Tienhoven UT
Onderdelen
lokatie
Status
- Tienhoven is een dorp in de provincie Utrecht, in de regio Vechtstreek, gemeente Stichtse Vecht . Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1957. In 1818 heeft de gemeente Tienhoven een deel van haar grondgebied afgestaan t.b.v. een nieuwe gemeente Maarsseveen (nadat die eerder, en wel in 1812, aan de gemeente Tienhoven was toegevoegd) en een deel van een nieuwe gemeente Breukelen-Sint Pieters. Per 1-7-1957 is de gemeente Tienhoven overgegaan naar de gemeente Maarssen, in 2011 is Tienhoven met Maarssen opgegaan in de nieuwe gemeente Stichtse Vecht.
- Wapen van de voormalige gemeente Tienhoven.
- Onder het dorp Tienhoven vallen (ook voor de postadressen) ook de buurtschappen Molenpolder en Oud-Maarsseveen. Tot 1957 konden deze buurtschappen niet ´in´ Tienhoven liggen, omdat zij in een andere gemeente lagen (Molenpolder viel vanouds grotendeels onder de gemeente Westbroek, deels gemeente Maarsseveen, en Oud-Maarsseveen viel vanouds onder de gemeente Maarsseveen). Sinds Maarsseveen in 1949 naar de gemeente Maarssen overging, en Tienhoven en het Z deel van de gemeente Westbroek idem in 1957, konden deze buurtschappen onder Tienhoven worden gevoegd.
- Oud-Maarsseveen is aan Tienhoven vastgegroeid, maar heeft nog wel eigen blauwe plaatsnaamborden (komborden), dus formeel heeft deze buurtschap een eigen bebouwde kom, los van Tienhoven.
Naam
Schrijfwijze
Tienhoven wordt in adresbestanden vaak Tienhoven UT genoemd, om het te onderscheiden van het dorp Tienhoven in Zuid-Holland, dat daarom vaak Tienhoven ZH wordt genoemd. Overigens is er nog een, minder bekend, 3e Tienhoven en wel een buurtschap in de gemeente Vianen. Voorheen ZH, thans - ook - UT. Maar dat is geen formele woonplaats dus deze naam komt niet in officiële adresbestanden voor.
Oudere vermeldingen
1243 Decem mansorum, 1253 kopie 16e eeuw Thienhouen, 1315 Tienhoven.
Naamsverklaring
Samenstelling van het telwoord tien en hoven ´hoeven´ (hier: landstukken van een bepaalde grootte). In 1243 verkocht Herman van Maarssen tien hoeven van zijn veen, dat reeds gedeelteijk uit cultuurland bestond, met gerecht, tijns en tienden aan het kapittel van Sint Pieter te Utrecht. Zo ontstond het gerecht Tienhoven(1).
Ligging
Tienhoven ligt NO van Maarssen, ZW van (Nieuw-)Loosdrecht en grenst in het O aan de Tienhovense Plassen en in het N aan dee Breukeleveense Plas of Stille Plas, beide onderdeel van de Loosdrechtse Plassen.
Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Tienhoven, die toen nog slechts het dorp omvatte (en dus nog niet Oud-Maarsseveen en Molenpolder) 47 huizen met 346 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Tienhoven ca. 180 huizen met ca. 450 inwoners.
Geschiedenis
Bethunepolder
Toen in de 19e eeuw door de Franse overheersing de armoede steeds nijpender werd, waren er lieden die probeerden de plassen droog te malen om zo vruchtbare grond te verkrijgen. Zo iemand was de Belgische graaf de Bethune. In 1850 kreeg hij toestemming om de plas W van Tienhoven, tussen Vaartdijk en Tienhovens Kanaal droog te leggen. Maar hij had weinig succes. Door het kwel wilde de plas niet droog blijven. Ook latere pogingen mislukten. Pas toen de Amsterdamse Waterleidingmaatschappij bereid was er stoombemaling op te zetten lukte het. De Bethunepolder is nog altijd een belangrijk waterwingebied voor Amsterdam. Jaarlijks wordt er 25 miljoen kuub water gewonnen. De polder is in bezit van het Waterleidingbedrijf Amsterdam en Staatsbosbeheer. Het waterleidingbedrijf en het waterschap zitten gezamenlijk in de organisatie Waternet, die wordt bestuurd door de gemeente Amsterdam en het waterschap. In de polder wonen ca. 70 gezinnen.
Recente ontwikkelingen
Ontwikkelingen Bethunepolder
Anno 2011 zijn er plannen om in de toekomst minder kwelwater uit de Bethunepolder weg te pompen. Daardoor wordt de polder natter en kan zich natte natuur ontwikkelen. Ook stroomt er dan minder water uit de omgeving naar de Bethunepolder, zodat het gebied rondom de polder natter blijft en minder zakt. Er is twee jaar gesproken over dit plan, mede omdat de bewoners van de Bethunepolder schade aan hun huizen en ondernemingen vrezen wanneer het waterpeil hoger wordt. Waterschap AGV zal natschade als gevolg van verhoging van het waterpeil zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Mocht er toch natschade ontstaan, dan zal de schade door het waterschap AGV worden gecompenseerd. Het gebied is in peilvakken opgedeeld. Op kaarten is ingetekend hoe hoog het waterpeil mag zijn in ieder peilvak. Op deze manier is duidelijk waar de polder nat mag worden om de natuurontwikkeling een kans te geven. Tegelijk wordt voorkomen dat andere delen van de polder te nat worden waardoor problemen kunnen ontstaan voor het vee dat er graast, de sportvelden en de huizen. (bron: Gemeente Stichtse Vecht, 18-2-2011) Herontwikkeling van het gebied beoogt zo veel mogelijk recht te doen aan de belangen van zowel natuur (een deel van de Bethunepolder is een Ecologische Verbindingszone en Natura 2000-gebied), waterbeheersing als de inwoners. Voor nadere informatie zie de Nieuwsbrief Herinrichting Bethunepolder (d.d. begin 2010) (pdf).
In maart 2011 hebben alle betrokken partijen het ontwerp herinrichting Bethunepolder ondertekend. De overeenstemming is het resultaat van een intensief proces waarin de provincie Utrecht heeft samengewerkt met Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, gemeente Amsterdam, Waternet, Staatsbosbeheer, de twee bewonersverenigingen BBB en BTOM, gemeente Stichtse Vecht en de Landinrichtingscommissie Noorderpark. Ondanks de soms grote tegenstellingen tussen deze belangen zijn de vertegenwoordigers in de stuurgroep erin geslaagd om op één lijn te komen en evenwicht te bereiken tussen de individuele belangen van bewoners en agrariërs en de algemeen maatschappelijk belangen van natuur, drinkwaterwinning en een goede waterbeheersing. Bewoners en agrariërs zien hun toekomst hiermee veiliggesteld, het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht kan nu starten met het opstellen van een peilbesluit, de Gemeente Stichtse Vecht kan het aanpassen van het bestemmingsplan afronden, Staatsbosbeheer en de gemeente Amsterdam kunnen een beheerplan opstellen en de drinkwatervoorziening is veiliggesteld. (bron: Provincie Utrecht, 4-3-2011)
Bezienswaardigheden
- Tienhoven heeft 12 rijksmonumenten (waarvan 5 betrekking hebben op Fort Tienhoven en 3 op boerderij Vredegoed te Oud-Maarsseveen).
- Hervormde kerk.
- De Gereformeerde kerk van Tienhoven is sinds 2002 buiten gebruik en staat anno begin 2011 te koop.
- Poldermolen De Trouwe Waghter.
- Stuw bij de molen.
- Fort Tienhoven.
- Damsluis bij het fort.
- Gemaal t.b.v. de Bethunepolder.
- Diverse monumentale boerderijen, waaronder een langhuisboerderij aan de Nieuweweg 2 (rijksmonument). Woonhuis en schuur aaneengebouwd, onder rieten kap. Bakstenen topgevel met vlechtingen en negenruits schuifvensters, met luiken behangen.
Foto's
- Fotoreportage van Tienhoven door fotograaf Martin Stevens.
Nieuwe reactie inzenden