Werendijke

Status
- Werendijke is een buurtschap in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Veere. T/m 30-6-1966 gemeente Zoutelande. Per 1-7-1966 over naar gemeente Valkenisse, in 1997 over naar gemeente Veere.
- De buurtschap Werendijke valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Zoutelande.
- In de editie 1990 van de Topografische atlas Zeeland staat Werendijke nog als buurtschap vermeld. In de editie 2004 (1) niet meer. Waarom is ons een raadsel; de huizen staan er immers nog steeds.
- De buurtschap Werendijke heeft in tegenstelling tot de andere buurtschappen van Zoutelande (Boudewijnskerke en Sint Janskerke) helaas geen plaatsnaamborden. Ook daarvan ontgaat ons de logica.

Naam
Oudere vermeldingen
1235 kopie 1324 Werendike, 1247 kopie 1324 Werendike.
Naamsverklaring
Waarschijnlijk samenstelling van dijk 'dijk, aangedijkt land' en de persoonsnaam Were.(2)

Ligging
De buurtschap Werendijke ligt direct NO van Zoutelande, rond de kruising van de N288, die ter plekke Werendijke heet, met de Werendijkseweg en de Blauwpoortseweg. Enkele honderden meters naar het O ligt Z van de weg hoeve Werendijke.

Statistische gegevens
- In 1840 had Werendijke 4 huizen met 26 inwoners.
- Tegenwoordig omvat Werendijke nog steeds slechts een handvol huizen.

Geschiedenis
Werendijke was vroeger een heerlijkheid en parochie. De heerlijkheid was in bezit van de Abdij van Middelburg. In Werendijke lag het in 1249 vermelde benedictinessenklooster of -priorij Porta Coeli (Hemelpoort). Het klooster is van weinig betekenis geweest. Ondanks schenkingen van de kant van de graven van Holland bleek het klooster niet levensvatbaar. De zusters werden in 1318 opgenomen door de Johannieters in de nabijgelegen buurtschap Sint Jan ten Heere. De commandeur van het S. Katharijneconvent nam hen in de orde op, beloofde het aantal van acht nonnen en twee lekezusters in stand te houden en er geen mannenklooster van te maken.

De kerk van Werendijke was een dochterkerk van Westkapelle en was gewijd aan Sint Jacobus Mayor (vermeld juni 1247). Vermoedelijk is de kerk net als veel andere kerken in de regio vernield tijdens de beeldenstorm van 1574. Men heeft tot heden nog niet kunnen aantonen waar de kerk van Werendijke heeft gestaan. Vermoedelijk werd vanuit Werendijke na 1271 te Zoutelande een kerk gesticht, gewijd aan St. Catharina.

Bij Werendijke lag aan de westelijke grens met de heerlijkheid Zoutelande een vluchtberg of werf. Deze is geheel verdwenen. Bij Werendijke was waarschijnlijk sprake van een kleine dijk, die een gebied met een kreek buitendijkte.(3)

Bezienswaardigheden
- Hoeve Groot Werendijke (Werendijke 12) is een rijksmonument.

1. 1. Topografische Atlas Zeeland,
   ANWB
   , (2005)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
3. 3. Encyclopedie van Zeeland,
   Div.
   , p.ca. 1750, (1984)