Pinkeveer
lokatie
Status
- Pinkeveer is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Giessenlanden. Het is onder de naam Nederslingeland een zelfstandige gemeente geweest t/m 1811. In 1812 over naar gemeente Noordeloos, per 1-4-1817 weer afgesplitst als zelfstandige gemeente, per 19-8-1857 over naar gemeente Peursum, in 1957 over naar gemeente Giessenburg, in 1986 over naar gemeente Giessenlanden.
- Wapen van de voormalige heerlijkheid Nederslingeland.
- De buurtschap Pinkeveer valt onder het dorp Giessenburg.
Naam
Naamgeving en spelling
Deze buurtschap is qua naamgeving en spelling een ingewikkeld geval. D.w.z. wij durven niet te garanderen wat momenteel de meest gangbare naam voor deze buurtschap is. Oorspronkelijk heette zij namelijk Nederslingeland, naar de Polder Neder-Slingeland waarin zij is gelegen (net zoals N hiervan de buurtschap Overslingeland ligt, in de Polder Over-Singeland). De Hervormde Gemeente waar de buurtschap onder valt, heet 'Hervormde Gemeente van Giessen-Nieuwkerk en Neder-Slingeland'. Volgens de Topografische atlas Zuid-Holland() heet de buurtschap Pinkenveer, met een tussen-n dus, en volgens Google Maps (zie het kaartje hierboven) heet het Pinkeveer. De gemeente spreekt op haar site ook van het Pinkeveer, zij het dan alleen als het (tol) overzetveer dat hier vroeger was (op de plaats van de brug die er nu ligt), en niet (expliciet) in de zin van de buurtschap. Omdat ter plekke geen plaatsnaamborden staan, en de buurtschap ook in formele zin geen 'woonplaats' is (voor de postadressen ligt het 'in' Giessenburg), is de plaatsnaam vermoedelijk ook nooit formeel vastgesteld en moeten we er wellicht mee leren leven dat deze buurtschap verschillende namen en spellingen heeft. Ons zou Nederslingeland het meest logisch lijken, en dan ook liefst aan de weg Nederslingeland (zoals N hiervan Overslingeland aan de weg Overslingeland ligt) en niet zoals nu aan de Slingelandseweg, want daarmee weet je nog niet welk Slingeland daarmee bedoeld wordt. Maar vooralsnog vermoeden wij dat Pinkeveer de meest gangbare huidige naam is.
Oudere vermeldingen
Pinkenveer, 1800 Pinkeveer, 1848 Pinke Veer. Vroeger heette deze buurtschap Nederslingeland, ook wel Neder-Slingeland, naar de gelijknamige polder waarin het is gelegen.
Naamsverklaring
Samenstelling van veer ‘overzetplaats’ en de persoonsnaam Pinke, of pinken ‘éénjarige kalveren’, mogelijk om ze naar de markt in Gorinchem te brengen (3083).
Ligging
Pinkeveer ligt NO van Giessenburg, aan de noordoever van de rivier de Giessen, rond de Slingelandseweg, tussen Overslingeland in het Z en Peursum in het Z.
Statistische gegevens
- In 1840 had de buurtschap en gemeente Nederslingeland 16 huizen met 133 inwoners.
Geschiedenis
Tot 1672, toen de eigen kapel werd afgebroken, kwam Slingeland kerkelijk gezien bij Giessen-Nieuwkerk.
Het Regthuys, tevens herberg, stond op een belangrijk punt. Postwagens uit Gorkum en Schoonhoven hadden hier hun wisselplaats en rustplaats. Noord en zuid kwamen elkaar hier tegen.
Ook tijdens de Franse tijd was men gewaar dat Pinkeveer een strategische positie bekleedde. De herberg werd veel gebruikt voor overnachtingen door Franse officieren. Officieren die er met een pronte Gorkumse dame de nacht doorbrachten, waren een schandvlek voor de Alblasserwaard.
Toeristisch gezien sprak drs. Van Egeraat over Pinkeveer als een van de mooiste plekjes van Nederland.
Bezienswaardigheden
- Bij de buurtschap Pinkeveer staat geen plaatsnaambord en, omdat het niet aan een gelijknamige weg is gelegen (Pinkeveer ligt aan de Slingelandseweg), ook geen straatnaambordje Pinkeveer (zoals dat bijvoorbeeld bij het N ervan gelegen Overslingeland wel het geval is). Sterker nog, er staat helemáál geen straatnaambordje, dus u komt uit het N ongemerkt vanuit Overslingeland in Pinkeveer. U kunt dus helaas aan niets zien dat u zich in de idyllische en cultuurhistorisch interessante buurtschap Pinkeveer bevindt. Behalve… als u heel goed oplet, aan het eind van Pinkeveer, bij het bruggetje over de Giessen, ziet u op Slingelandseweg 22 een pand genaamd… Pinkeveer. Hier werd vroeger tol geheven om de Giessen over te mogen, aanvankelijk met een veerboot, later vervangen door de brug. Het bord met de tarieven hangt nog aan de gevel van genoemd pand.
- Het Pinkeveer is nu een voetgangers- en fietsbrug over de Giessen. Vroeger was het een belangrijke verbinding in de route Gouda-Schoonhoven-Gorinchem. Het begon ooit als een echt veer. Mens en dier maakte er de overtocht mee. En ook de postkoets, die van Gorinchem naar Gouda reed, deed Pinkeveer aan als pleisterplaats en vervolgde de route via de Postkade. Later kwam er een tolbrug. Naast de brug stond het tolhuis. Voor de Giessenburgers was het vroeger een belangrijke plaats in het alledaagse leven. Het was dé uitgaansmogelijkheid in vroeger dagen.
- Een deel van het oude interieur van het voormalige café van Pinkeveer is te zien in museum Het Regthuys in Giessenburg.
- Overige bezienswaardige panden: Slingelandseweg 1, 2 (Helenahoeve), 5, 11, 22, 24, 40, 44, 52.
Natuur en recreatie
- Picknickplaats aan de Paalweg.
