Stoppeldijk

Status
- Stoppeldijk was een gemeente in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen. Stoppeldijk was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1936. Per 1-7-1936 opgegaan in de nieuwe gemeente Vogelwaarde, die per 1-4-1970 is opgegaan in de gemeente Hontenisse, die op haar beurt in 2003 is opgegaan in de gemeente Hulst.
- Wapen van de voormalige gemeente Stoppeldijk.

Naam
Naamgeving
Stoppeldijk was oorspronkelijk geen plaatsnaam, het was alleen een gemeentenaam. Verwarrend in dat kader is dat een (hulp)postkantoor in die gemeente wel de naam Stoppeldijk in de poststempels gebruikte (van 1870 tot 1970), waardoor je zou denken dat er dan kennelijk wel een plaats Stoppeldijk geweest zal zijn. Het was namelijk uitzonderlijk dat in een poststempel alleen een gemeentenaam stond (die niet tevens een plaatsnaam was). Dit postkantoortje lag echter in het voormalige dorp Rapenburg, wat tegenwoordig het O deel van het dorp Vogelwaarde is.
- In 1970 zijn de postkantoornamen Boschkapelle (het huidige W deel van het dorp Vogelwaarde) en Stoppeldijk opgeheven en vervangen door de kantoornaam Vogelwaarde, omdat de kernen Rapenburg en Boschkapelle na de herindeling van 1-4-1970 tot 1 dorp Vogelwaarde zijn hernoemd. Die dorpen waren namelijk inmiddels aan elkaar gegroeid tot één fysieke kern en kennelijk vond men het handiger om die kern dan ook één naam te geven. Wellicht was de reden van de nieuwe dorpsnaam Vogelwaarde dat het dan politiek minder gevoelig was om dat niet een van de oude namen te doen zijn, maar een neutrale maar wel historisch verantwoorde nieuwe naam.
- Nog een bijzonderheid is dat beide voormalige dorpen de hoofdplaatsen van voormalige gemeenten waren (Boschkapelle van de gemeente Boschkapelle en Rapenburg van de gemeente Stoppeldijk) en dat die nu dus beide in naam verdwenen zijn en tot 1 nieuw dorp met nieuwe dorpsnaam zijn getransformeerd.
- Om de verwarring nog groter te maken: op enig moment is men het dorp Rapenburg blijkbaar toch Stoppeldijk gaan noemen. In (1), de 'Topografische Karte der Niederlande, Sonderausgabe 1941' (vervaardigd in opdracht van de Duitse bezetter), heet het dorp nog Rapenburg, maar in een atlas uit ca. 1960 staat ter plekke de naam Stoppeldijk... Binnen enkele decennia heeft dit dorpje dus 3 verschillende namen gehad!

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Stoppeldijk 271 huizen met 1.479 inwoners, verdeeld in dorp Sir Paulus-Polder 27/147 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Rapenburg 38/228, Luntershoek 26/124, Campen 9/58, Margeriet 14/62 en 'verspreide woningen' 157/860.
- Per 1-7-1936 is de gemeente Stoppeldijk opgegaan in de nieuwe gemeente Vogelwaarde, met op dat moment 1.476 inwoners. Vrijwel exact evenveel als 100 jaar daarvoor dus!

Geschiedenis
Oorspronkelijk was (Sir) Pauluspolder de enige plaats met een kerk, dus dorpje, van de gemeente Stoppeldijk. In 1861 werd een nieuwe kerk te Rapenburg gebouwd en de kerk met toren te Pauluspolder werd in 1862 afgebroken, tot groot ongenoegen van de bewoners. In Rapenburg stond ook al het gemeentehuis van de gemeente Stoppeldijk. Dat dorpje is later hernoemd in Stoppeldijk en vormt sinds 1970 het O deel van het dorp Vogelwaarde (zie daarvoor verder bij Naam).

1. 1. Grote Atlas van Nederland 1930-1950,
   B.C. de Pater
   , p.584, (2005)