Slot Loevestein, gelegen ten westen van Brakel, in het uiterste noordwestpuntje van de Bommelerwaard, dateert uit 1368. Het is gebouwd op een strategische plek tussen Maas en Waal, en was samen met de nabijgelegen vestingsteden Gorinchem en Woudrichem een belangrijke schakel in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Aanvankelijk was het slot in gebruik als gevangenis. De bekendste gevangene is Hugo de Groot, die op wonderbaarlijke wijze wist te ontsnappen in een boekenkist.

De vestingwallen dateren uit de 16e eeuw, toen Willem van Oranje opdracht gaf het slot te versterken.

Fort Brakel ligt ten westen van Brakel, aan de onverharde en slingerende Nieuwendijk, die al in 1478 is aangelegd. Het 19e-eeuwse fort heet eigenlijk "Batterij onder Brakel". Het verschil tussen een fort en een batterij is dat je vanuit een batterij maar in een beperkte hoek een kanon kunt afvuren, terwijl dat bij een kanon vanaf alle kanten mogelijk is.