Alphen aan den Rijn

Plaats
Stad en gemeente
Alphen aan den Rijn
Zuid-Holland

alphen aan den rijn julianastraat [640x480].jpg

Alphen aan den Rijn Julianastraat anno ca. 1910

Alphen aan den Rijn Julianastraat anno ca. 1910

Alphen aan de Rijn..JPG

Alphen aan den Rijn, Julianastraat anno 2014.

Alphen aan den Rijn, Julianastraat anno 2014.

Alphen aan de Rijn (3).JPG

Alphen aan den.... Rijn.

Alphen aan den.... Rijn.

Alphen aan de Rijn (4).JPG

De Sint Bonifaciuskerk in Alphen aan den Rijn

De Sint Bonifaciuskerk in Alphen aan den Rijn

Alphen aan de Rijn (2).JPG

Hefbrug Gouwesluis over De Gouwe in Alphen aan den Rijn.

Hefbrug Gouwesluis over De Gouwe in Alphen aan den Rijn.

Ridderbuurt.jpg

Buurtschap Ridderbuurt direct ten noorden van Alphen aan den Rijn.

Buurtschap Ridderbuurt direct ten noorden van Alphen aan den Rijn.

ZH gemeente Alphen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Alphen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Alphen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Alphen aan den Rijn Boskoop Rijnwoude fusiegemeente kaart (Kopie).jpg

Alphen aan den Rijn Boskoop Rijnwoude fusiegemeente kaart

Alphen aan den Rijn Boskoop Rijnwoude fusiegemeente kaart

Alphen aan den Rijn

Terug naar boven

Status

- Alphen aan den Rijn is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Holland Rijnland.

- Wapen van de voormalige gemeente Alphen. - Wapen van de gemeente Alphen aan den Rijn.

- De gemeente Alphen aan den Rijn is in 1918 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Alphen, Aarlanderveen en Oudshoorn.

- Per 1-2-1964 is de gemeente Alphen aan den Rijn vergroot met een deel van de gemeente Zwammerdam (zijnde het dorp Zwammerdam). Naast de gelijknamige hoofdplaats van de gemeente zijn t/m 2013 Aarlanderveen en Zwammerdam de enige dorpen in de gemeente.

- De gemeente Alphen aan den Rijn is in 2014 vergroot met de gemeenten Boskoop en Rijnwoude (formeel was het een fusie tussen deze 3 gemeenten). De werknaam in de aanloop naar de fusie was 'gemeente ABR' (= de eerste letter van de respectievelijke gemeenten).

- De gemeente Alphen aan den Rijn omvat naast de gelijknamige stad en hoofdplaats verder nog de dorpen Aarlanderveen, Benthuizen, Boskoop, Groenendijk, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Koudekerk aan den Rijn en Zwammerdam, en de buurtschappen Bent, Benthorn, Gnephoek, Gouwsluis, Heimansbuurt, Hogeveen, Hoorn, Loete, Middelburg (deels), 's-Molenaarsbuurt, Ridderbuurt, Rietveld, Roemer, Spoelwijk, Voorweg en Westeinde. In totaal zijn dit 1 stad, 8 dorpen en 16 buurtschappen.

- Onder de stad Alphen aan den Rijn vallen ook de buurtschappen Gnephoek, Gouwsluis, Heimansbuurt, Hoorn, 's-Molenaarsbuurt, Ridderbuurt en Rietveld (deels). In totaal zijn dit 7 buurtschappen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alphen aan den Rijn.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
4e eeuw Albanianis, 918-948 kopie 11e eeuw Alfna, 1264 kopie 1340 Alphen, 1883 Alfen, 1903 Alphen.

Naamsverklaring
Wordt in verband gebracht met een waternaam Albhanô*, die waarschijnlijk op dezelfde wortel alb-* 'wit' teruggaat als de rivier de Elbe in Duitsland. De hoge ouderdom van de oudste vermelding vindt steun in de vondst van Laat-Romeinse munten (daterend van tot het begin van de 5e eeuw).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Naamgeving nieuwe gemeente
- De voorlopige werknaam van de nieuwe gemeente in wording per 2014 was gemeente ABR. In maart 2012 is een shortlist van 4 mogelijke nieuwe gemeentenamen vastgesteld (Alphen aan den Rijn, Rijn en Gouweland, Gouwerijn, Groenerijn). In mei 2012 hebben de inwoners hun voorkeur uitgesproken voor de naam Rijn en Gouweland. De gemeenteraad van Alphen aan den Rijn kon zich daar echter niet in vinden. Daardoor is het volgens de wet alsnog de naam van de grootste fusiepartner geworden; Alphen aan den Rijn.

Terug naar boven

Ligging

Alphen aan den Rijn ligt ZO van Leiden, NW van Bodegraven.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Alphen 593 huizen met 2.944 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 507/2.477 (= huizen/inwoners), buurtschap Gouwsche Sluis 85/460 en polder Rietveld 1/7. Tegenwoordig heeft de gemeente Alphen aan den Rijn ca. 43.000 huizen met ca. 107.500 inwoners; waarvan ca. 28.000 huizen met ca. 70.000 inwoners in de gelijknamige stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Alphen aan den Rijn, kun je terecht bij de volgende instanties, sites en literatuur:

- Historische Vereniging Alphen aan den Rijn.

- Streekarchief Rijnlands Midden beheert de archieven van de gemeenten Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop, inclusief die van de rechtsvoorgangers.

- Geschiedenis van Alphen aan den Rijn en omliggende kernen, op de site Alphen.com.

- In 2016 is het 11-delige historische tijdschrift 'Het leven in Alphen aan den Rijn' verschenen, bedoeld voor elke Alphenaar die iets meer wil weten over de geschiedenis van zijn woonplaats. De serie bevat veel historische foto's en is onderverdeeld in thema's. Het tijdschrift is te koop bij de Alphense boekhandels.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan Alphen Stad is in 2017 vastgesteld. "Dit nieuwe bestemmingsplan geeft meer ruimte en vrijheid aan inwoners en ondernemers. Het is een mooie overgang tussen de ‘traditionele’ bestemmingsplannen die alles tot in detail regelen en de toekomstige Omgevingswet die veel loslaat. Het is mooi dat we in Alphen vast vooruitlopen op de nieuwe omgevingswet", aldus wethouder Gerard van As. Het nieuwe bestemmingsplan biedt meer ruimte voor bijvoorbeeld een kantoor aan huis of winkels onder nieuw te bouwen appartementen in bepaalde gebieden van de stad.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Alphen aan den Rijn heeft als plaats 51 rijksmonumenten.

- Molens in de kern Alphen aan den Rijn: - Molen De Eendracht. - Steektermolen. - Overige huidige en voormalige molens in Alphen aan den Rijn.

- In Archeon, Themapark voor levende geschiedenis, staan 43 gebouwen uit drie perioden: de Prehistorie, de Romeinse Tijd en de Middeleeuwen. Alle gebouwen, boerderijen en hutten zijn reconstructies van opgravingen die door archeologen in Nederland zijn gevonden. Ze zijn op basis van wetenschappelijke studies in oorspronkelijke staat herbouwd. De Archeotolken, de bewoners van het park, laten je zien en beleven hoe het dagelijks leven er in die tijd uit zag.

- In het Schildpaddencentrum leven vele soorten landschildpadden en moerasschildpadden. Zo zijn er Roodwangsierschildpadden, Zaagrugschildpadden, Weekschildpadden, Chinese driekielschildpadden, Griekse landschildpadden en grote Afrikaanse landschildpadden te zien.

- Gevelstenen in Alphen aan den Rijn.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Zomerspektakel aan het Meer (weekend begin juni) is een driedaags evenement, voor jong en ouder. Met muziek, sport, spel en horeca. Locatie: Zegerplas, De Bijlen. Met o.a. op zondag de TCV Obstacle Run, met de afstanden 2,5 km (Family Run), 5 km en 10 km.

- Rijwielvierdaagse LAURA* is de oudste rijwielvierdaagse van ons land. Er is een Avond LAURA (1e week van juni, in 2018 voor de 49e keer) en een Dag LAURA (1e week van juli, in 2018 voor de 71e keer). De routes tijdens de Avond zijn altijd rond de 30 km. Tijdens de Dag kun je kiezen uit 40, 60, 80 en 100 km. Als je maar een of enkele dagen mee kunt fietsen, kun je een dagkaart kopen bij de start. Zo kun je zelf bepalen welke avond of dag je het beste uitkomt. Tijdens de Avond en de Dag LAURA zijn alle routes ook voor een GPS verkrijgbaar.
* Als je je afvraagt wat deze naam betekent: dat staat voor Leiden, Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Alphen aan den Rijn, zijnde de richtingen die de 4 tochten uitgaan en de start- en finishplaats.

Natuurlijk zijn de routes belangrijk, maar minstens zo leuk zijn de contacten die je opdoet tijdens het fietsen en de gezelligheid tijdens de uitdelingen en op de stempelposten. Op de woensdagmiddag tijdens de Dag LAURA is er ook een Kinderfietstocht van ca. 15 km (onder begeleiding van ouders en/of grootouders), met onderweg een aantal leuke verrassingen voor de kinderen. Tijdens de 40 en 60 km tocht zijn diverse stoppunten, waar lokale instellingen en personen je laten kennismaken met hun werk of hun hobby.

- In 1982 is voor het eerst de Alphense Oldtimerdag (op een zaterdag in september) georganiseerd. Mede door de inzet van vele vrijwilligers en sponsoren in de afgelopen decennia is dit evenement uitgegroeid tot het grootste Oldtimerspektakel in de regio. Inmiddels is het door de gemeente Alphen aan den Rijn bestempeld als een van de drie A-evenementen, met jaarlijks ca. 30.000 bezoekers en ca. 90 dagvrijwilligers. Het concept met Concours d' Elegance (rondritten), Oldtimerfestival met op diverse podia live muziek, 300 voertuigen, sponsorpresentaties, kinderkermis en oude ambachten is inmiddels een begrip in heel Nederland.

- Het Alphens Sinterklaas Journaal.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Vogelpark Avifauna.

- Bezoekerscentrum De Veenweiden.

- IVN afd. Alphen aan den Rijn e.o.

- Vogelwerkgroep Alphen aan den Rijn.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Alphen aan den Rijn.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en tweedehands boeken over Alphen aan den Rijn (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Alphen aan den Rijn. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Algemeen: - Site over Alphen aan den Rijn met o.a. geschiedenis en actualiteiten.

- Nieuws: - Nieuwssite m.b.t. Alphen aan den Rijn. - Studio Alphen is de publieke lokale omroep van de gemeente Alphen aan den Rijn. - Op Facebookpagina Het Alphensche Klaagbankje mogen Alphenaren die iets te klagen hebben, zich uitleven.

- Onderwijs: - Ashram College.

- Muziek: - Kamerkoor Cantabile is opgericht in 1987. Oprichter en bezielende dirigent is Simon Stelling. Simon is naast de vaste bespeler van het mooie Steinmeijer orgel in de Adventskerk ook Stadsorganist van Alphen, en drager van de Gouden Medaille van de Franse academie voor de Kunsten. Het repertoire van het koor varieert van muziek uit de renaissance tot muziek uit de huidige tijd.

- Sport: - Bij sportvereniging DOS kun je terecht voor Turnen, Dansen, Conditie, Peuter- en Kleutergym en Freerunning. - Bij RKSV Wilskracht kun je terecht voor Ouder en Kind-gym, Peuter- en Kleutergym, Prinsessengym, Turnen, Ritmische Gymnastiek en Freerunning.

- Veiligheid: - Politie Alphen aan den Rijn.

Reacties

(2)

Bij jaarlijkse evenementen mis ik de LAURA, dit is de oudste rijwielvierdaagse van Nederland, de Avond altijd de 1e week van juni, en de Dag de 1e week van juli, met 1200 deelnemers en dit jaar voor de 71 keer.
Dus wel iets om te vermelden.

Dank voor de tip! De afgelopen jaren hebben wij vooral gefocust op het vullen van de pagina's van de kleinere kernen (dorpen en buurtschappen, zoals bijv. hierboven genoemd onder Status), juist omdat die elders vaak worden vergeten of er bekaaid afkomen. Daarom vonden we dat urgenter. Dat is nu vrijwel klaar. Komend jaar gaan wij ook alle grotere kernen, zoals Alphen aan den Rijn, inhoudelijk afmaken. Dit evenement hoort daar zeker bij. Ik heb hem erbij gezet.

Reactie toevoegen