Aduard

Plaats
Dorp
Zuidhorn
Westerkwartier
Groningen

Aduarderdiep met kanoers.jpeg

Het Aduarderdiep loopt O langs Aduard. Om het geheel te bekanoën moet u een goede conditie hebben: het kanaal dat loopt van Hoogkerk naar Aduarderzijl, is 12 km lang.

Het Aduarderdiep loopt O langs Aduard. Om het geheel te bekanoën moet u een goede conditie hebben: het kanaal dat loopt van Hoogkerk naar Aduarderzijl, is 12 km lang.

aduard burg seinenstraat [640x480.jpg

Aduard Burg. Seinenstraat

Aduard Burg. Seinenstraat

GR gemeente Aduard in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Aduard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Aduard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Aduard

Terug naar boven

Status

- Aduard is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Zuidhorn. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Aduard.

- Onder het dorp Aduard vallen ook delen van de buurtschappen Gaaikemadijk (grotendeels), Nieuwklap, Steentil (deels) en Wierumerschouw.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Auwerd.

Oudere vermeldingen
1252 kopie 13e eeuw Adawerth, 1276 Adward, 1281 Aduwart, Aduwert, 1283 Aedwert, ca. 1660 Groot Adewert.

Naamsverklaring
Betekent het Oudfriese werth 'wierde, bewoonde hoogte' van de persoon Ado. Aduard zou niet op een terp liggen, daarom achtte men deze verklaring problematisch. De terpenatlas geeft echter aan dat hier wel degelijk een terp ligt.(1)

Terug naar boven

Ligging

Aduard ligt 5 km NW van Groningen, 3 km NO van Zuidhorn. In het N grenst het dorp aan het Van Starkenborghkanaal, O van het dorp loopt het Aduarderdiep.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Aduard 299 huizen met 1.955 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 103/737 (= huizen/inwoners), de dorpen Fransum 24/166 en Den Ham 52/341, en de buurtschappen De Knijp 4/16, Fransummervoorwerk 3/20, Den Horn 37/220, Langeweer 19/110, De Poffert (deels) 27/160, Aduardervoorwerk 30/185 en "Wierum ten westen van het Reitdiep": geen aantallen vermeld. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Aduard is ontstaan rond het in 1192 vanuit Klaarkamp in Friesland gestichte cisterciënzer klooster Sint Bernard. De 17e-eeuwse plaatsnaamaanduiding Groot Adewert gold ter onderscheiding van Lutke of Klein Aetwer, een andere naam voor het dochterklooster Sint Annen. De abdij van Aduard was tot de verwoesting in 1580 het grootste klooster in Groningen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Aduard, kun je terecht bij:

- Historische Vereniging Aduard, op welker site al veel geschiedkundige informatie te vinden is.

- Kloostermuseum Sint Bernardushof geeft een beeld van de geschiedenis van het vroegere Sint Bernardusklooster in het dorp. Dit Cisterciënzer klooster is in 1192 gesticht vanuit het Friese klooster Klaarkamp. In 1580 is de abdij in brand gestoken en wordt het merendeel van de gebouwen afgebroken. Met stenen van het klooster worden de eerste huizen van Aduard gebouwd, zo ook het huis waar het museum in gevestigd is. De monniken hebben veel gedaan voor de waterhuishouding in de regio. De baksteenindustrie - met de bekende kloostermoppen - is hier tot grote bloei gekomen. Het enige overgebleven gebouw van het kloostercomplex - de ziekenzaal, thans NH kerk - is tevens te bezichtigen.

Langs de contouren van het voormalige klooster is een wandeling uitgezet met 7 kunstwerken. Als je daar je smartphone of tablet op richt, krijg je 3D-beelden te zien van het Aduard uit de middeleeuwen. Je kunt zelfs virtueel door het klooster - zoals het ooit moet zijn geweest - heen lopen. Bij de app is gebruikgemaakt van een unieke techniek, die nog niet eerder in Nederland is gebruikt. De app is gratis te downloaden via de app-store van je mobiele telefoon of tablet.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Aduard heeft 11 rijksmonumenten.

- De Hervormde Abdijkerk en de Gereformeerde Rehobothkerk behoren tot de Protestantse Gemeente Aduard - Den Ham - Fransum i.w..

- Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Kloosterstraat 15). - Beschrijving en foto's orgel Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt.

- Het eerste gemeentehuis van Aduard (tot 1902, van ca. 1600-1800 was het het rechthuis van het dorp) aan de Hoofdstraat is in 2013 gerestaureerd. In deze 'multifunctionele herberg' werd recht gesproken, vergaderd, er vonden aanbestedingen, veilingen en aangiftes voor de burgerlijke stand plaats en tegelijkertijd werd er ook nog bier en jenever geschonken. Die combinatie van functies was tot eind 19e eeuw niet ongebruikelijk. Het 'nieuwe' gemeentehuis verrees er in 1902 naast.

- Gevelstenen in Aduard.

- Aduard, Steengoed Erfgoed.

Terug naar boven

Evenementen

- Aduard wordt in 1192 voor het eerst in de archieven vermeld en heeft daarom in 2017 het 825-jarig bestaan gevierd.

- Stichting Abdijconcerten Aduard organiseert door het jaar heen verschillende toonaangevende kamermuziekconcerten in de sfeervolle Abdijkerk.

- Koningsdag.

- Harddraverij (juni).

- Wandelstichting Aduard organiseert door het jaar heen diverse wandeltochten in het dorp en omgeving, waaronder de Avondvierdaagse (juni).

- Jaarlijks op de 3e zaterdag van juni (in 2018 voor de 8e keer) organiseert Oranjevereniging Oranje Getrouw in Aduard een Schuurverkoop. Deze vindt plaats door heel het dorp. Elke verkoper mag op zijn eigen terrein van zijn woning of schuur allerlei spullen te koop aanbieden. De opbrengst hiervan is voor de deelnemers. Ruim 50 huishoudens nemen er aan deel. Daarnaast is er nog een Kinderrommelmarkt met ca. 15 deelnemers.

- Op een zaterdag half december is er de jaarlijkse gezellige Kerstfair in het dorp. Er is van alles te doen voor jong en ouder. Er zijn ca. 30 kramen met kleding, schoenen, sieraden, brocante spullen, kerstbomen en kerststukjes. Uiteraard ontbreken de lekkernijen niet, zoals chocolade, oliebollen, glühwein en warme chocolademelk.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de IJsbaan van Aduard.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- W van het dorp is in 2013 een uitkijktoren geplaatst.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Aduard (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen:- Site van en over Aduard.

- Nieuws: - Nieuws uit Aduard op Twitter. - Nieuws uit het dorp op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelangen Aduard.

- MFC: - Multifunctioneel Centrum (MFC) De Meeden.

- Onderwijs: - Basisschool De Adeborg.

- Muziek: - Fanfarecorps Juliana.

- Sport: - v.v. Aduard 2000 (voetbal). - Aduarder Tennis Club (ATC).

- Zorg: - Zorghoeve Paradij.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Aduard. - Lidmaten kerk Aduard 1616-1811.

Reactie toevoegen