Zuidwending

Status
- Zuidwending is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën, gemeente Veendam.
- Het dorp Zuidwending heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Zuidwending 'in' Veendam.
- Zuidwending wordt vaak samen met buurdorp Ommelanderwijk als tweelingdorp beschouwd.
- Zuidwending heeft kennelijk geen bebouwde kom, want de plaats heeft witte plaatsnaamborden.

Naam
In het Gronings
Volgens het Volkslied: Zuudwennen, volgens (1): Zuudwenden, volgens (2): Zuudwenn.
Oudere vermeldingen
1794 Zydwending, 1867 Zuidwending.
Naamsverklaring
De Zijdwending, eigenlijk tegenwoordig ten onrechte Zuidwending geheten, is een zijtak van de Ommelander Wijk. De naam gaat terug op het Middelnederlandse sidewende en het Oudfriese sidwendene 'binnendijk die ter zijde langs het land wendt, dwars op de richting van de hoofddijk'.(3)

Ligging
Zuidwending ligt O van Veendam, N van Ommelanderwijk, rond de weg Zuidwending.

Statistische gegevens
- In 1840 had Zuidwending 79 huizen met 476 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Zuidwending ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Geschiedenis
Het jaar 1649 wordt als stichtingsjaar van de nederzetting Zuidwending beschouwd, maar door tegenwerking van de Stad (Groningen) komt de ontginning hier pas in 1705 op gang. Maar dan gaat het ook snel: binnen driekwart eeuw ligt er een kilometers lange vaart en is de turf in dit gebied, desitjds een gewilde brandstof, afgegraven en afgevoerd. Daarna komt op de vruchtbare dalgronden de landbouw op gang. In Zuidwending verrijzen twee aardappelmeelfabrieken.

Na de Tweede Wereldoorlog verliezen veel boerderijen door de schaalvergroting hun agrarische bestemming. Ook het diep, dat na de turfgraverij nog vooral diende voor de afvoer van landbouwproducten, verliest zijn functie en wordt in 1968 gedempt.

Begin jaren zeventig waren er zelfs plannen om de dorpen Ommelanderwijk en Zuidwending van de kaart te vegen. De Provinciale Planologische Dienst zag in haar Structuurschets Oost Groningen alleen nog toekomst voor de grotere kernen. De dorpelingen kwamen hiertegen massaal in verweer en hebben kennelijk het tij kunnen keren. Ommelanderwijk en Zuidwending zijn nu nog steeds bloeiende dorpen met een rijk verenigingsleven.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Zuidwending, kunt u terecht bij, Stichting Historie Zuidwending.

Recente ontwikkelingen
- De in 2011 in gebruik genomen Aardgasbuffer Zuidwending bevat een flexibele gasvoorraad in zoutcavernes in de diepe ondergrond, waarmee kortdurende verschillen tussen vraag en aanbod van aardgas kunnen worden opgevangen. Het is de eerste aardgasbuffer in Nederland waar aardgas in zoutlagen wordt opgeslagen. Zie ook persbericht ingebruikname Aardgasbuffer Zuidwending.

Literatuur
- In 2002 is ter gelegenheid van het 350-jarig bestaan van Zuidwending het boek 'Recht uut, recht aan. De geschiedenis van Zuidwending' verschenen. Dit eerste naslagwek over Zuidwending, waaraan door veel inwoners van het dorp jarenlang is gewerkt, bevat de volgende hoofdstukken: Vervening en eerste bewoners / De landbouw / Middenstand, nijverheid en industrie / Rechtspraak en bestuur / Over water en weg / De kerk van Ommelanderwijk - Zuidwending / De school in Zuidwending / Dörsen en ruden / De oorlogsjaren / Dorpsleven / Boerderijen en hun bewoners / Bewoners 1795 - 2000 / Personenregister.

Links
- Site van en over Ommelanderwijk en Zuidwending.
- Het Zuidwendinger lied.

1. 1. Wikipedia,
   x
   , (2012)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
3. 3. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)