De geschiedenis van het stadhuis (Hoogstraat 36) heeft gedurende een periode van meer dan 600 jaar een centrale rol gespeeld in het leven van de Montfoorters. Het is ouder dan bekende stadhuizen als die van Gouda, Middelburg en Veere. De uiterlijke kenmerken bieden weinig aanknopingspunten voor een datering die verder gaat dan op grond van de informatie uit het archief mogelijk is (1551). Mede doordat het stadhuis vanaf de begane grond een houten constructie heeft, een middeleeuwse bouwwijze, kunnen we toch een betere datering geven van de bouw van het stadhuis.

De NH kerk, oorspronkelijk gewijd aan Johannes de Evangelist, werd omstreeks 1500 gebouwd. Stilistisch is het bouwwerk tamelijk homogeen: er lijkt niet veel aan vertimmerd, ook al moest er na de grote brand van 1627 wel degelijk veel worden hersteld. Het bestaat uit een toren, een pseudobasilicaal schip, zijbeuken die aan beide zijden (aan de oostzijde tot naast het koor, aan de westzijde tot naast de toren) ver doorlopen en forse transeptarmen die even hoog zijn als het schip. De vier geledingen van de toren verjongen zich geleidelijk.

Op letterlijk een steenworp van de NH kerk liggen de bouwdelen die resten van het complex van de Commanderije van de Ridders van Sint Jan (Hofstraat 3-5). Hier was een vestiging van de Johannieters, oftewel de Hospitaalridders, een ridderorde die werd gesticht in de 12e eeuw. De orde hield zich destijds bezig met het beschermen van het Christendom, het verplegen van zieken en de armenzorg. De commandeur was het lid dat het gezag uitoefende.

De derde Sint Jan, en wel Johannes de Doper, komen we tegen aan Om ’t Wedde 2-3. Aan deze heilige is de RK kerk uit 1925-1926 gewijd. Ontwerper Te Riele maakte hiermee één van de laatste kerken in neogotische vormen in ons land. De zeskant van de vieringtoren is een bouwkundige grondvorm die maar heel weinig voorkomt. (124)

Links
- RK parochie Johannes De Doper.

De achtkante stellingkorenmolen De Valk*1 is een bovenkruier met een vlucht/rad van 24,35 meter en dateert uit 1753. De molen staat hoog op een oud bolwerk in de zuidelijke stadswal. De huidige molen is gebouwd als vervanging van een standerdmolen. Gegevens uit 1492 geven aan dat er toen al op de huidige locatie aan de stadsmuur een standerdmolen*2 als dwangmolen in bezit was van de burggraven van Montfoort. Ook op de plattegrond van Joan Blaeu uit 1649 staat de standerdmolen aangegeven.

Ter nagedachtenis aan de door Franse troepen in 1672 opgeblazen hoofdburcht (ter hoogte van het stadskantoor) zijn enkele fundamenten van een woontoren gemetseld bij de fietsbrug over de Grote Gracht, tegenover het stadskantoor. Op het informatiepaneel ter plekke kunt u alles lezen over de geschiedenis van het kasteel.

Gerestaureerde sluis in de Hollandse IJssel bij de brug aan de Doeldijk.

Landhuis Buitenlust (Doeldijk 10).

Landhuis Over-IJssel (19e eeuws, Hofdijk 13).

Originele oude panden in de Havenstraat.

IJsselpoort.