Saba

Status
- Saba is een eiland. T/m 9-10-2010 viel het onder de Nederlandse Antillen. Per 10-10-2010 is de Nederlandse Antillen als land opgeheven. Sindsdien hoort Saba (net als Bonaire en Sint Eustatius) als 'bijzondere gemeente' of 'openbaar lichaam' bij Nederland.
- Zowel de provincie Noord-Holland als de provincie Zeeland hebben voorgesteld dat Bonaire, Saba en Sint-Eustatius tot hun provincie zouden gaan behoren. Een ander voorstel was dat de drie eilanden een aparte provincie zouden gaan vormen. De eilanden zijn uiteindelijk echter niet ingedeeld bij een bestaande of nieuwe provincie. De taken die normaalgesproken een provincie uitvoert, zullen deels door het rijk, deels door de 'openbare lichamen' zelf worden uitgevoerd.
- Onder Saba valt ook het kleine onbewoonde eiland Green Island.

Naam
Benaming inwoners
Een inwoner van Saba is een Sabaan.
Naamsverklaring
Saba zou in 1493 zijn ontdekt door Columbus. Er woonden toen indianen. Columbus noemde het eiland San Cristóbal. Een mogelijke verklaring van de naam is dat dit werd afgekort als S.†bal en als Saba werd gelezen.

Ligging
Saba ligt in de Caraïbische Zee, O van Puerto Rico. Saba behoort tot de eilandengroep de Kleine Antillen.

Statistische gegevens
Saba heeft ca. 1.400 inwoners, verdeeld in hoofdplaats The Bottom met ca. 500 inwoners en de kernen Windwardside met ca. 400 inwoners, Zions Hill met ca. 300 inwoners en St. Johns met ca. 200 inwoners. De oppervlakte van Saba is 13 km2, waarmee het niet alleen qua inwoners maar ook qua oppervlakte het kleinste eiland is van de voormalige Nederlandse Antillen.

Geschiedenis
In 1632 werd Saba Nederlands bezit. In 1635  leed een Engels schip schipbreuk bij Saba. De overlevenden waren vermoedelijk de eerste Europese bewoners. Daarnaast stamt de bevolking af van Afrikaanse slaven, Schotten, Ieren en Zeeuwen. Saba is na 1632 in bezit geweest van verschillende overheersers, namelijk Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederlane en Spanje. In 1816 kwam Saba definitief bij Nederland.

Tot 1938 waren er alleen trappen op het steile Saba, en volgens Nederlandse ingenieurs was het onmogelijk hier een weg te bouwen. In 1938 is echter toch met de aanleg van een weg begonnen, onder leiding van de plaatselijke timmerman Josephus Hassell, een autodidact op het gebied van wegenbouw. In 1947 was de weg klaar, en arriveerde de eerste auto op het eiland. Tegenwoordig is de weg zo'n 14 kilometer lang.

Sinds 1960 heeft Saba een vliegveldje, genaamd Flat Point. Het heeft de kortste landingsbaan voor commercieel vliegverkeer ter wereld (400 meter).

Wat je in relatie tot de geringe oppervlakte en het minieme inwonertal niet zou verwachten: Saba beschikt over een universiteit. de Saba University (medische faculteit), met ca. 200 merendeels Amerikaanse studenten.

Recente ontwikkelingen
Mount Scenery op Saba sinds 10-10-2010 hoogste punt van Nederland
Wie de hoogste berg op Nederlands grondgebied een keer wil bezoeken, zal daar sinds 10-10-2010 een flink eind verder voor moeten reizen. Tot dat moment lag dat punt in het Zuid-Limburgse Vaals, op de Vaalserberg, met 322,4 meter. Maar doordat de Antiliaanse eilanden Saba, Sint Eustatius en Bonaire sinds 10-10-2010 'bijzondere gemeenten' van Nederland zijn geworden, is Vaals zijn status als hoogste punt van ons land kwijt.

De berg Mount Scenery op Saba is 877 meter hoog en laat de Vaalserberg ruim onder zich. Voor de Vaalser burgemeester Van Loo en zijn wethouders reden om met een officiële plechtigheid afscheid te nemen van ’de hoogste berg van Nederland’. Op initiatief van ondernemers op de Vaalserberg werd 'hun' hoogste punt op 10-10-2010 in het bijzijn van burgemeester Van Loo symbolisch overgedragen aan de nieuwe Nederlandse gemeente Saba. Een delegatie van ondernemers van het Drielandenpunt is in oktober 2010 naar Saba gereisd om het hoogste punt aan dat eiland over te dragen. Natuurlijk blijft de Vaalserberg wel als vanouds het drienlandenpunt én de hoogste berg van het vasteland van Nederland.

Landschap, natuur en recreatie
Vulkaan
Saba bestaat uit een slapende vulkaan met vier lavakoepels. De hellingen lopen steil af naar zee, en de kust is rotsachtig. De vulkaan Mount Scenery is met zijn 877 meter het hoogste punt van het eiland én van het gehele Koninkrijk der Nederlanden. Het klimaat is vochtig tropisch; het eiland is begroeid met secundair regenwoud.

Vleermuizen
Als u naar Saba op vakantie gaat, moet u niet bang zijn voor vleermuizen. Het kleine eilandje herbergt er relatief veel. Het gaat om 7 verschillende soorten. Onderzoek naar de vleermuizen op Saba (pdf).

Roodsnavelkeerkringvogel
De steile rotskust van het eiland, die deels binnen het Saba nationaal park valt, is een belangrijk nestgebied voor de zeldzame roodsnavelkeerkringvogel.

Sababank
ZW van Saba ligt de Sababank, ruwweg een rechthoekige onderzeese verhoging met een afgevlakte bovenkant. De Sababank heeft een lengte van 60 tot 65 km en een breedte van 30 tot 40 km, de totale oppervlakte is gemiddeld 2200 km2. De waterdiepte is 20-40 meter over het overgrote deel van de Bank. De Sababank vertoont alle kenmerken van een typische atol (onderwater koraaleiland) en is als zodanig een van de grootste atollen in de wereld. De natuurlijke rijkdommen van de Sababank omvatten een enorme biodiversiteit met organismen zoals koraalriffen, vissen (ruim 200 verschillende vissoorten, waarvan vele tot voor kort onbekend waren bij de wetenschap), kreeften, schildpadden en zoogdieren. Tevens ontdekte men er 20 nieuwe mariene plantensoorten. Nadere informatie over de Sababank op Wikipedia.

Saba Nationaal Park
Het park, beheerd door de Saba Conservation Foundation, is ingesteld in 1999 en beslaat 43 hectare; hiertoe behoren ook het Muriel Thissell Nationaal Park, het voormalige terrein aan de noordkust van de Sulfur Mining Company, en het aangrenzende Mount Scenery-natuurreservaat (omvang: 6 hectare) alwaar zich het hoogste punt bevindt van het Nederlandse koninkrijk: 877 meter boven zeeniveau. Hier vind je ook het unieke Elfin Forest, waar de ruim 200 jaar oude
mahoniebomen begroeid met weelderige epifyten domineren. In het park leven zeldzame soorten als de red bellied racer-slang (Alsophis rufiventris), de endemische Saba anolis (Anolis sabanus) en ca. 22 orchideesoorten waarvan er één hoogstwaarschijnlijk endemisch is.

Saba Nationaal Marine Park
Het Saba Nationaal Marine Park, tevens beheerd door de Saba Conservation Foundation, is opgericht in 1987 en omvat 13 km2 zeebodem tot een diepte van 60 meter. Hier vindt u onderzeese bergtoppen (pinnacles) reikend tot
30 meter onder het wateroppervlak, met nog vele pelagische haaiensoorten, tonijn, foeragerende zeeschildpadden, grote zeebaarsen (familie Epinephelinae), snappers (familie Lutjanidae) en grombaarsen (familie Haemulidae) doordat de lokale visserij er beperkt is.

- Rapport over natuur en landschap van Saba (pdf).

Trivia
Tot 1993 waren er rijscholen op Saba die garandeerden dat men er binnen een week een rijbewijs kon halen. Na terugkeer in Nederland kon dit rijbewijs worden omgewisseld voor een Nederlands rijbewijs. Toen Nederland in 1993 een eind maakte aan deze mogelijkheid, kreeg de economie van Saba een flinke klap. De meeste huidige toeristen zijn dagjesmensen die 's ochtends aankomen vanuit Sint Maarten, de vulkaan beklimmen (1064 treden) en 's middags weer vertrekken. Op Saba zijn daarnaast enkele duikscholen gevestigd.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Saba (online te bestellen).

Links
- Saba op Wikipedia.