Schenkeldijk ('s-Gravendeel)

Status
- Schenkeldijk is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de streek Hoeksche Waard, gemeente Binnenmaas. T/m 2006 gemeente 's-Gravendeel.
- De buurtschap Schenkeldijk valt onder het dorp 's-Gravendeel, althans qua postcode en postale plaatsnaam, en voor 2007 ook gemeentelijk. In de praktijk wordt Schenkeldijk als buurtschap van het nabijgelegen dorp Mookhoek gezien, waar het tegenaan ligt. Soms worden ze gezamelijk Mookhoek-Schenkeldijk genoemd. Maar Mookhoek ligt in een andere gemeente (Strijen), vandaar dat ze formeel niet als dubbeldorp kunnen worden gezien.

Naam
Naamsverklaring
Een Schenkeldijk is een dijk die twee andere dijken met elkaar verbindt.
Naam komt ook elders voor
Er zijn nog veel meer wegen genaamd Schenkeldijk in ons land. Alleen in de Hoeksche Waard zijn er al 3. Er is nl. nog een buurtschap Schenkeldijk onder Zuid-Beijerland, en een Schenkeldijk ZO van Strijen (zie aldaar bij Links).

Ligging
De buurtschap Schenkeldijk ligt in het uiterste ZW van de voormalige gemeente 's-Gravendeel, ZO van Mookhoek, rond de Schenkeldijk.

Statistische gegevens
- In 1840 omvatte de buurtschap Schenkeldijk 45 huizen met 360 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Schenkeldijk ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Geschiedenis en beschrijving
In den beginne
De Schenkeldijk is aangelegd tussen 1600 en 1603, bij de inpoldering van de Mookhoeksepolder en Trekdam. Prins Maurits heeft bevel gegeven tot het bouwen van een redoute, op de plek waar nu het huis met nummer 95 staat. Hoe deze redoute er precies uit heeft gezien is niet bekend, maar een vrij algemene beschrijving is, dat het een soort fort, schans of aarden wal was, vanwaar men de wijde omgeving kon overzien. In het geval van onze redoute weten we wel dat het geen aarden wal was, maar wel iets meer om handen had. Men stuitte bij het aanleggen van de waterleiding in 1914 namelijk op de stenen resten. Deze zitten er nog steeds.

Komvorming
Lange tijd omvatte de buurtschap enkel de lintbebouwing aan de Schenkeldijk. Vermoedelijk na de Tweede Wereldoorlog is in de 'oksel' van de Schenkeldijk een kerntje ontstaan, met o.a. de Zweedsestraat. Dit duidt ws. op woningen die daar zijn gebouwd na de watersnood van 1953? Toen zijn er namelijk veel houten 'noodwoningen' uit Zweden gekomen om de woningnood door de watersnood in deze regio te lenigen.

Voorzieningen
De buurtschap Schenkeldijk heeft een eigen basisschool: de Koningin Julianaschool. In hetzelfde pand zijn ook buurthuis Ronduit en Peuterspeelzaal Schenkeldijk gehuisvest. Qua voorzieningen is er in de buurtschap verder nog café De Schenkhoek.

Bezienswaardigheden
- Het voormalige zogeheten kruithuisje aan de Melkweg is in de jaren dertig van de 20e eeuw gebouwd voor opslag van kruit en granaten. Deze waren bestemd voor de kanonnen die opgesteld stonden aan onder meer de Boomdijk en de Sassedijk, ter bescherming van de Dordtse Kil en de Moerdijkbrug. De barakken van de soldaten die deze kanonnen bemanden, bevonden zich aan de Schenkeldijk ter hoogte van waar nu de Zweedsestraat is. Na de oorlog is een gezin met 3 kinderen in het huisje gaan wonen, wat we ons nu niet meer kunnen voorstellen, te meer daar het huisje niet over stromend water en elektriciteit beschikte en het golfplaten dak aanvankelijk ook nog lekte. Het huisje is tegenwoordig in gebruik als opslag van een landbouwer.

- De voormalige Coöperatieve Warmwatervlasroterij Schenkeldijk (Kooilandsedijk 43a, op grondgebied van de gem. Strijen) is in 1920 door 15 Schenkeldijkse vlasboeren opgericht. De vlasindustrie is van grote betekenis geweest voor ’s-Gravendeel, zo ook voor de buurtschap Schenkeldijk. Het huidige roterij-pand is gebouwd in 1947. Vóór die tijd was er ook al een roterij, maar in de oorlog stond de schoorsteen een uitkijkpost in de weg en moest daarvoor om. Dit gaf de coöperatie na de oorlog ruim baan voor een nieuwe roterij. Na de teloorgang van de vlasindustrie, door de opkomst van synthetische stoffen, is de roterij geleidelijk in verval geraakt. De roterij is anno 2010 in bezit van architectenbureau Roos & Ros die er een woonhuis van willen maken. De markante schoorsteen blijft behouden en wordt gerestaureerd.

Links
- Muziekvereniging TAVENU dateert oorspronkelijk uit 1920, is in 1968 opgeheven en in 1990 opnieuw opgericht.