Seters

Status
- Seters is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Oosterhout.
- De buurtschap Seters valt onder het dorp Dorst.

Naam
- “Misschien te verbinden met zijtert, een afleiding van zijt dat voortkomt uit zijde, met betekenis ‘het zijwaarts gelegene’ (voor de woordverzwaring met er, vergelijk Loveren). De doorgaande attestatie met de vocaal e en de uitgaande s laten echter vermoeden dat onze plaats hier niet geheel identiek mee is. Vóór de verklaring spreekt wel dat geen enkele oude weg door dit gehucht loopt” (1). Een andere theorie is dat de naam zou zijn afgeleid van Ceterna, de godin van de vruchtbaarheid.
- “Ceters werd als tegenstelling tot Nieuw Ceters (het huidige Klein Oosterhout, red.) wel Oud Ceters genoemd” (89).

Ligging
De buurtschap Seters ligt 1 km Z van Oosterhout, rond de Seterseweg en de Setersedwarsweg.

Statistische gegevens
De buurtschap Seters omvat ca. 10 huizen met ca. 25 inwoners (recreatiewoningen niet meegerekend).

Beschrijving
Seters is een ingesloten landbouwgebiedje aan de noordkant van Boswachterij Dorst. Het bosgebied vanaf de spoorlijn Breda-Tilburg naar het noorden, vroeger de Seterse Hei genaamd, beslaat nu deze Boswachterij. Het volkslied van Dorst luidt dan ook: “Hoe schoon is de wereld, de Seterse Hei.”

Seters is een zeer oud landbouwgebied. De akkers hebben allemaal een bolle vorm als gevolg van de mest die eeuwenlang is aangevoerd. De landbouw is nagenoeg stilgevallen.

Natuur en recreatie
De Seterse Bergen is een hoge rand verstoven grond aan de Hoevestraat, ZW van Seters. Vóór de Boswachterij werd aangelegd, was de Seterse Hei één grote verstoven vlakte omdat de boeren sinds de Middeleeuwen de bomen hadden gekapt en de grond hadden uitgeput. Ook intensieve militaire oefeningen in de 19e eeuw eisten hun tol. De zanderige ondergrond kwam bloot te liggen en de zuidwestenwind maakte er een zandverstuiving van met heuvels en dalen. Het zand verplaatste zich langzaam in de richting van de buurtschap Seters. In de luwte van de buitenste bomen kwam het zand tot rust en stapelde zich in de loop der jaren op tot de mooie stuifwal die het nu is.

Met alle middelen werd getracht de landerijen van Seters tegen onderstuiven te behoeden en dat is gelukt. Toen Staatsbosbeheer in 1899 de Boswachterij overnam en de militaire oefeningen naar elders werden verplaatst, kreeg de beschadigde bodem weer rust. De grote zandvlakte werd met bomen ingeplant en met de verstuivingen was het gedaan. Helaas vindt er momenteel veel erosie plaats door het te intensief gebruik door mountainbikers en trimmers. De greppels in het gebied waren aanvankelijk bedoeld als ontwateringsgreppels.

Voordat het bos er was - in de tijd van de zandverstuivingen - zijn hier grote hoeveelheden zand weggewaaid. Ook het zand van de stuifwal moet hiervandaan zijn gekomen. Zo’n plaats heet een ‘uitgestoven laagte’. Zulke plaatsen waren vaak erg nat, omdat afwatering ontbrak. Daarom werden bij de aanleg van het bos veel greppels gegraven. De afgegraven grond werd tussen de greppels gestort, zodat de plaats waar de boompjes geplant zouden worden iets hoger, en dus droger, kwam te liggen. Doordat het huidige bos veel water verbruikt en het waterpeil behoorlijk gedaald is, zijn de greppels overbodig geworden. Op de open plekken in het bos groeit de grassoort ‘bochtige smele’. Waarom deze soort zo wordt genoemd, zal u duidelijk worden als deze in bloei staat (van juni tot september).

Nu is de Seterse Bergen ’s zomers een leuke plaats voor recreanten maar ook ’s winters, want dan kan er geskied worden.

Staatsbosbeheer heeft een wandelroute door het gebied uitgezet met een lengte van 3,5 kilometer.