Driebergen-Rijsenburg of Driebergen?, that's the question:

Henk Jan Derksen onderbouwt in een artikel op de site Driebergen.net (waar het helaas niet meer op staat) uit 2004 waarom de plaatsnaam Driebergen de voorkeur geniet boven Driebergen-Rijsenburg:

"De stelling dat we de plaatsnaam Driebergen moeten gaan hanteren in plaats van Driebergen-Rijsenburg kan ik helemaal ondersteunen. Om vele redenen:

Historische redenen:
Driebergen is veel ouder dan Rijsenburg. Driebergen wordt voor het eerst genoemd in 1159,  het nieuwbouwdorp Rijsenburg is gesticht in 1810; zelfs het voormalige kasteel van die naam is jonger dan het dorp Driebergen.
Er is dus geen sprake van een tweelingdorp: een tweeling is in ieder geval even oud, en meestal even groot.
Ook de gemeenten Sterkenburg en Hardenbroek (met kastelen, zonder dorp) zijn opgegaan in Driebergen zonder dat de naam aan die van Driebergen is toegevoegd.
Lees de geschiedenis er maar eens op na: zelfs de laatste gemeenteraad van Rijsenburg was verdeeld over de gemeentenaam na de samenvoeging: van de helft van de raad mocht de nieuwe gemeentenaam Driebergen zijn. Het waren juist Driebergse raadsleden die ervoor kozen, maar dat was dan ook de raad met meerdere mensen met dubbele achternamen die in de jaren daarvoor al dubbele straatnamen had gegeven in Driebergen-Noord, zoals de Melvill van Carnbeelaan. Was dat misschien uit misplaatste sjiekdoenerij?

Geografische redenen:
Het gebied van voormalig Rijsenburg beslaat slechts 1/13 deel van de totale gemeente. De enclave Rijsenburg was over de weg niet anders te bereiken dan over Driebergs grondgebied.
Er zijn heel wat dorpen en steden in Nederland die een kleinere plaats hebben ingelijfd, zonder dat dit een dubbelnaam opleverde, denk aan Utrecht met Zuilen.
Gemeenten met een dubbele naam hebben vaak twee kernen, min of meer gelijkwaardig, dan wel los van elkaar. Dat is met Driebergen niet het geval, daar Rijsenburg in feite een wijk is van het grotere geheel. Zeker nu het voormalige dorp is omgeven door de Driebergse nieuwbouwwijken.

Bestuurlijke redenen:
Het dorp Rijsenburg is pas in 1818 losgemaakt uit de gemeente Driebergen. Helemaal zelfstandig heeft het nooit kunnen functioneren. Het had bijvoorbeeld geen eigen openbare school (wettelijke taak) en moest daarvoor een overeenkomst met Driebergen aangaan, opdat de Rijsenburgse leerlingen naar de school in Driebergen konden.
Rijsenburg was eigenlijk altijd al te klein om als aparte gemeente voort te bestaan. Al in 1829 kwam het eerste voorstel tot samenvoeging aan de orde. In 1857 is Rijsenburg op het laatste moment door de Tweede Kamer uit het herindelingsplan gehaald, waardoor alleen Sterkenburg aan Driebergen werd toegevoegd.
Ook in andere gemeenten zijn kleinere “ambachtsheerlijkheden”of gerechten” opgegaan zonder dat die namen zijn toegevoegd aan de gemeente: Darthuizen is aan Leersum toegevoegd, evenals Zuijlenstein; zo ook De Breul, Cattenbroek en Stoetwegen aan Zeist.
Begin jaren ’90 van de vorige eeuw overigens heeft de gemeenteraad zonder discussie een contract met de ANWB goedgekeurd waarin de ANWB voorstelde de aanduiding Rijsenburg (die al niet eens voorkomt op wegwijzers) niet meer te vermelden op de ‘ANWB-paddestoelen’, omdat het een “verouderde aanduiding” is.

Sociale en economische redenen:
Er is geen sprake van twee gelijkwaardige dorpskernen. Economisch gezien zowel als sociaal is Rijsenburg een wijk van Driebergen, denk maar aan het verenigingsleven.
Economisch is het centrum van Driebergen het centrum van Driebergen-Rijsenburg. Rijsenburg was een wijkwinkelcentrum ook naar de maatstaven van onderzoekers.

Praktische redenen:
De gemeentenaam Driebergen-Rijsenburg is te lang, wordt vaak verbasterd en heel verschillend afgekort. Bovendien werkt de dubbele stationsnaam verwarrend. Mensen begrijpen het verschil vaak niet tussen Driebergen en Driebergen-Rijsenburg
In feite wordt is naast de formele gemeentenaam door de mensen de gebruikelijke woonplaatsnaam Driebergen algemeen toegepast.  De dubbelnaam van 1931 is nooit echt gemeengoed geworden, behalve bij de gemeente zelf en bij een kleine maar betrokken kring van Rijsenburgers.
Het is toch vreemd dat in het telefoonboek en in het postcodeboek wel onder Rijsenburg staat vermeld Zie Driebergen-Rijsenburg en dat er wel Driebergen-Rijsenburg staat, maar niet Driebergen. Dat moet anders.

Maar verdwijnt de naam Rijsenburg dan?
Wat mij betreft kan Driebergen trots zijn op het kerkje en plein van Rijsenburg. Maar gepaste trots is nog geen blinde liefde. Het is passend dat de naam bewaard blijft zoals in de Rijsenburgselaan, en met de naam van het Wapen van Rijsenburg..
Laten we het zo doen: binnen onze gemeente Driebergen (die straks onderdeel kan zijn van een Heuvelruggmeente, we hoeven daar niet op te wachten) kennen we behalve de hoofdplaats Driebergen ook de met borden aangegeven buurtschappen Sterkenburg en Oud-Rijsenburg, beide aan de wetering gelegen. Dan blijft de naam toch bewaard, maar niet zo lastig, en niet de suggestie wekkend van een tweelingdorp.

Driebergen en Rijsenburg: het is een beetje als die olifant en die muis die op de brug lopen, waar de muis tegen de olifant zegt: wat stampen we lekker samen hè? En hoe heette die brug? Ongetwijfeld was dat de Driebergse brug!"

Frank van den Hoven (de huidige hoofdredacteur van Plaatsengids.nl) reageert daar als volgt op:
"Helemaal eens met het scala aan redenen dat Henk Jan noemt. Wat velen door elkaar halen (in het hele land speelt dit, ik ben gespecialiseerd in topografie) is de gemeentenaam en de plaatsnaam. In dit geval is, dankzij de herindeling van 1931, de gemeentenaam Driebergen-Rijsenburg. Maar inderdaad iedereen die ik ken uit deze plaats zegt ik woon in Driebergen, ook als ze in (het voormalige dorp) Rijsenburg wonen. Punt is in dit geval dat je Rijsenburg niet meer als apart dorp kunt beschouwen want geintegreerd in de kern Driebergen. Uit historisch oogpunt valt er wat voor te zeggen om bijvoorbeeld straks na de herindeling een dorp Driebergen te hebben met daarbinnen voor het gebied Rijsenburg witte plaatsnaambordjes, dat aangeeft dat het een wijk of buurt is binnen het hoofddorp Driebergen. Sterkenburg is volgens plattegronden nog een aparte buurtschap, die je ook met witte borden kunt aangeven. Overigens viel Hardenbroek destijds ook onder de gem. Sterkenburg, voor deze in 1857 opging in de gem. Driebergen (de gem. Sterkenburg had in 1840 30 huizen, 243 inwoners, waarvan buurtschap Sterkenburg 13/102 en buurtschap Hardenbroek 17/141. Gemeente Rijsenburg had toen 46 huizen, 239 inwoners verdeeld in dorp Rijsenburg met 39 huizen, 184 inwoners, en buurtschap Oud-Rijsenburg met 7 huizen en 55 inwoners. Dorp en gemeente Driebergen hadden in 1840 135 huizen met 901 inwoners. Als filatelist zie ik overigens in postkantorenlijsten dat het postkantoor (en dus de stempels) tot 1970 Driebergen heeft geheten, daarna is men het pas Driebergen-Rijsenburg gaan noemen."

Reactie Henk Jan Derksen:
"Leuk dat je al die cijfers van de voormalige gemeenten hebt gevonden. Dat van dat poststempel had ik me gerealiseerd, al wist ik niet tot wanneer dat is geweest. Ook in het telefoonboek uit de jaren zestig of zo stond nog Driebergen als plaatsnaam en bij Rijsenburg: zie Driebergen. Mogen het bij de buurtschappen Oud-Rijsenburg en Sterkenburg ook blauwe borden zijn? Dan kunnen we daar meteen het verkeer remmen door er 30km-zone van te maken (mag alleen binnen bebouwde kom)."