Aldtsjerk

Plaats
Dorp
Tytsjerksteradiel
Trynwâlden
Fryslân

aldtsjerk_collage.jpg

Aldtsjerk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Aldtsjerk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

aldtsjerk groeten uit [640x480].jpg

Aldtsjerk, Groeten uit

Aldtsjerk, Groeten uit

Aldtsjerk.JPG

Mooi dorp, dat Aldtsjerk

Mooi dorp, dat Aldtsjerk

Aldtjerk..JPG

Een mooi klinkerstraatje in Aldtsjerk

Een mooi klinkerstraatje in Aldtsjerk

Aldtjerk.JPG

Aldtsjerk, lekker in het zonnetje

Aldtsjerk, lekker in het zonnetje

Aldtsjerk (2).JPG

De romaanse Pauluskerk uit het midden van de 12e eeuw in Aldtsjerk

De romaanse Pauluskerk uit het midden van de 12e eeuw in Aldtsjerk

Aldtsjerk

Terug naar boven

Status

- Aldtsjerk is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Trynwâlden, gemeente Tytsjerksteradiel.

- Onder het dorp Aldtsjerk valt ook de buurtschap Sânhuzen.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oudkerk. Overigens zijn de plaatsnamen in de gemeente Tytsjerksteradiel sinds 1989 officieel Friestalig.

Terug naar boven

Ligging

Aldtsjerk ligt NO van Leeuwarden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Aldtsjerk 82 huizen met 537 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp, in de 12e eeuw Aldekerke geheten, ontleent haar naam aan de “oude kerk” die hier in de middeleeuwen werd gebouwd. Aldtsjerk, waarschijnlijk het oudste dorp in de Trynwâlden, had destijds ook de oudste kerk of parochie in deze omgeving, zo wordt algemeen aangenomen. Op een terp NW van het dorp, vlakbij de buurtschap Bartlehiem, heeft ook een nonnenklooster gestaan. Dit rijke vrouwenklooster, genaamd Bethlehem, was omstreeks 1165 door Frerick van Hallum, de stichter van het klooster Mariëngaarde te Hallum, tot stand gekomen. Het vrij grote klooster Bethlehem, dat een bezit had van enkele honderden hectaren vruchtbare kleigrond, is waarschijnlijk kort na de Reformatie in 1580 afgebroken. Op de restanten van de later grotendeels afgegraven terp It Kleaster, aan de Wiereweg onder Bartlehiem, staan nu nog twee boerderijen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsbelang Aldtsjerk heeft in 2012 18 hectare landbouwgrond aangekocht om er betaalbare starterswoningen te bouwen, om zo de jongeren voor het dorp te behouden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Aldtsjerk heeft 17 rijksmonumenten.

- De kerk van Aldtsjerk (Van Sminiaweg 29) was in de katholieke tijd gewijd aan de Heilige Paulus. Deze beschermheilige was de patroon van theologen, zielzorgers, touwslagers, arbeidsters, wevers, korfvlechters en vruchtbare velden. Hij was tevens patroon vóór regen en tegen angst, kramp en oorpijn. Na de Reformatie in 1580 werd de kerk eigendom van de Hervormde Gemeente Oudkerk, die in 1609 een combinatie vormde met het nabijgelegen dorp Roodkerk (tegenwoordig officieel Readtsjerk geheten).

De hervormde inwoners van deze beide dorpen hebben samen bijna vier eeuwen lang één kerkelijke gemeente gehad. In 2008, toen de Gemeente Aldtsjerk-Roodkerk door fusie opging in de Protestantse Gemeente Trynwâlden, is deze kerkelijke gemeente opgeheven. Ook is de oude katholieke kerknaam in ere hersteld. De voormalige Hervormde kerk heet tegenwoordig dan ook weer Pauluskerk. De voormalige pastorie, ten oosten van het kerkgebouw, is al sinds de jaren zestig in gebruik als particuliere woning. Het tegenoverliggende gebouw Oerein, gebouwd in 1931, wordt gebruikt voor de kerkelijke vergaderingen.

- Restauratie van de Oudkerkermolen (Rhaladijk 19) uit 1864 is in 2016 gereed gekomen. In dat jaar heeft ook molenaar Eeuwe de Vries gevierd dat hij 40 jaar molenaar is.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op nieuwjaarsdag is er om 15.00 de jaarlijkse Nieuwjaarsduik bij Café Moarkswâl. Na de duik kunnen de deelnemers zich opwarmen in het café onder het genot van een kop heerlijke, door de barvrouw zelf gemaakte warme snert.

- Zo te zien is Concours Hippique Aldtsjerk (weekend in mei) in 2014 voor het laatst georganiseerd. Weet iemand of dit evenement definitief gestopt is of is het er alleen tijdelijk niet meer?

- Dorpsfeest Aldtsjerk (weekend in juni).

- In een weekend eind juni / begin juli is er in een feesttent het Gigantenfestival, in 2017 alweer voor de 15e keer.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Haven van Aldtsjerk heeft alles waar de hedendaagse waterrecreant om vraagt. De haven heeft een havengebouw waarin naast toiletvoorzieningen ook een wasmachine en droger staan. Bovendien kun je je vuilwatertank hier legen en schoon water innemen. De geheel gerenoveerde haven is een fraaie aanlegplek die onderdeel uitmaakt van een prachtige vaarroute die afgebeeld is in deze folder. Aldtsjerk ligt aan de in 2013 gereaiseerde Noordelijke Elfsteden Route (NER). Langs de vaarroute vind je tal van havens. Vanuit deze havens kun je ook allerlei uitstapjes maken. Ontdek varend, wandelend of fietsend 'alles wat Fryslân moai makket'.

- Rondwandeling vanuit Aldtsjerk (8 km) door dit dorp en de buurdorpen Mûnein en Oentsjerk.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Aldtsjerk.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Aldtsjerk op Twitter. - Dorpskrant De Brêgebidler is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Aldtsjerk Foarút is een dorpsinitiatief waarmee de dorpelingen hun eigen toekomst vorm willen geven. Centraal staat het nieuwe uitbreidingsplan voor het dorp met wonen, werken, water, natuur en recreatie. Door de realisatie van dit plan gedurende de komende jaren, ontstaan weer mogelijkheden voor de inwoners voor nieuwbouw en worden de recreatieve mogelijkheden van het dorp verder vergroot. In een latere fase zijn er plannen voor het verbeteren van bestaande dorpsvoorzieningen.

- Onderwijs: - Doelbewuste ontplooiing van kinderen wil voor Basisschool Sinnehonk zeggen dat ze de leerlingen structureel begeleiden in hun ontwikkeling. Ze houden rekening met de onderlinge verschillen tussen leerlingen en vinden het belangrijk dat iedere leerling zijn mogelijkheden maximaal benut. Door te werken in circuit of met dag- en weektaken beogen ze tegemoet te komen aan de individuele behoeften van elk kind.

- Muziek: - Mingd Koar Aldtsjerk is opgericht in 1983. It koar is neutraal, dat wil zeggen dat ze niet op enigerlei wijze verbonden is aan een kerk of andere organisatie. Het doel van it koar is om in groepsverband te zingen op een zo goed mogelijk niveau zodanig dat ieder lid met plezier zingt. Eens per 2 jaar doet it koar minimaal één keer mee aan een concours, om zich te kunnen meten aan andere koren. Verder treedt het jaarlijks op bij de - door de Culturele Commissie van Dorpsbelang Aldtsjerk - Readtsjerk georganiseerde - Kerst-Inn op 24 december in de kerk. Ook treedt it koar regelmatig op in verzorgingstehuizen. It koar kan een avondvullend programma brengen. Het repertoire is heel breed. Werden in het verleden veel Friese liederen gezongen met muziek van bekende componisten, tegenwoordig draait it koar zijn hand niet meer om voor Duitse, Engelse, Franse of Italiaanse liederen. Klassieke, neo klassieke maar ook moderne populaire liederen. Zelfs Japanse Haiku’s zitten in het repertoire.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Aldtsjerk, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen