Amersfoort

Plaats
Stad en gemeente
Amersfoort
Eemland
Utrecht

amersfoort_collage.jpg

Amersfoort, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Amersfoort, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Amersfoort Museum Flehite en kerk t Zand 640x480].jpg

Amersfoort, kerk aan 't Zand en Museum Flehite (rechts).

Amersfoort, kerk aan 't Zand en Museum Flehite (rechts).

Amersfoort (2).JPG

Stadsgezicht Amersfoort gezien vanaf de Appelmarkt

Stadsgezicht Amersfoort gezien vanaf de Appelmarkt

Amersfoort..JPG

Waterpoort Monnikendam in Amersfoort

Waterpoort Monnikendam in Amersfoort

Amersfoort. (2).JPG

De Lieve Vrouwe Toren in Amersfoort

De Lieve Vrouwe Toren in Amersfoort

Amersfoort.JPG

De zo bekende Muurhuizen in Amersfoort

De zo bekende Muurhuizen in Amersfoort

UT gemeente Amersfoort in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Amersfoort in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Amersfoort in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Amersfoort

Terug naar boven

Status

- Amersfoort is een stad en gemeente in de provincie Utrecht, in de streek Eemland.

- Wapen van de gemeente Amersfoort.

- De gemeente Amersfoort is in 1974 vergroot met de gemeente Hoogland. In 1998 heeft de gemeente Amersfoort er middels grenscorrecties kleine stukjes van de gemeenten Nijkerk (= deel van de buurtschap Palestina), Hoevelaken (= voormalige buurtschap Vinkenhoef) en Leusden (= het deel Stoutenburg-Noord van het dorp Stoutenburg) bij gekregen, ten behoeve van beoogde woningbouw en bedrijventerreinen. Vinkenhoef is inmiddels bebouwd met bedrijven, Palestina en Stoutenburg-Noord blijven vooralsnog verschoond van de aanvankelijk beoogde woningbouw.

- De gemeente Amersfoort omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Hoogland en Hooglanderveen, een deel van het dorp Stoutenburg en de buurtschappen Birkt (deels), Coelhorst, Palestina (deels) en Zeldert. Dit zijn bij elkaar 1 stad, 3 dorpen en 4 buurtschappen. Een bijzonder geval is de Bernhardkazerne op de Vlasakkers (het bosgebied Z van de dierentuin, Z van de spoorlijn), waar een blauw plaatsnaambord (kombord) 'Vlasakkers' staat, wat een plaats met die naam lijkt te suggereren. Maar die is er dus niet. Kennelijk beoogt men hiermee aan te geven dat men het kazerneterrein als 'bebouwde kom' beschouwt.

- Onder de stad Amersfoort valt ook een klein deel van de buurtschap Birkt.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1028 kopie 1530 Amersfoirde, 1225 Amersforden.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk voorde 'doorwaadbare plaats' in de rivier de Amer, met toevoeging van -s- ter vergemakkelijking van de uitspraak (vergelijk Lexmond, Leersum). Men vermoedt dat van de twee beken waaruit de Eem ontstond, de Luntersebeek Eem heette (ontstaan uit amjô*) en de Barneveldsebeek Amer (ontstaan uit amarô*). Namen die - niet toevallig - beide afgeleid zijn van het element am-*. Bij de concurrentie tussen Eem en Amer dolf de laatste het onderspit, maar de naam zou zich voordien hebben vastgezet op de voorde en vervolgens op de aldaar ontstane nederzetting. Zie ook Amerongen.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Amersfoort ligt in het NO van de provincie Utrecht en grenst in het W aan Soest, in het ZW aan Soesterberg, in het ZO aan Leusden, in het O aan Hoevelaken, in het NO aan Nijkerk en in het N aan Bunschoten-Spakenburg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Amersfoort, die dan nog slechts de stad omvat, 2.311 huizen met 12.664 inwoners.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Amersfoort ca. 60.000 huizen met ca. 145.000 inwoners. De gemeente beoogt de komende jaren nog door te groeien tot uiteindelijk ca. 70.000 huizen met ca. 160.000 inwoners, middels de laatste grote uitbreiding; de wijk/stadsdeel Vathorst. De stad Amersfoort heeft ca. 55.000 huizen met ca. 137.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Amersfoort, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Oudheidkundige Vereniging Flehite.

- Archief Eemland. - Op de site van het archief is o.a. de Historische Encyclopedie van Amersfoort (dr. J.A. Brongers, uitg. Filatop, 1998) online te lezen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Rapport m.b.t. mogelijke herbestemmingen van de oude spoorzone in Amersfoort. - Samenvatting rapport spoorzone Amersfoort.

- De Nieuwe Stad is een project rond de herbestemming van de oude Prodentfabriek (direct N van het Soesterkwartier) en het omliggende nieuwe Oliemolenkwartier.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Amersfoort als stad heeft 440 rijksmonumenten.

- Amersfoort heeft 63 gemeentelijke monumenten.

- Op de site Amersfoort op de Kaart vind je o.a. oude plattegronden en een interactieve kaart met bezienswaardigheden in Amersfoort.

- De 98 meter hoge Onze Lieve Vrouwetoren, in de volksmond Lange Jan, is al van verre te zien en is te beklimmen. Als beloning krijg je uiteraard een prachtig uitzicht over de stad en wijde omgeving. De toren is een van de objecten in de categorie middelpunt van Nederland. In de bodem van de toren is in verband hiermee een monumentje aangebracht.

- Voor het behartigen van de belangen van het industrieeul erfgoed is er de Stichting Industrieel Erfgoed in de Stad Amersfoort (SIESTA).

- Op Kerkplein Amersfoort vind je alle kerken in Amersfoort, van alle gezindten.

- Gemeentelijke Begraafplaats Rusthof.

- Publiekssterrenwacht Schothorst.

- Gevelstenen in Amersfoort.

- De rijksmonumentale Stoneystuw aan de Koppel dateert uit 1910 en is in 2012 gerestaureerd.

- Het Belgenmonument uit 1919 op de top van de Amersfoortse Berg (Utrechtseweg) is het grootste herdenkingsmonument van Nederland. Het is een geschenk van de Belgen als dank voor de opvang van vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

- Museum Flehite.

- Sinds 2012 is er het Wijkmuseum Soesterkwartier, waar een woning in de stijl van 100 jaar geleden is ingericht. Videoreportage over opening Wijkmuseum Soesterkwartier. Het museum documenteert de geschiedenis van de wijk. Ook op de site kunt u al het een en ander hierover vinden.

- Phoenix Collectibles is een online museum over de voormalige Amersfoortse Phoenix brouwerij.

- Cavaleriemuseum.

- De Historische Collectie Verbindingsdienst biedt een overzicht van de ontwikkeling van de militaire telecommunicatie door de eeuwen heen, en in het bijzonder van de geschiedenis van het Wapen van de Verbindingsdienst.

- Mondriaanhuis (museum over de Amersfoortse schilder Piet Mondriaan).

- Schildersmuseum en atelier 't Kattegat.

- Op de pagina Bouwtekeningen van Archief Eemland kun je o.a. 6.000 bouwtekeningen van monumenten online raadplegen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Amersfoort Jazz (weekend in mei).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In Theater en filmcafé De Lieve Vrouw staat genieten voorop en daarom doen de filmzalen hier niet aan pauzes, popcorn of commerciële reclameboodschappen.

- Dierenpark Amersfoort.

- Van half april tot half oktober is de Eemlijn in de vaart; een fietsboot over de Eem van Amerfsoort naar Bunschoten-Spakenburg v.v.

- Het project Omtrek van Amersfoort heeft geleid tot 6 aansluitende wandelingen langs de gemeentegrenzen van Amersfoort, met een totale lengte van maar liefst 73 kilometer, waarmee je dus een rondje langs de gehele grens van de gemeente Amersfoort kunt lopen. Waarbij je door 3 verschillende streken komt; Eemland, de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei. De wandelgids 360 graden Amersfoort beschrijft alle wandelingen in tekst met kleurenfoto's en routekaartjes.

- Weblog over bos Birkhoven.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Amersfoort.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Amersfoort (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Amersfoort.

- Wijken en buurten: - Waterviolier (straat in de wijk Nieuwland).

- Zorg: - Zorgboerderij Land in Zicht.

- Veiligheid: - De Amersfoortse Reddingsbrigade (ARB) is in 1919 opgericht en een van de 175 reddingsbrigades in Nederland. De vereniging draait geheel op vrijwilligers en heeft ca. 180 leden. Onder het motto: "Zolang nog niet iedereen kan zwemmen, moet iedere zwemmer kunnen redden", leiden zij  jaarlijks vele enthousiaste kinderen en volwassenen op tot redders.

- Genealogie: - Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) afd. Amersfoort en omstreken. - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Amersfoort Soesterweg, - idem RK, - idem RK Maranatha, - idem Rusthof.

Reactie toevoegen