA werken zij nauw samen met o.a. de kinderopvang, sportverenigingen, cultuur en andere partners uit de omgeving. De school kenmerkt zich door eigentijds en toekomstgericht onderwijs. Zij verbinden kennis, vaardigheden en inzichten tot een integrale ontwikkeling van het kind. Kinderen leren stapsgewijs eigenaar te worden van hun leerproces. De talenten van kinderen worden herkend en gestimuleerd. Zij zijn tevens een PBS school (Positive Behaviour Support). Dit houdt in dat zij schoolbreed aan een veilig klimaat werken a.d.h.v. positieve benaderingen. De kernwaarden van PBS zijn 'veiligheid, verantwoordelijkheid en respect'.

- Jeugd en jongeren: - Jong Arcen verzorgt wekelijks clubactiviteiten voor de jeugd van 6 t/m 18 jaar. Deze activiteiten vinden plaats in groepsverband en worden vormgegeven op grondslag van de voormalige scouting. De activiteiten zijn gericht op creativiteit, sportiviteit en algemene ontwikkeling. Voorbeelden zijn; knutselen, oriëntatietochten, bosspellen en kooklessen.

- Verenigingsleven algemeen: - Stichting Verenigingsleven Arcen (SVArcen) zet zich in het dorp en omgeving in om jong en ouder te laten sporten en spelen. Tevens wil de stichting een steentje bijdragen aan de leefbaarheid van het dorp. De stichting is een samenwerkingsverband van 6 verenigingen, zijnde volleybalvereniging AV Flash, verkenners Jong Arcen, tennisclub TCA, voetbalvereniging DEV, de Koninklijke Harmonie en Kindervakantiewerk. Daarnaast is basisschool De Weiert aan de stichting verbonden.

- Muziek: - Koninklijke Harmonie Arcen.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. DEV (Door Eendracht Verkregen) is opgericht in 1920. "Na vele aanpassingen en vernieuwingen is Sportpark De Hondskamp, mede door zijn prachtige ligging, iets geworden waar menige club in de regio jaloers op is. De staat van de gebouwen was rond 2010 echter niet meer van deze tijd. Bovendien waren er te weinig kleedlokalen en was er geen kantine. Daarom is in 2010 gestart met de bouw van een prachtig nieuw clubgebouw. Een schitterend pand met o.a. 6 kleedlokalen en een eigen kantine. Het pand is in het feestweekend van 24-26 september 2011 officieel in gebruikgenomen. Dat weekend vierden we tevens ons 90-jarig jubileum. DEV-Arcen heeft 4 seniorenteams, 1 dameselftal (in combinatie met IVO en RKDSO) en 12 jeugdelftallen (waarvan 2 meidenteams in samenwerking met RKDSO, IVO, EWC en RESIA). De overige jeugdelftallen zijn in samenwerking met RKDSO. In totaal hebben we ca. 325 leden. Daarnaast hebben we liefst 150 (inclusief leiders RKDSO) vrijwilligers, die bijna 250 taken op zich nemen."

- Volleybalvereniging AV Flash.

- Tennisclub TC Arcen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Arcen RK.

Reactie toevoegen