Aagtekerke

Plaats
Dorp
Veere
Walcheren
Zeeland

gemeente_aagtekerke_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Aagtekerke anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Aagtekerke anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

aagtekerke panorama [640x480].jpg

Aagtekerke, panorama

Aagtekerke, panorama

DK_20110718_5800_Monumentale_boerderij_Aagtekerke.jpg

Aagtekerke, boerderij met schuur in Zeeuwse stijl

Aagtekerke, boerderij met schuur in Zeeuwse stijl

DK_20110718_5801_Monumentale_boerderij_Aagtekerke.jpg

Aagtekerke, monumentale boerderij met grote schuur

Aagtekerke, monumentale boerderij met grote schuur

Aagtekerke

Terug naar boven

Status

- Aagtekerke is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Veere. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1966. Per 1-7-1966 over naar gemeente Mariekerke, in 1997 over naar gemeente Veere.

- Wapen van de voormalige gemeente Aagtekerke.

- Onder het dorp Aagtekerke valt ook de buurtschap Sint Jan ten Heere.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Aegte.

Oudere vermeldingen
1327 in atrio Sanctae Agathae, 1395-1396 Ecclesia beate Agathe, 1493 Sinte Aechtekercke, 1560 Aechten kercke, 1573 S. Achte kercke, Aechten kercke, 1655 St. Aechtekerke, 1665 St Aechtekercke, 1839 Aagtekerke, Aagtenkerk of Aachtekerke, 1883 Aagtekerk.

Naamsverklaring
Betekent kerk 'bedehuis' gewijd aan de heilige Agatha. De identificatie van de oudste vorm 1327 in atrio Sanctae Agathae is onzeker. De Sint Agathakerk van Domburg is ca. 1320 afgebroken en naar deze locatie verplaatst. Zie ook Beverwijk.(1)

Bijnamen/spotnamen
- 't Geitedurp, wegens de geitenfokkerijen die hier vroeger waren.
- 't Aflat ('afdak, schuurtje'), naar het opvallende uitbouwtje aan de zijgevel van de 15e-eeuwse NH-kerk.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Aagtekerke ligt NW van de stad Middelburg en ZO van de stad Domburg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Aagtekerke, die slechts het dorp omvat, 56 huizen met 380 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 600 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
Oorspronkelijk lag Aagtekerke iets ten oosten van Domburg. Daar stond de aan Sint Agatha gewijde kerk die in 1325 is verplaatst naar de huidige nederzetting. Zodoende draagt dit zeer protestantse dorp een naam die aan een heilige herinnert. Tot het begin van de 14e eeuw, als de plaats een eigen kerk krijgt, maakte het dorp deel uit van de parochie Domburg.

Klooster
Vanaf het eind van de 13e eeuw bestond in het dorp een cisterciënzer nonnenklooster dat vermoedelijk is verwoest in de jaren 1572-1574, toen de Spaanse troepen en geuzen op Walcheren een ware guerrillaoorlog voerden. Dit klooster was eerst gevestigd in het Noord-Bevelandse Emelisse, een dorp dat tijdens de vloeden van 1530/1532 een prooi werd van de golven. Het werd in de 13e eeuw al verplaatst naar Waterlooswerve in Aagtekerke. Nog altijd herinnert de Prelaatweg aan de overste van het klooster. Ook de Kloosterweg herinnert aan Waterlooswerve.

Ringdorp en uitbreiding
Aagtekerke blijft door de eeuwen heen een gaaf ringdorp en krijgt pas later een aanvullende lintbebouwing in de Westhoek, aan de Prelaatweg naar Westkapelle.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Dorpsvisie is in 2015 verschenen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Aagtekerke heeft 16 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) Dorpskerk (vanouds Sint Agathakerk) (Dorpsplein 4) dateert uit de 17e eeuw. - Beschrijving van het orgel in de Dorpskerk in tekst en beeld. - De kerk valt onder de Protestantse Gemeente Aagtekerke-Domburg.

- Pastorie Agatha (Dorpsplein 21).

- Een groot deel van de bevolking is lid van de plaatselijke Gereformeerde Gemeente. De huidige Westbroekkerk van deze kerkelijke gemeente dateert uit 1970 en telt 1.045 zitplaatsen, op een bevolking van nog geen 1.500 inwoners. De Gereformeerde Gemeente van Aagte­kerke komt vanaf 1836 samen op het landgoed van jonkheer Versluys, naar wie de Reformatorische basisschool aan de Prelaatweg is vernoemd. In 1876 verrijst er een eigen kerk aan de Prelaatweg. Deze wordt in 1909 vervangen. In 1970 wordt het huidige kerkgebouw gebouwd, eveneens aan de Prelaatweg.

- De Molen van Aagtekerke is een houten zeskante korenmolen uit 1801. Het is de enige overgebleven zeskante molen in de provincie Zeeland. - In 2012 is naast deze molen de minimolen van oud-molenaar Klaas de Troye uit Middelburg geplaatst. Het model in schaal een op zeven is door molenaar Piet Broere uit Westkapelle gerestaureerd. Het model beschikt over een complete maalinrichting, compleet met twee koppels maalstenen. De molen maalt op windkracht. Vrijwillig molenaar Dennis Bommeljé van de 'grote molen' draait ook op de schaalmolen.

- Het oorlogsmonument aan het Kalfhoeksepad is in 2012 gerealiseerd. Op 22 oktober 1943 werd vanuit Engeland een aanvalsvlucht uitgevoerd naar Courcelles in België. Daar moest een vliegtuigfabriek gebombardeerd worden. Drie squadrons leverden 38 vliegtuigen van het type Boston-Douglas. Het was een zogeheten low level raid, een aanval op zeer lage hoogte. Belangrijk was het nauwkeurig vliegen om zo op de juiste plek te komen als men bezet gebied naderde, dit om Duits vuur zoveel mogelijk te vermijden. Het naderen van het vasteland was gepland tussen Walcheren en Schouwen. Waarschijnlijk door een fout kwamen de vliegtuigen tussen Westkapelle en Domburg boven het vasteland.

Hierop draaiden ze richting Veere om de route weer op te pakken. In de omgeving van Veere stond veel FLAK (Flugzeugabwehrkanone - luchtafweergeschut) opgesteld en er speelde zich in korte tijd een drama af: vijf vliegtuigen werden binnen een tijdsbestek van vijf minuten neergeschoten. Door de lage hoogte hadden de bemanningen weinig kans om te overleven. Dertien van de in totaal vijftien bemanningsleden van de vijf vliegtuigen kwamen hierbij om het leven. Een van de vliegtuigen was de Boston BZ393 van het 342 squadron Free French Air Force (FFAF), oftewel van de Forces Aériennes Françaises Libres (FAFL), oftewel de Luchtmacht van de Vrije Fransen. De Vrije Fransen waren mannen die vanuit Frankrijk en van over de hele wereld naar Engeland waren gevlucht of overgestoken om tegen de Duitsers te vechten. De BZ393 stort neer bij het Kalfhoeksepad in Aagtekerke. Drie van de vier bemanningsleden komen om het leven. Op de dorpssite is onder het menu 'Herdenkingsmonument' dit gebeuren uitvoerig gedocumenteerd, met o.a. foto's, filmpjes en een boekje.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Vereniging voor Evenementen Aagtekerke coördineert en organiseert evenementen in het dorp.

- Koningsdag.

- Solexrace (mei of juni).

- Op ‘Pinksterdrie’ (de dinsdag na Pinksteren) ringsteken te paard op de kerkring.

- ZWO Aagtekerke zet zich in om geld in te zamelen voor diverse goede doelen, met o.a. een jaarlijkse rommelmarkt (op een zaterdag in juni) en Pannenkoekenfeest.

- Stichting Hulp aan Roemenië te Aagtekerke werkt uitsluitend met vrijwilligers. Naast het collecteren, zamelen zij geld in door het organiseren van activiteiten zoals een buffet, een rommelmarkt (eind juli) en bloemschikken (april en december).

- Trekkertrek (op een zaterdag in juli). - Filmpje Trekkertrek 2015.

- Supercross (motorcross) op een zaterdag eind juli.

- Aagtekerkerun (hardloopwedstrijd, december).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Aagtekerke (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Reportage over Aagtekerke in het Reformatorisch Dagblad, 2-4-2013.

- Dorpsraad: - Dorpsraad Aagtekerke stelt zich ten doel de leefbaarheid van het dorp te bevorderen door in overleg met de bewoners initiatieven te ontwikkelen en naar buiten te treden, zowel richting lokale overheid als de eigen dorpsgemeenschap. Zij richt zich hierbij op het algemene belang van de gehele dorpsgemeenschap. Het behartigen van persoonlijke belangen van inwoners moet daarbij worden vermeden. Zij tracht deze doelstelling te bereiken door: behartiging van de belangen van de kern Aagtekerke bij de overheid door overleg en door gevraagd of ongevraagd de overheid van advies te dienen; opsporen van wensen van de gemeenschap; richting lokale gemeenschap, gemeentelijke overheid en andere instanties naar buiten te treden en initiatieven te ontwikkelen; het bevorderen van overleg en samenwerking tussen diverse groepen en verenigingen, organisaties en personen.

- Onderwijs: - Basisschool Jhr. Willem Versluijsschool is genoemd naar de landedelman jonkheer Willem Versluijs, die in de 19e eeuw op een buitenplaats in Sint Jan ten Heere woonde en een grote rol heeft gespeeld in de lokale kerkgeschiedenis. De school heeft circa 160 leerlingen. De leerlingen komen voornamelijk uit Aagtekerke, maar ook uit Westkapelle, Domburg en Grijpskerke. Het is een reformatorische school. Dat betekent dat de Bijbel en de daarop gebaseerde belijdenisgeschriften (de Nederlandse Geloofsbelijdenis, de Heidelbergse Catechismus en de Dordtse Leerregels) de basis van hun handelen zijn. “Onderwijs voor hart, hoofd en hand”, dat is samengevat de missie van deze school. "Hierin komt tot uitdrukking dat het onderwijs dat wij willen geven in de eerste plaats gericht is op godsdienstig onderwijs (hart). Kinderen opvoeden in de vreze des Heeren, tot de vreze des Heeren. In de Bijbel wordt gesproken over gaven en talenten. Daarom willen we op de school zowel nadruk leggen op het cognitieve (hoofd) als op het creatieve (hand). Het gaat om het samengaan van weten en doen. Hart wijst ook op persoonlijke betrokkenheid. De slogan wijst op het belang van goed onderwijs. Namelijk dat onze school waarborgen biedt voor een evenwichtig leerstofaanbod voor de brede persoonlijke ontwikkeling van ieder kind (cognitief, sociaal-emotioneel, creatief, lichamelijk)."

- Muziek: - Zangvereniging De Lofstem is een gemengd koor dat kerkelijk gebonden is aan de Gereformeerde Gemeente van Aagtekerke. Het koor is heropgericht in 1942 en bestaat uit circa 50 enthousiaste leden.

- Sport: - Sportvereniging Aagtekerke is er voor alle inwoners van dit dorp. Samen het lijf in beweging zetten. Het nuttige met het aangename combineren. In de gymzaal van het dorp wordt recreatief gesport door jong en ouder. Loop eens binnen om een gratis proefles mee te doen. Wat kun je er doen? Zaalvoetbal, gymnastiek, badminton, bewegen voor ouderen en pilates.

- Aagtekerkse Ringrijders Vereniging De Vrijbuiters.

- Motorclub MC de Pekelinge is opgericht in 1991, en is organisator van de jaarlijkse motorcross, de Aagtekerke Run (hardloopwedstrijd, december, sinds 2000), en de strandcross in Zoutelande.

Reactie toevoegen