Abbega

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

abbega_collage.jpg

Abbega, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Abbega, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Abbegea.JPG

Het dorp Abbega in zicht.

Het dorp Abbega in zicht.

Abbegea (2).JPG

Mooi hoekje in Abbega.

Mooi hoekje in Abbega.

Abbegea (3).JPG

De kerk van Abbega ten voeten uit.

De kerk van Abbega ten voeten uit.

Abbega

Terug naar boven

Status

- Abbega is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wymbritseradiel.

- Onder het dorp Abbega vallen ook de buurtschappen Abbegaasterketting en Pikesyl.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Abbegea. Op de plaatsnaamborden staat de Friese spelling bovenaan, maar de officiële spelling (bijvoorbeeld in de postadressen) is de Nederlandse.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Abbega ligt W van de stad IJlst en ZW van de stad Sneek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Abbega 18 huizen met 113 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 100 huizen met ca. 240 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Terpdorp Abbega is ontstaan tussen 1000 en 1200. Het dorp heeft oorspronkelijk een parochiekerk gehad, gewijd aan de heilige Gertrudis. Sinds de Reformatie is het dorp kerkelijk gecombineerd met de buurdorpen Folsgare en Oosthem.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Aan de noordzijde van het dorp ligt een nieuwbouwwijk.

- In 1983 heeft Abbega een geheel nieuwe basisschool gekregen; Basisschool Bernegea. In 2012 heeft de school de deuren moeten sluiten, net voor het 150-jarig bestaan, omdat het aantal leerlingen te klein was geworden om nog verantwoord door te kunnen gaan. De school is gefuseerd met Basisschool East Kime in Oosthem tot East Kime / Bernegea. Ze zijn in dat dorp samen verder gegaan. De school in Oosthem op zijn beurt is in 2015 gesloten en gefuseerd met Basisschool De Gearrin in Folsgare. Sindsdien is die school het Integraal Kindcentrum (IKC) voor alle drie de genoemde dorpen.

- Het leghennenbedrijf van Hans Hazenberg in Abbega is in december 2016 getroffen door het besmettelijke vogelgriepvirus H5. Alle 63.000 leghennen moesten daarom worden vergast. Twee weken na de ruiming mocht Hazenberg voor het eerst weer de hokken in. Hij ging direct naar de plek waar de eerste vijf dode griepkippen lagen. Hoe kon het nou dat het virus daar toesloeg? Luchtstromen van buiten komen daar de stal in, zag Hazenberg. Hij vermoedt dat het virus - dat in de natuur al het leven had gekost van eenden en smienten - is meegelift op vochtige lucht de stal in. Die luchttoevoerkanalen wil de boer nu afdekken met een kleed waardoor een soort filter ontstaat, dat desnoods nog met een desinfecterend middel kan worden behandeld. Zo zou het virus buiten blijven en besmetting kunnen worden voorkomen, hoopt Hazenberg. Hij heeft zijn idee ingediend bij het ministerie en bij landbouworganisatie LTO. Die zijn enthousiast en hebben er een onderzoeksbureau op gezet om de effectiviteit in kaart te brengen. De Abbegaster verwacht eind maart 2017 de resultaten daarvan. Als het werkt zou zijn idee de vogelgriep-oplossing voor kippenboeren kunnen betekenen. (bron: Leeuwarder Courant, 16-3-2017)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Abbega heeft 4 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk ligt op een door een gracht omringd kerkhof. Het is een in de kern middeleeuws kerkgebouw, in 1809 ommetseld en van spaarvelden rond de spitsbogige vensters voorzien. Aan de westzijde een houten dakruiter, die op een torenachtige voorbouw rust. Klokkenstoel met twee klokken.

- Gemaal nr. 24 aan het Hissemeer Z van het dorp is gebouwd in een ambachtelijk-traditionele bouwtrant. Het in 1918 opgerichte Waterschap Heeg verving rond 1925 alle in zijn gebied liggende windmolens door 29 elektrische gemalen. Zij waren alle van hetzelfde type, maar met twee varianten. De combinatie met de energiebron kon eenhuizig zijn of tweehuizig, zoals hier aan het Hissemeer het geval is. De stroom werd vanaf het transformatorhuis aan de weg, via de bovengrondse leiding aan telefoonpalen naar het gemaal geleid. Dit gemaal is één van de weinige exemplaren dat nog steeds in combinatie met het oorspronkelijke transformatorhuis in werking is. Gemaal, bovenleiding en transformatorhuis dateren uit 1927 en zijn alle rijksmonumenten.

Terug naar boven

Evenementen

- De Oranjevereniging verzorgt een paar keer per jaar evenementen, waarvan de tweejaarlijkse Dorpsfeesten het hoogtepunt vormen.

- Vrijmarkt (op een zaterdag in maart).

- Kerstwandeling (op de vrijdag voor kerst) door een sfeervol verlicht dorp.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 1989 is het historische kerkepad tussen Abbega en Westhem gereconstrueerd.

- Door de opvaart is Abbega voor de kleine recreatievaart vanaf de Wijmerts / Bolswardervaart goed bereikbaar en is het voor botenbezitters aantrekkelijk om er te wonen.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws over Abbega op Facebook.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Abbega kerk.

Reactie toevoegen