Soesterberg

Status
- Soesterberg is een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Utrechtse Heuvelrug, gemeente Soest.
- Van 1914 t/m 1918 was er in Soesterberg nog een tijdelijk 'dorp' voor Belgische vluchtelingen, genaamd Alberts Dorp.
- Een klein stukje van de bebouwde kom van Soesterberg ligt in de gemeente Zeist (en ligt ook postaal gezien in de plaats Zeist), nl. het Z deel van de Kampweg voorzover W-O lopend tussen de Kerklaan en de Kampdwarsweg. Het betreft de huisnrs. 15 en 120. Ook een klein stukje van de aangrenzende weg Mercury valt onder de gemeente Zeist, maar aan dat stukje staan geen huizen.

Ligging
Soesterberg ligt Z van Soest, ZW van Amersfoort, NO van Zeist, O van Huis ter Heide, ZO van Den Dolder. Soesterberg ligt ingeklemd tussen de A28 in het Z en de Amersfoortseweg, de oude weg van Amersfoort naar Utrecht, in het N. Een klein stukje van Soesterberg, grotendeels bedrijventerrein, ligt N hiervan.

Statistische gegevens
- In 1840 had Soesterberg, dat toen nog maar net ontstaan was, 29 huizen met 253 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Soesterberg ca. 3.000 huizen met ca. 7.000 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Soesterberg, kunt u terecht bij:
- Site over de geschiedenis van Soesterberg.
- Historische Vereniging Soest/ Soesterberg.

Recente ontwikkelingen
Masterplan
In april 2009 is het definitieve Masterplan voor Soesterberg verschenen. Het Masterplan is een blauwdruk voor de ontwikkeling van het dorp in de komende jaren. Van zo’n 6000 inwoners nu zou Soesterberg moeten kunnen groeien tot 9000 à 9500 inwoners. De nieuwe woonwijken komen op de vliegbasis en achter het Kontakt der Kontintenten (Apollo-Noord). Een belangrijke impuls voor de verbetering van het dorp wordt verwacht van de verdiepte ligging van de Amersfoortsestraat, de N237. Over de tunnelbak komen één verbinding voor auto’s en twee voor langzaam verkeer.

Centraal wordt de ’campuszone’, een groene strook vanaf de A28 over het dorp naar de vliegbasis. Daarin komen centrale voorzieningen, zoals in de marechausseekazerne die de gemeente graag in handen wil krijgen. Gedacht wordt aan sociaal-culturele activiteiten en de bibliotheek. Het huidige evenemententerrein wordt het nieuwe dorpsplein, bebouwd met woningen. Daar zijn kleinschalige evenementen mogelijk. Voor grotere festiviteiten is het aangrenzende grasveld voor villa Egghermonde beschikbaar. Een andere pijler van het plan is verplaatsing van grote bedrijven uit Soesterberg-Noord naar de Richelleweg. (bron: AD, 20-3-2009)

Bezienswaardigheden
- Gemeentelijke begraafplaats.
- R.K. Begraafplaats Carolus Borromeus.

Natuur en recreatie
Vliegbasis wordt grotendeels natuur- en recreatiegebied
De Provincie Utrecht heeft in 2009 ruim 380 hectare grond van Vliegbasis Soesterberg aangekocht van Defensie. Dat is driekwart van het totale terrein. De overige 120 hectare blijft nog eigendom van het ministerie van Defensie. De provincie transformeert het terrein samen met de gemeenten Soest en Zeist tot een natuurgebied met recreatiemogelijkheden en een museumkwartier. Een deel van de oude functie blijft zichtbaar. Zo zullen de 17 shelters van de vliegbasis niet worden gesloopt. De bombestendige hangars krijgen een functie als atelier, schaapskooi of broedplaats voor vleermuizen en veldleeuweriken. De betonnen shelters zijn enorm dik en dat zou de sloop ook erg kostbaar maken. Ook de 3,5 kilometer lange landingsbaan blijft liggen.

Defensie ontwikkelt hier het Nationaal Defensiemuseum, als vervanger van het Legermuseum in Delft en het Militaire Luchtvaartmuseum in het bij de vliegbasis gelegen Kamp Zeist. Met de herinrichting van de vliegbasis worden het zuidelijk en noordelijk deel van de Utrechtse Heuvelrug weer met elkaar verbonden. De Ecologische Hoofdstructuur krijgt hiermee in de provincie Utrecht verder vorm. Om de herinrichting van het terrein te financieren worden ruim 400 woningen gebouwd, die in 2015 opgeleverd moeten worden.

Schaapskudde
Vliegbasis Soesterberg herbergt sinds voorjaar 2010 de eerste nieuwe bewoners. Het Utrechts Landschap heeft een Limburgse schaapskudde ondergebracht in een van de shelters op het voormalige vliegveld. De schapen begrazen de heidevelden begrazen en worden bovendien een toeristische attractie, want net als in Ede en Zeist kunnen bezoekers van het natuurgebied hier zien hoe de schapen lammeren.

Blaasvarens
Op Kamp Soesterberg, een grote opslagplaats voor militair materieel, werd in 2007 een bijzondere vondst gedaan: onder stilstaande trucks werden 10.000 exemplaren gevonden van de zeldzame blaasvaren (Cystopteris fragilis). Daarvóór waren slechts 750 exemplaren bekend in ons land. Dat stelde Defensie voor een probleem, want de trucks mochten nu niet worden verplaatst in het kader van de Flora- en Faunawet. Er werd ontheffing aangevraagd bij het ministerie van – toen nog – LNV, waarna het merendeel van de varens kon worden verhuisd naar diverse locaties in Nederland, waaronder het Kuinderbos in de Noord-Oostpolder en een kademuur bij het Stenen Hoofd in Amsterdam. De trucks konden hierna in de verkoop. Reportage over de blaasvarens op Kamp Soesterberg.

Musea
- Regimentsverzameling Technische Troepen.
- Historische Verzameling Intendance.
- Militaire Luchtvaart Museum.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Soesterberg (online te bestellen).

Links
- Soesterberg vroeger en nu, in tekst en beeld.