Aaksens

Plaats
Buurtschap
Súdwest-Fryslân
Fryslân

aaksens_hemdijk_19-21_bordje.jpg

Waar de Hemdijk vanuit Tjerkwerd overgaat in de Vitusdyk te Blauwhuis, staat een bordje dat je voor Hemdijk 19-21 (= Aaksens) door Blauwhuis heen moet richting Wolsum. Heel attent! Nog handiger zou zijn om dat weggetje gewoon Aaksens te noemen...

Waar de Hemdijk vanuit Tjerkwerd overgaat in de Vitusdyk te Blauwhuis, staat een bordje dat je voor Hemdijk 19-21 (= Aaksens) door Blauwhuis heen moet richting Wolsum. Heel attent! Nog handiger zou zijn om dat weggetje gewoon Aaksens te noemen...

aaksens_spinnekopmolens_kopie.jpg

De 2 spinnekopmolens van Aaksens zijn rond 1926 vervangen door een elektrisch gemaaltje. Vermoedelijk zijn de arbeiders de sloot hier aan het baggeren t.b.v. de komst van het gemaal.

De 2 spinnekopmolens van Aaksens zijn rond 1926 vervangen door een elektrisch gemaaltje. Vermoedelijk zijn de arbeiders de sloot hier aan het baggeren t.b.v. de komst van het gemaal.

aaksens_gemaal_kopie.jpg

Zo te zien wordt het zojuist gereed gekomen gemaal van Aaksens hier officieel door notabelen in gebruik genomen.

Zo te zien wordt het zojuist gereed gekomen gemaal van Aaksens hier officieel door notabelen in gebruik genomen.

Aaksens

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Aaksens.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Aaksens.

Terug naar boven

Status

- Aaksens is een buurtschap in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 deels gemeente Wymbritseradiel, deels gemeente Wûnseradiel.

- De buurtschap Aaksens valt, ook voor de postadressen, onder het dorpsgebied van Tjerkwerd waar het een uiterste uithoek van is.

- Tegenwoordig staat Aaksens niet meer als buurtschap in de atlassen.

- De buurtschap heeft geen plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Aaksens.

Oudere en huidige spellingen
Op moderne kaarten en op die van rond 1700 komt deze kleine nederzetting voor als Aaxens. In de 19e eeuw schrijft men meestal Aaksens.

Naamsverklaring
Hoewel oude varianten ontbreken, lijkt het tweede element van de naam het suffix -ingi te zijn. Dat betekende zoiets als 'behorend bij'. Het eerste zou terug kunnen gaan op een persoonsnaam verwant aan Age (grondbetekenis 'zwaard'). De naam voor de groep mensen behorend bij deze Age zou op enig moment zijn overgegaan op de nederzetting waar deze groep woonde.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Aaksens ligt 2,5 km ZO van Tjerkwerd, ZW van Wolsum, W van Jouswerd, aan een waterloop - de Blauhúster Opfeart - die hier deels de grens vormde tussen de gemeenten Wûnseradiel en Wymbritseradiel. De buurtschap ligt aan het eind van een doodlopend weggetje, dat loopt vanuit het punt waar de Wolsumerwei te Wolsum overgaat in de Jacobidyk te Blauwhuis. Dit weggetje heet Hemdijk, de boerderijen betreffen de huisnrs. 19 en 21. De eigenlijke Hemdijk loopt tussen Tjerkwerd en Blauwhuis, maar dit doodlopende stukje heet dus ook nog Hemdijk. Een soort enclave van Tjerkwerd zou je daarom kunnen zeggen, tussen Blauwhuis en Wolsum.

Dit artikel suggereert dat de gemeente Wûnseradiel, vanwege deze verwarrende situatie, het weggetje in 2005 een andere naam gegeven zou hebben. Dit artikel (zie pag. 5) stelt dat het college heeft voorgesteld de straatnaam te wijzigen in Aaksens, met huisnrs. 1 en 3. Kennelijk is dat niet doorgegaan. Ook is in 2005 gesuggereerd om de panden onder het dorp Wolsum te brengen, wat geografisch inderdaad logischer zou zijn. Maar dat vergde destijds een grenscorrectie van gemeente Wûnseradiel naar gemeente Wymbritseradiel, en dat vond men toch teveel gedoe. Nu het sinds 2011 wél in één gemeente ligt, zou zo'n grenscorrectie daarvoor niet meer nodig zijn.

Het huizengroepje ligt O van de rivier maar viel toch onder de gemeente Wûnseradiel. De gemeentegrens met Wymbritseradiel ging namelijk pas N van de buurtschap door de rivier lopen. Het was/is bijna een Baarle-Nassau-achtige toestand: de stallen van de familie De Wolff stonden in Wymbritseradiel, het woongedeelte van hun boerderij in Wûnseradiel. Tjerkwerd hoorde bij Wûnseradiel, Wolsum bij Wymbritseradiel. De Hemdyk hoorde bij Wûnseradiel, het pad van de Hemdyk naar Aaksens bij Wymbritseradiel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Aaksens 2 huizen met 16 inwoners, vallend onder het dorp Tjerkwerd, gemeente Wonseradeel. Tegenwoordig omvat de buurtschap nog altijd slechts 2 boerderijen.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Mooi verhaal (in het Fries) over Bate Klazes Aukema (1862-1936), die op zijn boerderij op Aaksens een zondagsschool heeft gehad. Door Gerben Posthumus, die hier uit eigen ervaring over vertelt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vroeger stonden hier 2 spinnekopmolens, die de bijbehorende polders bemaalden. Rond 1926 zijn deze gesloopt en vervangen door een elektrisch gemaaltje. Het gemaal staat er nog wel, maar is niet meer in functie. Vermoedelijk betreft dit het object met huisnr. 23.

Terug naar boven

Links

- Pagina over de boerderijen, het gemaal en de vroegere molens van Aaksens op de site van Tjerkwerd.

Reactie toevoegen