Afsluitdijk

Water
Súdwest-Fryslân Hollands Kroon
FryslânNoord-Holland

afsluitdijk_dichten_gat_kopie.jpg

In 1927 is gestart met het aanleggen van de Afsluitdijk. Na 5 jaar hard werken aan deze megaklus is de dijk (eigenlijk: dam) in 1932 gereed gekomen. Op de foto het dichten van het laatste gat.

In 1927 is gestart met het aanleggen van de Afsluitdijk. Na 5 jaar hard werken aan deze megaklus is de dijk (eigenlijk: dam) in 1932 gereed gekomen. Op de foto het dichten van het laatste gat.

afsluitdijk_75_jaar_2007.jpg

In 2007 is het 75-jarig bestaan van de Afsluitdijk gevierd.

In 2007 is het 75-jarig bestaan van de Afsluitdijk gevierd.

Afsluitdijk

Terug naar boven

Status en ligging

- De Afsluitdijk is een 30 km lange waterkering, tevens verkeersweg. De dijk sluit het IJsselmeer in het Z af van de Waddenzee in het N. Tevens verbindt zij als onderdeel van de A7 de provincies Noord-Holland in het Z en Fryslân in het N. Qua grondgebied is de dijk ongeveer gelijkelijk verdeeld tussen de Noord-Hollandse gemeente Hollands Kroon (t/m 2011 gemeente Wieringen) in het Z en de Friese gemeente Súdwest Fryslân in het N.

- Midden op de Afsluitdijk ligt, met letterlijk slechts enkele inwoners, de kleinste ´formele woonplaats´ van Nederland: Breezanddijk.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving en naamsverklaring
Het deel Afsluit- is duidelijk: de Afsluitdijk sloot, toen zij in 1932 gereed kwam, de toenmalige Zuiderzee af van de Waddenzee en daarmee ook de Noordzee. Het deel -dijk is eigenlijk geen correcte benaming. Een dijk scheidt doorgaans namelijk land en water. Mogelijk houdt de benaming verband met de plannen die er oorspronkelijk waren om ook wat nu IJsselmeer heet, droog te leggen. Dan zou de benaming correct zijn geweest. Nu is het in feite een Afsluitdam. De term dam wordt gebruikt om een scheiding tussen twee wateren aan te geven.

Terug naar boven

Geschiedenis

Ingenieur Cornelis Lely ontwerpt in 1891 het eerste plan voor afsluiting en inpoldering van (een deel van) de Zuiderzee. De watersnood van 1916 en de hongersnood van 1918 geven voor het parlement de doorslag om de plannen voor aanleg van de Afsluitdijk in laatstgenoemd jaar goed te keuren. Om redenen van veiligheid en om in de afgesloten Zuiderzee middels inpoldeingen goede (klei)landbouwgronden te verkrijgen. De aanleg gaat in 1927 van start en komt in 1932 gereed. Daarmee wordt de Zuiderzee een meer: het IJsselmeer.

- Nadere informatie over de geschiedenis van de Afsluitdijk op Wikipedia.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De inmiddels ca. 85 jaar oude Afsluitdijk moet nodig worden opgeknapt om weer aan de eisen van deze tijd te voldoen. In 2011 heeft het kabinet de knoop doorgehakt: de dijk wordt de komende jaren geleidelijk gerenoveerd. Voor nadere informatie zie:

- Het 174 pagina´s tellende CPB-rapport Een kosteneffectiviteitsanalyse naar de toekomstige inrichting van de Afsluitdijk.

- De site over het project De Nieuwe Afsluitdijk.

- Met de Agenda Ambitie Afsluitdijk / Triple A wordt de komende jaren gewerkt aan duurzame ontwikkelingen op en rond de dijk. Het betreft initiatieven op het gebied van o.a. recreatie, toerisme en energieopwekking. De dijk beoogt een toeristische topattractie, een waterbouwkundig visitekaartje en een icoon van duurzaamheid te worden.

- Site over actuele ontwikkelingen m.b.t. de Afsluitdijk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ter ere van zijn 100e geboortedag is in 1954 door koningin Juliana het beeld van Lely onthuld. De standplaats was naast de Simon Stevinsluizen aan de kant van Den Oever. Als automobilist op weg naar Fryslân, liet je het niet na hem even te groeten door een moment je blik op hem te laten rusten. Maar ineens, in 2006, was hij weg, een gapende leegte achterlatend. Het beeld bleek later verplaatst naar het Dudok-monument op de dijk. Lely zou de automobilisten teveel hebben afgeleid. Voordeel van de nieuwe plek is wel, dat er nu omheen gelopen kan worden, én dat je blik hem nu al van verre zoekt. Maar hij leidt nog steeds af... (bron en nadere informatie: website Buitenbeeld in Beeld, van Lida Goede)

- Icoon Afsluitdijk is een designinnovatieproject met tijdelijke en permanente werken voor de 32 km lange iconische dijk, dat geleid wordt door Daan Roosegaarde en zijn team van ontwerpers, technici en ontwikkelaars. Aan ontwerper Daan Roosegaarde is gevraagd middels dit in 2016 en 2017 gerealiseerde project een bijdrage te leveren aan de iconische waarde van de dijk. Met een subtiele laag die licht en duisternis en verleden en toekomst met elkaar verbindt, versterkt Roosegaarde de schoonheid van de dijk en maakt hij nieuwe koppelingen tussen mens en landschap, verleden en toekomst, duister en licht, poëzie en functionaliteit. Het permanente werk Lichtpoort, dat in november 2017 gereed is gekomen, geeft de 54 opgeknapte monumentale sluisdeuren / heftorens uit 1932 - 24 in het Lorentzcomplex aan de kant van Kornwerderzand en 30 in het Stevincomplex aan de kant van Den Oever - een retro-reflecterende laag, waardoor ze oplichten door de koplampen van passerende auto’s. Lichtpoort is uniek in de wereld, speciaal gemaakt voor de Afsluitdijk en is een voorbeeld van een energieneutraal landschap waar vervuilende straatverlichting achterhaald is geworden. Voor nadere informatie over de permanente Lichtpoort en de andere, tijdelijke kunstwerken zie de link.

Terug naar boven

Beeld

- Site met fotoalbums m.b.t. de Afsluitdijk, opgezet i.v.m. het 75-jarig bestaan van de dijk in 2007.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Afsluitdijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Weblog over de Afsluitdijk. Al enige tijd niet meer bijgehouden (nl. sinds medio 2008), maar bevat nog altijd lezenswaardige artikelen over de lotgevallen van de dijk. Vermoedelijk opgezet i.v.m. het 75-jarig bestaan van de dijk in 2007.

Reacties

(1)

Een andere reden voor dijk in de naamgeving ipv dam kan ook zijn.
Een dijk is om land te beschermen, een dam om water te beheersen . De afsluitdijk is in eerste instantie gebouwd om land te beschermen, daarom de dijk in de naamgeving.

Reactie toevoegen