Achlum

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

achlum_collage.jpg

Achlum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Achlum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

achlum dorpsgezicht [640x480].jpg

Achlum Dorpsgezicht ca. 1910

Achlum Dorpsgezicht ca. 1910

Achlum..JPG

Achlum Dorpsgezicht 2011.

Achlum Dorpsgezicht 2011.

Achlum.JPG

Het mooie dorp Achlum in zicht.

Het mooie dorp Achlum in zicht.

Achlum (2).JPG

Gertrudiskerk in Achlum.

Gertrudiskerk in Achlum.

Achlum (3).JPG

Monumentale kop-hals-romp boerderij in Achlum.

Monumentale kop-hals-romp boerderij in Achlum.

Achlum

Terug naar boven

Status

- Achlum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Franekeradeel.

- Onder het dorp Achlum valt ook de buurtschap Sopsum.

Terug naar boven

Ligging

Achlum ligt ZO van Harlingen, ZW van Franeker.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Achlum 53 huizen met 433 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 250 huizen met ca. 630 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Dakpannenfabriek
Aan de vaart stond vroeger de Achlumer dakpannenfabriek, gebouwd in 1829. Er waren twee insteekhavens, één voor aanvoer van de klei en één voor de afvoer van de dakpannen en draineerbuizen. Restanten zijn nog steeds zichtbaar in het landschap. In de nacht van 19 op 20 november 1951 is de fabriek tot de grond toe afgebrand. In het dorp staan nog minstens 3 huizen met de authentieke, kleine felrode Achlumer dakpannen met hun eigenaardige vorm.

Achmea
Achlumer Ulbe Piers Draisma stond in 1811 aan de wieg van verzekeraar Achmea. Op 28 mei 2011 is het 200-jarig bestaan van de verzekeraar groots gevierd in Achlum. Tal van prominenten uit onder meer politiek, bedrijfsleven, wetenschap, sport en onderwijs zijn toen naar het dorp gekomen voor de lezingen, debatten en workshops tijdens de op die dag gehouden Conventie van Achlum, die ca. 2.000 bezoekers heeft getrokken.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij het boek De geschiedenis van Achlum (tot ca. 1900) (door Klaas van der Pol, Drachten,1987), dat via de link ook online te lezen is.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In de Dorpsvisie Achlum is door de bewoners aangegeven in welke richting het dorp zich de komende jaren wat hen betreft zou moeten ontwikkelen. De gemeente gebruikt de dorpsvisie om haar beleid zoveel mogelijk af te stemmen op de wensen vanuit het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Achlum heeft 29 rijksmonumenten.

- Gevelstenen in Achlum.

- De Achlumermolen is gebouwd in 1851 en deed dienst voor de bemaling van de polder. In 1830 stonden er 4 van deze molens rond Achlum, die elk een deel van de landerijen bemaalden. In de jaren zeventig, na de ruilverkaveling, verloor de molen zijn bemalingsfunktie. Deze molen is het enige overgebleven exemplaar en is in 2007 gerestaureerd. De molen werd vanaf 1950 aangedreven door een elektromotor en sindsdien had het molenaarshuisje ook stroom. Het huisje is jarenlang bewoond door Haye Thomas, de bekende NOS correspondent (o.a. Londen).

- De Kloosterboerderij is een beeldbepalende boerderij naast de kerk in Achlum. Deze boerderij was eigendom van het klooster dat voorheen op het kaatsveld middenin het dorp stond. Deze kopromp boerderij met gracht is diverse keren herbouwd. In de schuur zit een metselsteen met de datum 1679 en op de voorkant van het huis staat het jaartal 1700. De aangebouwde stelpboerderij is van de eerste helft van de 19e eeuw. In het woonhuis zijn onder meer verschillende soorten tegels en tegeltjes te bezichtigen, een bedstee wand en twee kelders. Er scharrelen verschillende dieren rond o.a. Friese roodbonte koeien, Mangalitza wolvarkens en sabelpootkrielkippen.

- De melkfabriek van Achlum (Monnikenweg 20) is in 1888 opgericht door 22 boeren als Vereniging Coöperatieve Stoomzuivelfabriek. In deze fabriek werd de melk verwerkt tot o.a. kaas en pap. In 1898 is samen met nog 5 zuivelfabrieken de Frico opgericht voor het opbouwen van een beter handelssysteem. De fabriek is als zuivelfabriek in bedrijf geweest tot 1971. Na diverse latere andere bestemmingen is tegenwoordig Klafa Chocola hier gevestigd. Dit bedrijf maakt chocolade voor o.a. fabrieken en bakkers. Op ambachtelijke wijze worden er eindproducten gemaakt zoals hazelnootpasta en (Berenburg-)repen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Activiteiten Comité Achlum bestaat sinds de komst van het nieuwe dorpshuis in 2004. De commissie is voortgekomen uit de voormalige Oranjevereniging, die vanaf 1946 de Koninginnedag, de dodenherdenking en het dorpsfeest organiseerde. Het comité organiseert door het jaar heen diverse activiteiten voor alle leeftijden, uiteenlopend van een lezing in het dorpshuis tot een kanotocht of een excursie. Jaarlijks terugkerende festiviteiten zijn Koningsdag, Sint Maarten en de intocht van St. Nicolaas. Eens in de 5 jaar wordt er een dodenherdenking georganiseerd.

- Nieuwjaarsduik.

- Dorpsfeest (weekend begin juli).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Kuierroute Achlum zijn eigenlijk 4 routes, samen in totaal 8,5 km, die je naar behoefte kunt combineren. De route is in 2008 officieel geopend. Het dorp heeft er in 2007 de Ommetjes-prijsvraag van Landschapsbeheer Friesland mee gewonnen. Van de 52 inzendingen uit heel Fryslân wist de werkgroep recreatie en wandelpaden van de actieve dorpsorganisatie het meest te overtuigen. De €10.000 die ze ermee gewonnen hebben, is gebruikt om het pad echt goed te ontsluiten met klaphekjes, bankjes, informatieborden en wegwijzers.

De routes lopen over het land van 3 boeren, die graag aan het initiatief van de inwoners wilden meewerken, mits honden niet werden toegestaan, omdat die het vee kunnen afschrikken en hondendrollen ziektes op het vee kunnen overdragen. Tijdens de route kom je ineens door een lager gelegen stuk land. Dat komt omdat daar klei is afgegraven voor de dakpannenfabriek die het dorp heeft gehad. Zie daarvoor verder bij Geschiedenis.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Achlum.

- Nieuws: - Nieuws uit Achlum op Facebook.

- Dorpshuis: - Het plaatselijke café sluit in 1999 de deuren en de Gereformeerde kerk met bijgebouw wordt in 2002 verkocht. Er is vanaf dan nog maar 1 gebouwtje met achterstallig onderhoud voor alle bloeiende verenigingen in Achlum, en dat kan natuurlijk niet. Daarom wordt een bouwcommissie opgericht die na veel touwtrekken een subsidie en bouwvergunning loskrijgt. Vele acties en een grote ploeg vrijwilligers hebben gezorgd voor een grote kosten besparing. Door veel zelfwerkzaamheid is €150.000 bespaard. De vastberadenheid van alle vrijwilligers wordt beloond met de opening van Dorpshuis De Singel in april 2004. Het dorpshuis wordt met vrijwilligers gerund. Het cafégedeelte is iedere vrijdag en zaterdag geopend vanaf ongeveer vijf uur. Door de week is het dorpshuis vaak open voor de diverse verenigingen die dan hun wekelijkse morgen, middag of avond met hun leden houden. Activiteiten Comité Achlum organiseert voor jong en ouder diverse activiteiten in en rond De Singel. Ook is het mogelijk om een zaal van het dorpshuis te huren voor bijvoorbeeld een feest, jubileum etc.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Stormvogels '64.

- Genealogie - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Achlum.

Reactie toevoegen