Pey

Status
- Pey is een dorp in de gemeente Echt-Susteren. T/m 2002 gemeente Echt.

- Hoewel de inwoners het wel als dorp beschouwen (wat wij in het kader van deze site als leidend beschouwen), heeft de gemeente Echt-Susteren (en voorheen de gemeente Echt) Pey officieel niet als plaatsnaam bestempeld. Het heeft geen eigen postcode en wordt postaal geacht "in" Echt te liggen. Ter plekke staan witte plaatsnaamborden.
- Onder het dorp Pey vallen ook de buurtschappen Hingen, Pepinusbrug, Schilberg en Slek.

Naam
In de Volkstelling van 1840 heet het dorp Peij. Ook in de provincie-atlassen van Topografische Dienst en ANWB en op Google Maps wordt de plaats als Peij geschreven. Op de plaatsnaamborden staat echter Pey.

Ligging
Direct ZO van Echt, O van de provincialeweg N295.

Geschiedenis
In 1875 werd Pey na veel strijd met gemeente en bisdom, een zelfstandige RK parochie. In 1932 werd de buurtschap Schilberg van de parochie Echt naar die van Pey overgeheveld.

Verenigingsleven
Voetbalvereniging RIOS werd in 1965 landskampioen Amateurs - voor een dorp van een paar duizend inwoners met recht een nationale prestatie. Veel mannelijke inwoners van Pey waren mijnwerkers, zoals gebruikelijk in menige Zuid- en Midden-Limburgse plaats. Bij gelegenheid van het landskampioenschap verscheen in ‘Koelpieten’, een publicatie van DSM (1988, vijfde in de serie Kaole en Eike) een bijzondere column, die als volgt begint: ‘Vanuit de Midden-Limburgse gemeente Echt daalden dagelijks enkele honderden koelpieten af in de ondergrondse werken van de Limburgse mijnen. Het leeuwendeel was werkzaam in de Staatsmijn Maurits in Lutterade Geleen. Na de oorlog was daar een gemeentepijler in bedrijf. Daarin waren uitsluitend mensen uit de gem. Echt werkzaam. Het werd geen succes. De mannen uit het Land van Pepijn vormden in de afzonderlijke kerkdorpen wel een hechte gemeenschap, in gemeentelijk verband gezien zeker niet. Er was zelfs sprake van naijver. Vooral op het gebied van sport. De mijnwerkers uit Echt zwoeren trouw aan EVV en die van Pey-Echt aan RIOS (Rooms In Onze Sport). De plaatselijke derby’s tussen beide ploegen leverden weken vóór en ná het treffen, zowel onder- als bovengronds, in de kroegen en in de autobussen, die de mijnwerkers naar de koel vervoerden, een zee aan gespreksstof op. Op de lange termijn gezien won RIOS. De Golsteins, Verkooyens en andere gevestigde namen legden door de jaren heen de grondslag voor de kampioenstitel in de hoogste afdeling van het amateurvoetbal. De ploeg uit een klein arbeidersdorp met een schamele voetbalwei moest het opnemen tegen topploegen uit Nederland. Op 11 juli 1965 werd RIOS landskampioen. In Pey werd Papendrecht met 5-0 verslagen. Trainer Stephan, een buitenlander, zweepte zijn mannen op tot onvergetelijk voetbal. De naam RIOS werd honderd keer zo goed als één geklad op luchtkokers en andere schrijfplekken die, WC- en pispotpoëten, onder- en bovengronds aantroffen. ‘RIOS nao veure’, gold als strijdkreet. De supporters van Echt maakten daar spottend van: ‘RIOS nao veure, ouch de keeper!’. Maar die van RIOS, zo vervolgt de column, ‘hadden toen al een idee van hoe modern voetbal gespeeld moest worden’ (3).

‘Pey, het actiefste dorp van Nederland’, aldus de documentaire in de serie ‘Achter de dijk’ van de NOS, van 28-1-1992. ‘Sport- en carnavalsverenigingen, fluit- en trommelcorpsen, scouting- en hondenclubs en een fanfare; je kunt het zo gek niet bedenken of Pey heeft het. Maar liefst 109 verenigingen zijn er te vinden in en rond dit Limburgse dorp’, schreef Wouter van Kooten als toelichting op het programma in Studio.

Met de Carnavalsvereniging van Pey is iets bijzonders aan de hand. Pey is de enige plaats in Carnavalsland die een republiek is, met een President (en een Prins, natuurlijk), het ‘Riek van de Aestersjaelen Uul’. In 1955 heeft het zich afgescheiden van het Carnavalsrijk Echt: ‘Het Aesterriek’ (rijk van de Ekster).

Bezienswaardigheden
In 1861 werd de neo-gotische kerk gebouwd, naar ontwerp van de Roermondse architect P.J. Cuypers. De kerk is inmiddels als rijksmonument erkend.
- Mariakapel.

Recreatie
O en NO van Pey begint een groot bos- en heidegebied, deels beeklandschap, afgewisseld met landbouwgronden. Met het natuurgebied Het Marissen.