Reahûs

Status
- Reahûs is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Littenseradiel. T/m 1983 gemeente Hennaarderadeel.
- Onder het dorp Reahûs valt ook de buurtschap Hoekens.

Naam
In het Nederlands
Roodhuis. Overigens is de plaatsnaam officieel Friestalig.

Ligging
Reahûs ligt NW van Sneek, ZO van Easterein, O van Hidaard.

Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 wordt Reahûs vermeld als buurtschap van het dorp Easterein met 5 huizen en 28 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Reahûs ca. 70 huizen met ca. 180 inwoners.

Geschiedenis
De geschiedenis van Reahûs is eigenlijk de geschiedenis van de kerk. Dat komt als volgt: In 1580 (het jaar van de Reformatie of Hervorming) mocht pastoor Dominicus niet meer voorgaan in de kerk van Easterein. Hij kreeg een klein pensioentje en vertrok naar de Pôlle bij Sânlean waar een paar boerderijen stonden en waar hij stiekem doorging met preken. Lang niet iedereen wilde namelijk protestant worden dus de pastoor dook met zijn parochianen onder. Op boerderij Slippens (de eerste schuilkerk) en later in het Blauwe Huys of Bongastate (de tweede schuilkerk) werden illegale kerkdiensten gehouden door mensen die trouw bleven aan het roomse geloof. Vanwege het isolement en omdat het niet opviel, werd dit oogluikend toegelaten.

In 1709 kwam kapelaan Cramers vanuit het huis met het blauwe dak (= het in 1766 afgebroken Bongastate ), waar destijds de katholieke Eastereinders bijeenkwamen, naar de Oude Pôle bij Sânlean, bij het buurtje Slyp. Daar werd de derde schuilkerk in gebruik genomen. Dit kerkje had een rood dak en werd dan ook Rood Huis genoemd. Dit om duidelijk te maken dat het was afgelopen met de diensten in het Blauwe huis. Ignatius Cramers of eigenlijk Franciscus wordt daarom beschouwd als de stichter van Reahûs.

Van buurtschap naar dorp
In 1762 wordt de vierde schuilkerk gebouwd door pastoor Van Rijswijk. Dit kerkje wordt in 1850 “met 7 voet verlengd”. In 1892 wordt na jaren van voorbereiding de huidige St. Martinuskerk gebouwd. In de loop der jaren komen er meer huizen bij en langzaam groeit de buurtschap. In 1922 wordt de St. Bonifaciusschool in gebruik genomen. Reahûs kreeg op 2 mei 1955 de officiële dorpsstatus. In 2005 hebben de dorpelingen dan ook het formele 50-jarig bestaan van het dorp gevierd. (© dorpssite www.reahus.nl)

Bezienswaardigheden
- RK St. Martinuskerk uit 1892. De St. Martinusparochie bestaat (kennelijk informeel, want formeel is zij pas in 1852 opgericht, toen de bisschoppelijke hiërarchie werd hersteld) al vanaf 1658. In 1958 is dan ook op grootse wijze het 300-jarig bestaan van de parochie gevierd. Site St. Martinusparochie Reahûs. De geschiedenis van de St. Martinusparochie is uitgebreid beschreven in het boek 'Het Geheim van de Oude Pôle' (M.H. de Vries, em-pastoor te Nijkerk, 1987).

Jaarlijkse evenementen
- Simmerfeesten (juli).
- De Slach om Reahûs (op een zondag begin september) is een trimloop over de afstanden 1, 3, 6 of 9 km. Het is een schitterend parcours, dat deels over de Slachtedyk en via paden door de weilanden vanaf Tirns weer terugvoert naar Reahûs. Na afloop is er een prijsuitreiking met daarna live-muziek en napraten bij café Altenburg. De jongste deelnemer ooit was 5 jaar, de oudste 76. De atleten komen niet alleen uit Friesland, maar ook regelmatig uit Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Holland en andere provincies.

Natuur en recreatie
Voor een klein dorp als Reahûs met slechts ca. 70 huizen, heeft het bijzonder veel voorzieningen. Naast de kerk beschikt het dorpje nog over een dorphuis met sportzaal, een café, een basisschool, een camping, en maar liefst 18 verenigingen, namelijk Dorpsbelang Reahûs, volleybalvereniging Covos, darten, Jeu de Boules, toneelvereniging, Wij Aktief, IJsclub Sânlean, Trimclub Reahûs, badmintonvereniging, kaartclub, Keatsferiening Reahûs/Turns, Vogelwacht Reahûs/Turns, Commissie Simmerfeesten, Windmolencommissie, Peuterspeelzaal, Stichting It Readhûs (sportzaal), zangkoor St. Cecilia en It Rak.

Links
- Site over Reahûs met o.a. geschiedenis, actualiteiten, activiteitenagenda en lokale links. Op de site kunt u de dorpskrant Bochtwurk (pdf) online lezen.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Reahûs.