Waspik-Boven

Status
- Waspik-Boven is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de streek Langstraat, gemeente Waalwijk. T/m 1996 gemeente Waspik.
- Het dorp Waspik-Boven heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Waspik-Boven 'in' Waspik.

Naam
Naamgeving
Waspik-Boven wordt in de volskmond nog steeds zo genoemd, en staat ook zo aangeduid op richtingwijzers in de buurt (zie foto). In de Topografische atlas Noord-Brabant(1) heet het echter Waspik-Zuid, en ter plekke staan officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) Waspik. Het lijkt wel een spelletje "Wie van de Drie?"... In een door de gemeenteraad d.d. 28-8-1898 vastgestelde politieverordening (zie afbeelding) werd de gemeente Waspik ingedeeld in wijken, geletterd A t/m F, en voor wijk F werd de naam 'Boven' vastgesteld. Waspik-Boven dus. Wij hebben van een lokale ingewijde vernomen dat de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Waspik in de jaren zeventig heeft besloten (zonder dat het besluit uit 1898 formeel werd ingetrokken) om de naam van het dorp Waspik-Boven te wijzigen in Waspik-Zuid, en dat de inwoners hier niet blij mee waren en zijn. Zij zien hier het nut niet van en willen gewoon de oude plaatsnaam behouden. Dat lijkt ons een nobel streven. Vanuit de historie is -Boven de correcte benaming, die duidt op de ligging ten opzichte van de hoofdplaats, die daarom oorspronkelijk met Waspik-Beneden werd aangeduid (helemaal in den beginne, in de 14e eeuw, was overigens sprake van de benamingen Over-Waspik en Neder-Waspik). Wij zien er ook de zin niet van waarom je die historische benaming om zeep zou moeten helpen door de toevoeging 'Boven' door 'Zuid' te vervangen. Overigens zien wij op de gemeentesite en in de gemeentegids de naam 'Zuid' niet meer gehanteerd worden en is ook daar weer gewoon sprake van 'Boven'.

Ligging
Waspik-Boven ligt ZO van de hoofdplaats Waspik, die oorspronkelijk Waspik-Beneden heette en in de volksmond ook nog steeds zo genoemd wordt. De kernen worden van elkaar gescheiden door de 'Halve Zolenlijn', een spoorlijn die zo genoemd wordt vanwege de leerindustrie in deze streek.

Statistische gegevens
- In 1840 had Waspik-Boven 121 huizen met 738 inwoners, verdeeld over de buurtschappen Ruijcht, Dijksken en Te-Boven.
- Tegenwoordig heeft Waspik-Boven ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Geschiedenis
Waspik-Boven is lange tijd een buurtschap geweest onder het dorp Waspik(-Beneden). Geografisch gezien werd Waspik-Boven een dorp door de stichting van de Theresiakerk in 1927, wat werd voorafgegaan door de oprichting van het rectoraat van de H. Theresia van Lisieux in 1925. Tegelijk met de bouw van de kerk kwam ook het klooster van de Paters Ongeschoeide Carmelieten gereed, die de zielzorg van het rectoraat voor hun rekening namen.

Langzaam maar zeker groeide de gemeenschap rond de Theresiakerk onder leiding van de paters uit naar meer zelfstandigheid met eigen kleuter- en lagere school en diverse verenigingen. In 1970 kreeg Waspik-Boven een eigen kerkbestuur waarmee het een zelfstandige parochie werd.

Sinds 1987 is het klooster niet meer in functie. In 1988 kreeg Waspik-Boven één pastor gezamenlijk met de Bartholomeusparochie in Waspik-Beneden. In 1997 dragen de paters Carmelieten het eigendom van kerk, klooster, grond en Mariakapel over aan de parochie. Uiteindelijk vormen beide parochies een parochieverband met één parochiebestuur. Per 1 juli 2009 is er een fusie tot stand gekomen en heet het parochieverband nu Parochie H.H. Theresia-Bartholomeus. (bron: Parochie h.h. Theresia-Bartholomeus).
Het klooster is onder de naam Klooster Lumina tegenwoordig een Centrum voor Spiritualiteit en Innerlijke Bewustwording.

Waarschijnlijk zal de Theresiakerk op termijn aan de eredienst worden onttrokken (waarmee het dorp in feite terugkeert naar de situatie van voor 1927) en zal alleen de Bartholomeuskerk nog in functie blijven.

Bezienswaardigheden
- Voormalig Karmelietenklooster uit 1927 (Carmelietenstraat), met begraafplaats en Heilig-Hartbeeld.
- Theresiakerk uit 1927, met Lourdesgrot uit 1941.

1. 1. Topografische Atlas Noord-Brabant,
   ANWB
   , (2004)