's-Molenaarsbuurt
lokatie
Status
- 's-Molenaarsbuurt is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de streek Rijnland, gemeente Alphen aan den Rijn. T/m 1917 gemeente Oudshoorn.
- De buurtschap 's-Molenaarsbuurt valt, ook voor de postadressen, onder de plaats Alphen aan den Rijn.
Naam
Oudere vermeldingen
1840 's Molenaarsbrug, 1847 's-Molenaarsbrug, 1913 Molenaarsbuurt.
Naamgeving
De naam 's-Molenaarsbuurt is vastgesteld bij raadsbesluit van 25 december 1921 en hervastgesteld op 29 november 1957. Het deel langs de Heimanswetering, van de Ringdijk tot de grens met Woubrugge, is bij raadsbesluit van 29 november 1957 benoemd tot Heimansbuurt. De naam voor het overige deel is bij raadsbesluit van 27 december 1957 gewijzigd in 's-Molenaarsweg. Bij raadsbesluit van 25 april 1991 krijgt het niet-berijdbare deel van deze weg de naam 's-Molenaarspad.
Naamsverklaring
1) Betekent oorspronkelijk 'brug bij/van de molenaar, waar de molenaar woonde'. De betreffende brug werd ook wel Heimansbrug genoemd, omdat hij lag over de toegang tot de Heimanswetering, waarlangs schepen vanuit de Rijn naar de Haarlemmermeer en het IJ konden varen. De buurtschap die hier ontstond werd vervolgens 's-Molenaarsbuurt genoemd (als verkorting van 's-Molenaarsbrug-buurt).(1)
2) De naam 's-Molenaarsbuurt verwijst naar verschillende molens. De oudste watermolen dateert van 1450, werd in 1501 herbouwd en in 1847 nogmaals herbouwd. Deze molen bestaat nog steeds, zij het in afgeknotte vorm (weet iemand hier het adres van?, red.). Een tweede watermolen is gebouwd in 1634 en herbouwd in 1797. Deze staat nog steeds langs de Heimanswetering. De naam verwijst ook naar de houtzaagmolen die daar ooit heeft gestaan. Reeds in de 17e eeuw was sprake van de oprichting van een zaagmolen in de polder Gnephoek, in de hoek waar de Heimanswetering (destijds ook wel 's Moelnaars weteringhe genoemd) in de Oude Rijn uitmondt. Ene Cornelis Willemsz. Schaep kreeg in 1642 van ambachtsheer Dirk de Vlaming toestemming om daar een 'saechmolen' te bouwen. Lange tijd stonden er zelfs twee zaagmolens. De tweede molen werd in 1837 gebouwd en aan het eind van de 19e eeuw afgebroken. (bron Naamgeving en Naamsverklaring 2): Henk Dinkelaar en Ad de Kok, 'Onze straat', 1999, uitg. Stichting Rijnlandse Historiën, Alphen aan den Rijn)
Ligging
De buurtschap 's-Molenaarsbuurt ligt direct NW van Alphen aan den Rijn, N van de Oude Rijn, O van de buurtschap Gnephoek, in de NW 'oksel' waar de Heimanswetering uitkomt in de Oude Rijn, rond de 's-Molenaarsweg en het N hiervan gelegen 's-Molenaarspad.
Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 wordt 's-Molenaarsbuurt niet apart vermeld. Zij viel toen kennelijk onder de buurtschap Gnephoek.
- De buurtschap 's-Molenaarsbuurt omvat een handvol panden.
Geschiedenis
De buurtschap is bekend van hotel-restaurant 's Molenaarsbrug. In 1650 wordt reeds melding gemaakt van dit hotel, onder de naam De Vergulde Roskam. Het was een uitspanning met koetserij en stalhouderij, waar vermoeide reizigers konden uitrusten, waar hun koetsen konden worden gestald en een stalknecht met een roskam de paarden verzorgde. Tevens deed de herberg dienst als het Rijnlandshuis, d.w.z. het Rechthuis van Oudshoorn. Het was ook een aanlegplaats voor de schuiten en voor uitwisseling van passagiers op de beurt-lijndienst van Amsterdam over de Heimanswetering naar Gouda en Leiden.
In 1681 wordt Michiel van Abshoven als kastelein genoemd, die tevens pachter was van de tolheffing aan de Heimansbrug. Men sprak over de 'Wassenaarstol' die aan de brug werd geheven ten bate van de Heren van Wassenaar.
Bezienswaardigheden
- Watermolenromp uit 1847 (zie verder bij Naamsverklaring). (adres?)
Nieuwe reactie inzenden