Windraak

Status
- Windraak is een buurtschap in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, in grotendeels gemeente Sittard-Geleen (t/m 1981 gemeente Munstergeleen, in 1982 over naar gemeente Sittard, in 2001 over naar gemeente Sittard-Geleen), voor een klein deel gemeente Schinnen.
- De buurtschap Windraak heeft voor het Sittard-Geleense deel een eigen postcode (6153) en woonplaatsnaam en is daarmee een formele woonplaats. In de praktijk valt de buurtschap onder het dorp Munstergeleen.
- De 3 panden O van de provincialeweg, die onder de gemeente Schinnen vallen (Wintraak 1/3 en 2), worden beschouwd als gelegen ‘in’ Puth, terwijl Doenrade veel dichterbij ligt, maar dat is vanuit de historie verklaarbaar; dit stukje van Windraak lag in een noordelijke uitloper van de gemeente Schinnen, zie de oude plattegrond aldaar, terwijl Doenrade voor 1982 onder de gemeente Oirsbeek viel. Dat gedeelte heet overigens Wintraak, met een t dus. Mogelijk om verwarring met het onder de gemeente Sittard-Geleen gelegen deel van Windraak te voorkomen?
- Windraak heeft officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) en heeft dus een eigen 'bebouwde kom'.

Naam
In het Limburgs
De Wèndjraak.
Oudere vermeldingen
1595 Wintrachen, 1840 Wintraak.
Naamsverklaring
Deze naam kan niet tot de namen op -aken worden gerekend. De ligging en het ontbreken van de karakteristieke uitgang -enaken wijzen daarop. Windraak is gelegen op de top van de Windrakerberg, zodat de betekenis ‘plaats die veel wind vangt’ mogelijk is.(1)

Ligging
De buurtschap Windraak ligt O van Munstergeleen, rond de weg Windraak, op de helling van de gelijknamige ‘berg’, op de route Sittard-Oirsbeek. In het NO grenzend aan Duitsland (Hillensberg).

Statistische gegevens
- In 1840 had Windraak 26 huizen met 145 inwoners onder Munstergeleen.
- Tegenwoordig omvat Windraak ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Bezienswaardigheden
- Klooster Generalaat-noviciaat Huize Seraphina van de Liefdezusters van het Kostbaar Bloed, Windraak 35.

Landschap, natuur en recreatie
- Wijngoed Wanenberg van de Stichting Wijngenootschap Notre Reine Munstergeleen is gelegen aan de Botkuilweg, in het wandelgebied van Windraak. De wijngaard is in 1999 aangelegd, sinds 2000 wordt er geoogst. De wijn die er wordt geproduceerd is de Wanenberger Pinot Gris.

- Heemtuin van IVN afd. Munstergeleen in recreatiegebied De Hondskerk. Deze tuin bevat circa 500 soorten planten, een boerenkruidentuin, een bijenstand en verder groepen planten zoals u die ook in het landschap aantreft. De heemtuin ligt aan de weg van Munstergeleen naar Windraak, aan uw rechterhand. Tel. 046-4514109. Het hele jaar geopend za 09-12 uur en april t/m september ook zo 10-18 uur.

- Windraak is een van de plaatsen waar u langskomt als u het Pieterpad loopt (een wandelroute van Pieterburen in Groningen naar Sint Pieter bij Maastricht). De Windrakers hebben hier (tegenover het klooster) een fraaie halteplaats gemaakt: een rustbankje met daarboven het opschrift: “Pieterpadders en zo meer / als uw tong droog voelt als leer / en blaren kwellen al te zeer / vindt dan hier uw krachten weer.”

Trivia
- Windraak was rond 2002 een van de pilots (voorbeeldprojecten) voor de plaatsing van 400 zendmasten in heel Nederland, ten behoeve van een nieuw communicatiesysteem (C2000) voor al het digitale radioverkeer van politie, brandweer en ambulancezorg. Het toenmalige kabinet heeft gekozen voor C2000 omdat het sneller, betrouwbaarder en klantvriendelijker zou zijn dan het bestaande systeem. Zuid-Limburg was proefgebied voor het omvangrijke project. Naast Windraak hebben nog 18 masten in deze regio proefgedraaid met België en Duitsland. Tijdens de proefperiode hadden creatievelingen de plaatsnaamborden van Windraak veranderd in Zendraak.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)