Wadenoijen
lokatie
Status
- Wadenoijen is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Tiel. Het was een zelfstandige gemeente van 1818 (in dat jaar ontstaan uit de gemeente Zoelen) t/m 30-6-1956. Zie verder bij Statistische gegevens.
- Onder de gemeente Wadenoijen vielen naast het gelijknamige dorp verder nog het dorp Drumpt en de buurtschap Passewaaij.
- Wapen van de voormalige gemeente Wadenoijen.
Naam
Uitspraak
Wajenooi, Wanooi.
Oudere schrijfwijzen
Wadenooijen, Ca. 107 kopie 11e eeuw Vadam, 850 kopie eind 11e eeuw VUada, UUadahe, 893 kopie 1222 in Wadenoy, 15e eeuw Wadenoyen, 1513 Wayenoyen, 1714 Wanoy, 1883 Wadenooien.
Naamsverklaring
Het Germaanse wadô-* betekent 'poel, doorwaadbare plaats'. Het tweede lid is ooi 'weideland in riviermeander'. De oudste vermelding uit 107 komt voor in de Historiën van Tacitus. De alhier stromende Linge vormde in de Romeinse tijd de hoofdtak van de Waal, van Tiel tot bij Gorinchem. De oudste vorm is ook wel geïdentificeerd met Tricht. De uitgang op en is later ontstaan. (1)
* Gereconstrueerde vorm.
Ligging
Wadenoijen ligt direct ZW van Tiel en grenst in het N aan de rivier de Linge en in het W aan de A15.
Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Wadenoijen 159 huizen met 1.213 inwoners, verdeeld in dorp Wadenoijen 75/577, dorp Drumpt 62/483 en buurtschap Passewaaij 22/153.
- Bij de opheffing van de gemeente Wadenoijen per 1-7-1956 is 663 hectare met 1.448 inwoners naar de gemeente Tiel overgegaan (dit betrof het dorp Drumpt en vermoedelijk ook de buurtschap Passewaaij) en 741 hectare met 873 inwoners naar de gemeente Zoelen. Bij de volgende herindelingsronde, die van 1978, is ook het dorp Wadenoijen alsnog naar de gemeente Tiel overgegaan.
- Tegenwoordig heeft het dorp Wadenoijen ca. 450 huizen met ca. 1.150 inwoners.
Geschiedenis
Station
Van 1882 tot 1950 was er een station Wadenoijen aan de spoorlijn Dordrecht-Elst. Sinds 2007 is er weer een station in de buurt, namelijk Tiel-Passewaaij.
Recente ontwikkelingen
Verplaatsing molen
De voormalige molen van de dorpspolder Wadenoijen, die een blikvanger was langs de A15, is in 2010 verplaatst naar Ophemert. Al zeer lang was de omgeving van deze molen een groot probleem: de molen kwam, door de verhoogde aanleg van de snelweg A15, als het ware in de diepte te staan en kreeg vanaf ca. 1970 'gezelschap' van een vuilstortplaats. Ruim 30 jaar later vergrootte de Betuwespoorlijn de problemen nog. Verplaatsing leek voor deze molen de enige oplossing. Plannen om de molen in het nabijgelegen natuurgebied de Steendert te Ophemert een functie als inmaler te geven moesten in 2004 op de lange baan worden geschoven, omdat de Rijksdienst voor de Monumentenzorg geen toestemming wilde verlenen (die dienst heeft namelijk als beleid dat rijksmonumenten in principe niet uit hun 'biotoop' mogen worden gehaald). Pas in 2007 werd beslist dat de molen mocht worden verplaatst. Nadere motivaties voor de verplaatsing van de molen te Wadenoijen en foto's van de molen op de oude plek.
- Bij Hobbyboerderij Kei vinden allerlei mensen een zinvolle dagbesteding: kinderen, ouderen en mensen met een beperking.
Bezienswaardigheden
Kerk
Hervormde kerk met romaanse toren en schip (ca. 1100) en gotisch koor (15e eeuw). In 2005 is een prachtig gerestaureerd historisch orgel in de kerk geplaatst. De kerk maakt deel uit van de Protestantse Gemeente Tiel. Er worden tweewekelijks kerkdiensten gehouden. Naast de Wadenoijers komen er ook veel inwoners van de nabijgelegen Tielse nieuwbouwwijk Passewaaij.
Begraafplaats
De begraafplaats van Wadenoijen ligt aan de Lingedijk 24, bij de kerk.
Boerderijen
Naast de kerk heeft Wadenoijen nog 10 rijksmonumentale boerderijen.
Jaarlijkse evenementen
- Rommelmarkt (1e zaterdag van september), georganiseerd door de Protestantse Gemeente.
Nieuwe reactie inzenden