Wijthmen

Status
- Wijthmen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Zwolle. T/m 31-7-1967 gemeente Zwollerkerspel.
- Voor de postadressen valt het dorp Wijthmen onder de stad Zwolle.
- Onder het dorp Wijthmen vallen ook de buurtschappen Herfte en Zalné.

Naam
In het Nedersaksisch
Wietem (zo hoor je het ook uit te spreken. Als je in de regio de weg vraagt naar 'Wijtmen' zal men je niet-begrijpend aankijken. Vergelijk Bathmen).
Oudere schrijfwijzen
1840 'Wijthem of Wijthmen'.

Ligging
Wijthmen ligt direct ZO van Zwolle, aan de N35 (Zwolle-Raalte).

Statistische gegevens
- In 1840 had Wijthmen 38 huizen met 240 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Wijthmen ca. 350 huizen met ca. 1.000 inwoners, verdeeld in kern Wijthmen 230/600 en de buurtschappen Herfte en Zalné 120/400.

Geschiedenis
De oudste sporen van bewoning van Wijthmen stammen uit de Jonge Steentijd. Op deze plaats zijn bij opgravingen voorwerpen gevonden die duiden op contact tussen de vroege bewoners van deze plek en het Romeinse Rijk.

Wijthmen heeft slechts enkele jaren een postkantoortje gehad, en wel van 1968 tot 1972.

Recente ontwikkelingen
Dorpsplan Wijthmen i.v.m. woningbouw, zorgcomplex en aanpassing N35
Wijthmen kan de komende jaren uitbreiden met maximaal 250 nieuwe woningen. Een voorwaarde is dat de nieuwbouw de identiteit, leefbaarheid en ruimtelijke structuur van het dorp versterkt. Dorpseigen uitbreiden staat daarbij centraal. Dit is een vorm van uitbreiden die de bestaande dorpsindentiteit respecteert en de verdere ontwikkeling van het dorp ondersteunt. De beoogde woningbouwlocaties versterken het ruimtelijke karakter van het dorp en ontzien de restanten van de oude es. De 145 tot 225 woningen (eenderde huur, tweederde koop) zijn bedoeld voor een gevarieerde doelgroep: starters en doorstromers uit het dorp, ouderen, terugkeerders en nieuwkomers. Op de kruising met de huidige Kroesenallee kan een autoluw dorpsplein met woningen komen. De oude Heinoseweg kan worden omgevormd tot de nieuwe dorpsstraat van Wijthmen. De Voorsterweg in Westenholte is een voorbeeld van hoe zo'n metamorfose kan uitpakken. Daarnaast werken Provincie Overijssel en Rijkswaterstaat aan het opwaarderen van het wegtracé van de N35 ter hoogte van Zwolle – Wijthmen – Heino. Ook vanuit de gemeenschap zelf komen initiatieven, zoals de ontwikkeling van een zorgcomplex voor ouderen.

Dit alles bij elkaar was reden om in 2010 een samenhangend dorpsplan Wijthmen (pdf) (inclusief Herfte en Zalné) met een concreet uitvoeringsprogramma op te stellen waarin deze ontwikkelingen samenkomen. De identiteit en de eigenheid van Wijthmen zijn de leidraad geweest voor het opstellen van een voorkeursscenario. Dit voorkeursscenario is de basis voor het dorpsplan en de verdere ontwikkelingen. Uitbreiding van Wijthmen op basis van de identiteit en behoeften van de buurtschap. De intentie is om het Dorpsplan eind 2010 door de gemeenteraad definitief te laten vaststellen.

Bezienswaardigheden
- Rijksmonument landgoed Boschwijk.
- De boerderijen aan de Heinoseweg 18 (Huize Soeslo) en 32 (café De Mol) zijn rijksmonumenten.

Natuur en recreatie
Wijthmenerplas
In en rond de Wijthmenerplas is in de zomermaanden mogelijkheid tot onder andere zwemmen en wandelen. Tevens is er de mogelijkheid tot het beoefenen van de duiksport en hengelsport. Er zijn op de plas grote snoeken en brasem te vangen. Ook andere vissoorten zoals karper en grote voorn zijn goed vertegenwoordigd. De Wijthmenerplas is in de jaren zeventig van de 20e eeuw kunstmatig ontstaan door zandwinning voor de bouw van wegen en dijken.