Aalst (Bommelerwaard)

Plaats
Dorp
Zaltbommel
Bommelerwaard
Gelderland

gemeente_aalst_gl_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Aalst, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Aalst, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Aalst (2).JPG

Aalst in de Bommelerwaard

Aalst in de Bommelerwaard

Aalst..JPG

Wat een mooi kerkje hebben ze in Aalst!

Wat een mooi kerkje hebben ze in Aalst!

Aalst.JPG

Tussen Aalst en Poederoijen staat het gemaal H.C. de Jong

Tussen Aalst en Poederoijen staat het gemaal H.C. de Jong

Aalst (3).JPG

Aalst, het verhaal van het gemaal

Aalst, het verhaal van het gemaal

Aalst (Bommelerwaard)

Terug naar boven

Status

- Aalst is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Bommelerwaard, gemeente Zaltbommel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1817. In 1818 over naar gemeente Poederoijen, per 1-7-1955 over naar gemeente Brakel, in 1999 over naar gemeente Zaltbommel.

- Wapen van de voormalige gemeente Aalst.

- Onder het dorp Aalst valt ook buurtschap De Rietschoof.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 850 kopie 1070-1075 in uilla Halosta, 10e-11e eeuw in Alisti, laat in 11e eeuw Alaste, 1e kwart 13e eeuw Halst, 1573 Aelst, 1936 Aalst.

Naamsverklaring
Is wel opgevat als een afleiding met het verzamelsuffix -t van een bijvorm van els (Alnus) met de betekenis 'plaats waar elzen staan'. Deze verklaring strookt niet met de oudste vormen. Anderen zien hierin het Germaanse alhust* - 'woonplaats' of 'heidens heiligdom', een afleiding met -st- suffix van het Germaanse alha* - 'woning, tempel'. Vergelijk Elst, Maasniel en Nieuwaal.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Aalst ligt ZW van de stad Zaltbommel en ZO van het dorp Brakel en grenst in het Z aan de Afgedamde Maas, die hier de grens vormt met de provincie Noord-Brabant (met aan de Brabantse kant de dorpen Veen en Wijk en Aalburg).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Aalst 76 huizen met 481 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vroeger was er in Aalst een kasteel, waarvan nog enkele overblijfselen te zien zijn.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Aalst, kun je terecht bij Historische Werkgroep Stichting de Vier Heerlijkheden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Aalst heeft negen rijksmonumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Eens per jaar (meestal twee weken na carnaval) organiseert Stichting Jeugd en Muziek de Jeugdmuziekdag (in 2019 voor de 36e keer), het grootste HaFaBra evenement voor jeugdige musici. De Jeugdmuziekdag wordt gehouden in Sporthal de Maayenbogerd te Aalst. Elk jaar bedenken ze een ander thema dat wordt bepaald door de inzendingen van de deelnemers.

- Op een zaterdag begin juli (in 2019 voor de vierde keer) organiseert #MijnBron een Waterfestival in recreatiepark De Neswaarden, Zaaiwaard 10 in Aalst (aanvang 13.00 uur), met om 15.00 uur de Big Jump. De Afgedamde Maas, op de grens van Gelderland en Noord-Brabant, is de bron voor het drinkwater van 1,3 miljoen mensen in het westen van Zuid-Holland, maar ook een belangrijke levensader voor bedrijven, recreanten en de lokale flora en fauna. Met deze Big Jump, waar tienduizenden mensen op vele locaties in heel Europa aan meedoen, willen alle partners van #MijnBron laten zien hoe belangrijk het is om het water schoon te houden. Naast springen in de rivier kun je ook spelen, sporten, leren over waterkwaliteit, afval jutten, muziek luisteren en nog veel meer. Deelname is gratis en aanmelden is niet nodig. In 2017 sprong Olympisch zwemkampioen Maarten van der Weijden hier met 100 enthousiastelingen in het water. - In deze aftermovie Big Jump Aalst 2017 vertellen hij en andere deelnemers waarom.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "De Neswaarden is een sinds 2013 toegankelijk recreatiegebied aan de Zaaiwaard in Aalst. Een schitterend stuk natuur met strand, ligweide, sportveldjes en een grote speeltuin. Er komen in de toekomst loop- en trimpaden en een bosparcours voor mountainbikes. Het gebied is vrij toegankelijk voor iedereen. Er is rekening gehouden met mindervaliden. De Neswaarden heeft vlakbij een gezellige horeca (Eeterij 't Getij), die behoort tot Recreatiepark Het Esmeer (Topparken). Je kunt er terecht voor een ijsje, een hapje en een drankje. De Neswaarden biedt alles voor een ieder die op zoek is naar actie of totale ontspanning. Dit gebied is met zorg opgezet. Wij zijn trots op dit gebied (geheel beheerd door vrijwilligers). Help je mee De Neswaarden fraai te houden?"

Samen met Staatsbosbeheer onderzoekt de gemeente Zaltbommel de mogelijkheden om de recreatie- en natuurwaarden in het gebied De Neswaarden in Aalst te verbeteren. De bedoeling is dat het nu nog ruim 30 meter diepe Esmeer - waardoor weinig waterleven mogelijk is - ondieper wordt gemaakt door het aanbrengen van grond. Het geld dat daarbij vrij komt, zetten ze in om het gebied te verbeteren, voor zowel recreanten als natuurliefhebbers. De initiatiefnemende partijen gaan eerst in gesprek met bewoners over ideeën voor het gebied. Daarna buigen het college en de raad zich over de voortzetting van het project. (bron: gemeente Zaltbommel, 10-10-2017)

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Aalst door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Aalst (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Den Boogerd in Aalst is een school voor openbaar onderwijs. Zij dragen bij aan de totale ontwikkeling van de leerling, waarbij aandacht is voor de diverse levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden. Zij gaan ervan uit dat alleen eerbied en respect voor die waarden kan bijdragen tot een totale ontwikkeling. De school staat centraal in het dorp naast het dorpshuis, de sporthal en de bibliotheek. De school is niet direct aan een verkeersweg gelegen, maar aan een ruime parkeerplaats. Op het plein en direct naast de school zijn diverse speelmogelijkheden.

- "Het team van School met de Bijbel ‘De Burcht’ heeft zijn visie op het onderwijs geformuleerd in de vorm van een aansprekende metafoor. De diverse bouwkundige eigenschappen van een burcht hebben wij vertaald naar onze visie op onderwijs. Deze metafoor staat symbool voor de uitgangspunten waaruit wij het onderwijs aan de leerlingen vormgeven. De keuze voor een metafoor lag voor de hand, want de naam van de school is daarvoor heel passend. Historisch gezien waren burchten de eerste plaatsen waar onderwijs werd aangeboden. In het dorp Aalst willen wij die onderwijstaak zo goed mogelijk uitvoeren en streven we naar goede kwaliteit en bijbehorende opbrengsten."

- Muziek: - Hoe Fanfare Prins Hendrik is ontstaan, is een prachtig verhaal, dat wij hier graag - licht samengevat - weergeven: "Begin 1900 vestigt zich in ons dorp Aalst Roel de Schoenmaker. Deze man laat in de avonden menig buurtbewoner schrikken door het maken van een nog nooit eerder gehoord lawaai. Het blijkt het geluid van een trombone te zijn. Toch wel een mooi geluid, vinden sommige Aalstenaren. Zijn tonen huppelen over de uiterwaarden en de polders. Zo nu en dan krachtig en kort en dan weer slepend en lang. Zo komt het dat deze schoenmaker nog meer enthousiastelingen vindt en hij besluit tot het oprichten van een heuse muziekvereniging. Begin november 1904 is het dan zover. Bij Roel thuis vindt de eerste vergadering plaats. Een achttiental jongemannen geeft zich op als lid. Besloten wordt dat Roel als directeur (zoals men de dirigent in die tijd noemt) gaat functioneren. Het eerste wapenfeit bestaat in een collecte. Door de inwoners van Aalst wordt het voor die tijd enorme bedrag van fl. 180,- bijeengebracht. Van dat geld worden tweedehands instrumenten gekocht.

Na eerst een paar keer bij Roel thuis gerepeteerd te hebben, beginnen de leden met de bouw van een eigen repetitielokaaltje van wat oude balken en planken. Deze worden 'geschonken' door de rivier de Maas. Dankbaar voor dit aangespoelde wrakhout wordt bij Roel thuis hiervan een schuurtje gebouwd: het repetitielokaal is geboren. Echter, aangezien wrakhout over het algemeen geen lang leven beschoren is, gold deze redenering evenzo voor het repetitielokaal. Dankzij de gemeente Aalst mag de fanfare gebruik maken van een schoollokaal. Bij mooie zomeravonden staan vele dorpsgenoten op het schoolplein en luisteren geboeid ‘noar d’n muziek’. Het niveau van de muzikanten neemt tamelijk snel toe. Te snel althans voor Roel de schoenmaker. Hierop wordt besloten om Tjerk Jonkers uit het naburige Veen als directeur voor de fanfare plaats te laten nemen. Het financiële tekort waarmee men in die tijd regelmatig kampt, wordt enigszins verlicht door het bescheiden salaris van deze Tjerk: een borreltje en de overtocht voor de pont." Natuurlijk hebben ze in de 100 jaar erna ook nog heel veel beleefd, waaronder vele eerste prijzen winnen op concoursen. Lees er alles over op de pagina Geschiedenis Fanfare Prins Hendrik.

- Sport: - S.v. Hamarithi is een gezellige gym-, dans- en turnvereniging voor inwoners van Aalst, Zuilichem en Nederhemert. Recreatieve gym, kleutergym, jong talent, selectie divisie 1 t/m 5 en N1 t/m D2.

Reactie toevoegen