Völckerdorp

Status
- Völckerdorp is een buurtschap in de provincie Zeeland, in de streek Zuid-Beveland, gemeente Reimerswaal. T/m 1969 gemeente Rilland-Bath.
- De buurtschap Völckerdorp valt onder het dorp Rilland.

Naam
Oudere vermeldingen
Het gebied rond de Völckerpolder waar de buurtschap in ligt, wordt op de Kuyperkaart van ca. 1870 vermeld als "Slikken van Hinkelenoord" (slikken zijn aangeslibde gronden, en Hinkelenoord is een verdronken dorp bij Woensdrecht). In die tijd viel dat gebied nog onder de gemeente Woensdrecht. De gemeente- en provinciegrens lag destijds ongeveer waar nu het Schelde-Rijnkanaal ligt. (weet iemand wanneer dit gebied naar Zeeland is overgegaan?, red.). Vanwege het oorspronkelijke aantal huizen noemden de Zeeuwen de buurtschap aanvankelijk ook Achttienhuizen.
Naamsverklaring
Völckerdorp dankt zijn naam aan de ligging in de rond 1900 ingedijkte Völckerpolder, die genoemd is naar de bedijker en toenmalige eigenaar H. Völcker van Soelen.

Ligging
- De buurtschap Völckerdorp ligt 4 km ONO van Rilland, 3 km WZW van Woensdrecht, in het uiterste oosten van de huidige gemeente Reimerswaal.
- De Völckerpolder wordt in het N begrensd door de A58 (Vlissingen-Bergen op Zoom), in het Z door de Westerschelde, in het W door het Schelde-Rijnkanaal en in het O door de grens met de provincie Noord-Brabant. Vólckerdorp is van de rest van de gemeente Reimerswaarl afgesneden door het Rijn-Scheldekanaal, en is vanuit Rilland alleen bereikbaar via een smal polderweggetje langs Bath (Bathseweg).

Statistische gegevens
- Oorspronkelijk omvatte de buurtschap Völckerdorp 18 huizen, plus een schooltje en kerkje.
- Tegenwoordig omvat Völckerdorp nog 7 huizen.

Geschiedenis
Jonkheer Völcker, een schatrijke graaf uit Bergen op Zoom, liet het dorpje Völckerdorp in 1903 bouwen voor zijn arbeiders, nadat hij eerst de polder had drooggelegd. Het dorpje omvatte aanvankelijk aan weerszijden van de straat negen arbeidershuisjes, met aan het begin een witte kerk met een klein klokkentorentje en aan het einde een schoolgebouw. Het schooltje uit 1907 is in 1935 gesloten.

De dorpelingen werkten in de omliggende polders. Ieder gezin hield varkens, konijnen en kippen, die ze zelf slachtten. Met karren kwam de bevoorrading uit Woensdrecht. Geestelijke bijstand werd verzorgd door de paters van Rilland.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten de Duitsers de kerk en zes huisjes met de grond gelijk. Na de watersnood in 1953 vertrokken de bewoners en bleef de buurtschap leeg achter. Een agrariër eigende zich het schoolgebouw toe en sloeg er zijn landbouwmachines op. In de jaren zeventig betrokken jongeren de door weer en wind aangetaste huisjes. Electriciteit en riolering zijn in 1990 aangelegd.

Recente ontwikkelingen
De NS hebben plannen voor een nieuwe spoorlijn tussen Antwerpen en Bergen op Zoom, die dwars door de Völckerpolder zou komen te lopen, hetzij langs het kanaal, hetzij langs de A4. De inwoners hopen desondanks dat Völckerdorp ongeschonden kan blijven voortbestaan: ‘De culturele waarde is groot, hoewel het zich door de oorlog en de watersnood niet meer helemaal in zijn oorspronkelijke staat bevindt’, aldus inwoonster I. van de Par (Ref. Dagblad, 22-9-1998). De gemeente zal zich inzetten voor het behoud van Völckerdorp, maar de mogelijkheden zijn beperkt: ‘Er is een afspraak tussen Nederland en België. Een alternatief is uitbreiding van de capaciteit op de verbinding tussen Roosendaal en Antwerpen, maar het is de vraag of dat haalbaar is. Vooral op Belgisch grondgebied is er weinig ruimte', aldus ir. J. Gideonse. De gem. Reimerswaal heeft een voorkeur voor aanleg van de spoorlijn langs de A4, áls die er komt: ‘Wij hebben ook in het achterhoofd het idee van de provincie Zeeland om langs het Schelde-Rijnkanaal een bedrijventerrein te ontwikkelen. Als je langs het water een spoor aanlegt, levert dat straks mogelijk complicaties op bij bijvoorbeeld de bouw van een haven’. Voor Völckerdorp zal die variant het minst gunstig uitpakken: ‘De aftakking naar de Sloelijn vindt in dat geval aan de bovenkant van het dorpje plaats. In het landschap komt een enorm dijklichaam. Voor het uitzicht en de geluidsoverlast natuurlijk geen vooruitgang’. De grensoverschrijdende milieuvereniging Benegora heeft het gemeentebestuur van Reimerswaal gevraagd Völckerdorp op de lijst van gemeentelijke monumenten te plaatsen (is dit gelukt?, red.).