Vaesrade

Status
- Vaesrade is een dorp in de provincie Limburg, in de regio's Parkstad en Heuvelland, gemeente Nuth. Het was een zelfstandige gemeente t/m 25-7-1821. Per 26-7-1821 over naar gemeente Nuth. Blijkens de volkstellling van 1840 is ook een deel van de gemeente Vaesrade onder de gemeente Hoensbroek komen te vallen.
- Het dorp Vaesrade heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, postaal gezien ligt Vaesrade 'in' Nuth.
- Onder het dorp Vaesrade valt ook een deel van de buurtschap Hommert.

Naam
In het Limburgs
Volgens Veldeke: Vaosje. Volgens Wikipedia: Voasje.
Oudere schrijfwijzen
Vaasrade, 1139 Wastrode, 1274 Voisroden, 1840 Vaasraad.
Naamsverklaring
De algemeen gangbare verklaring dat deze naam ontstaan zou zijn uit St. Servaas-rade, wordt door de oude vormen niet ondersteund. Deze wijzen op wast*, dat voortkomt uit het Latijnse vastum ‘woeste grond’. Rade of rode betekent ‘rooiing, ontginning’. (1362)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Vaesrade ligt NO van Nuth, W van Hoensbroek.

Statistische gegevens
- In 1840 had Vaesrade 38 huizen met 198 inwoners, waarvan 28/122 onder de gemeente Nuth en 10/76 onder de gemeente Hoensbroek.
- Tegenwoordig omvat Vaesrade ca. 400 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Geschiedenis
Vaesrade is een voormalige heerlijkheid. Zij was met Nuth en Houthem in 1274 door Walram van Valkenburg in leen gegeven aan Gerlach van Limbricht, maar kwam al vóór 1388 aan het kapittel van Sint Servaas te Maastricht.

“De Heeren van Vaesrade verleenden allen vreemdelingen vrije inwoning, zoo de overgekomenen niets tegen hen of hunne onderhoorigen misdreven hadden. Tot 1856 bezat Vaesrade slechts eene kapel, doch toen is eene kerk gesticht, die sedert 1857 door een rector wordt bediend. Het oude ‘gekkengerigt’ te Vaesrade werd om zijne vinnige uitspraken gevreesd” (Witkamp, 1877).

- Film over Vaesrade uit 1959.

Recente ontwikkelingen
- Bouwplannen van de gemeente Nuth in Vaesrade.

Buitenring Parkstad
Er komt een aanvullend onderzoek naar de milieu-effecten van de aanleg van de Buitenring Parkstad. Dat gebeurt op aanraden van de commissie voor de Milieu Effect Rapportage. Vanwege de aanleg van de Buitenring moet de provincie de aansluiting bij Nuth en Vaesrade op de A76 aanpassen. Die aanpassing stond niet in de oorspronkelijke plannen. Vandaar dat er ook nieuw onderzoek nodig is naar de milieueffecten van die aanpassing. Actiegroepen in Parkstad zijn niet overtuigd van nut en noodzaak van de Buitenring. Zij hopen dat het nieuwe onderzoek naar de aansluiting bij Nuth hen daarin gelijk geeft. (bron: L1, 24-11-2009)
- Bezwaren Stichting Platform Vaesrade tegen de Buitenring (ringweg om Parkstad), juli 2008 (pdf) en oktober 2009 (Word-document).

Bezienswaardigheden
- Servatiuskerk.

Jaarlijkse evenementen
- Carnaval. Carnavalsvereniging De Droepnaze.

Natuur en recreatie
- Het Kathagerbroek, W van Vaesrade, O van de A76 en de spoorlijn, O van buurtschap en bedrijventerrein Kathagen, is een moerasgebied, gelegen langs de Geleenbeek.
- Speeltuin en kinderboerderij De Kabouter.

Links
- Oude kaart van Vaesrade en Nuth e.o.

1. 1. Citekey not found