Rode Lijst
Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland®
‘Bent u ook een Rode Lijster?’
Rode Lijster, zn, m/v
1 vogelsoort (Rode Rotslijster).
2 plaats die voorkomt op de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland.
3 inwoner van plaats die voorkomt op de onder 2 genoemde Rode Lijst.
De redactie van Plaatsengids.nl constateert tijdens haar research naar wetenswaardigheden over de steden, dorpen en buurtschappen in ons land, dat nogal wat plaatsen, als 'topografische eenheid', in bepaalde opzichten worden ´bedreigd´. Het betreft vooral kleinere dorpen en buurtschappen. De bedreigingen kunnen fysiek van aard zijn; de plaats of haar buitengebied komt bijvoorbeeld in de knel door verstedelijking of dreigt - deels - te worden afgebroken voor allerlei infrastructuur.
Daarnaast worden veel kleine kernen qua identiteit niet accuraat behandeld. Dat bepaalde plaatsnamen in een aantal opzichten worden ´verwaarloosd´, is voor die plaatsen en hun inwoners net zozeer een bedreiging. Het bestaan van de plaats wordt er immers mee ontkend, en daarmee het bestaan van de inwoners als inwoners van die plaats.
Bijvoorbeeld, een plaats:
- komt niet (meer) in atlassen voor;
- heeft geen plaatsnaamborden (nog niet, dan wel niet meer);
- heeft foutieve plaatsnaamborden;
- wordt foutief of inconsequent gespeld op plaatsnaamborden en richtingwijzers;
- bestaat niet als plaatsnaam in adresbestanden (zoals het postcodeboek):
- of komt niet als 'woonplaats' voor in de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).
(en combinaties daarvan)
Wij vinden al deze - zij het deels vermoedelijk onbewuste en onbedoelde en daarmee impliciete - ontkenningen van het bestaan van bepaalde plaatsen, getuigen van een gebrek aan respect voor de eigen identiteit van de kleine kernen in kwestie. Daarmee zijn deze laksheden en ontkenningen een bedreiging voor de identiteit van die kernen én daarmee die van hun inwoners. Uiteraard zal de één daar meer waarde aan hechten, een ander minder. Wij verwachten ook niet dat alle geconstateerde problemen gelijk 'morgen' worden opgelost. Vooralsnog constateren wij slechts bepaalde feiten, en beogen daarmee bewustwording en een maatschappelijke discussie in gang te zetten bij burgers en lokale overheden.
Om al deze problematieken te inventariseren en ´op de kaart´ te zetten, hebben wij de ´Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland´ samengesteld. De Rode Lijst is op 19 april 2012 ´gelanceerd' in wat je als de meest bedreigde plaats van ons land kunt beschouwen; de buurtschap Kruisweg bij Zoetermeer, die namelijk door maar liefst 13 infrastructurele ontwikkelingen wordt ingesloten. Nadere details vindt u onder de link.
- De Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland vindt u hieronder in de bijlage (pdf-bestand). Daar vindt u ook de presentatie van de Rode Lijst te Kruisweg door hoofdredacteur Frank van den Hoven.
- Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland op een kaart gevisualiseerd.
- Landelijke, regionale en lokale recensies en interviews naar aanleiding van het verschijnen van de Rode Lijst vindt u op de pagina Plaatsengids in het nieuws.
| Bijlage | Grootte |
|---|---|
| Rode Lijst van bedreigde plaatsen in Nederland 5.pdf | 1.15 MB |
| Plaatsengids.nl Presentatie Rode Lijst door hoofdredacteur Frank van den Hoven.pdf | 458.38 KB |
Goidschalxoord
Ingediend door Cees Sterrenburg (niet geverifiëerd) op za, 04/21/2012 - 12:50.
Het dorpje, vroeger vrijheerlijkheid, Goidschalxoord, is gelegen tussen Heinenoord en Oud-Beijerland, in de gemeente Binnenmaas. Het heeft met het uitdelen van postcodes, toendertijd nog onderdeel van de gemeente Heinenoord, zijn naam (in de adresbestanden, red.) verloren. Volgens de postcode wonen we in Heinenoord. De blauwe borden aan de dorpsgrenzen geven toch de juiste naam Goidschalxoord.
Mag dus ook in de lijst worden opgenomen.
m.vr.gr.,
Beste heer Sterrenburg,
Goidschalxoord hoort inderdaad op de lijst, om de reden die u noemt. Maar het staat al in de lijst, als een van de 200 dorpen die destijds (bewust of onbewust) zijn 'vergeten' om een eigen woonplaatsnaam met idem postcode toe te kennen in het postcodeboek. Waarschijnlijk heeft u de boekje-versie van de lijst bekeken, die we voor de presentatie hadden gemaakt. Die bevatte slechts een deel van de lijst, om een indruk te geven. Om misverstanden zoals deze te voorkomen hebben we deze versie nu van de site verwijderd. Nu staat er alleen nog de complete lijst.
Met vriendelijke groet,
Frank van den Hoven
Buurtschap Vechten
Ingediend door Middel (niet geverifiëerd) op za, 04/21/2012 - 19:54.
Vechten bij Bunnik is ook zo'n buurtschap voor de Rode Lijst.
Beste heer of mevrouw Middel,
De meeste van de 4.000 buurtschappen in ons land staan niet onder hun plaatsnaam in het postcodeboek (zoals Vechten, dat voor de postadressen zogenaamd 'in' Bunnik ligt). Die allemaal in de lijst opnemen zou hem veel te lang en onoverzichtelijk en dus minder functioneel maken. Buurtschappen zetten we er daarom alleen in als we van de inwoners weten dat ze echt behoefte hebben aan die postale plaatsnaam. Dat zal maar een klein deel zijn (alleen de grotere buurtschappen met een duidelijke eigen identiteit zullen daar behoefte aan hebben). Verder nemen we vooral buurtschappen op die geen plaatsnaamborden hebben en daar wel gebleken behoefte aan hebben. Dat zal ook slechts een deel van de 2.000 bordloze buurtschappen zijn. Vechten heeft wel plaatsnaamborden.
Met vriendelijke groet,
Frank van den Hoven
Buurtschappen in oude gem. Schoorl
Ingediend door K. van der Zel (niet geverifiëerd) op di, 04/24/2012 - 10:50.
Ik mis in uw lijst een aantal buurtschappen/dorpen in de oude gemeente Schoorl (nu gemeente Bergen):
Bregtdorp, oud buurtschap ten noorden van Schoorl, door veel nieuwbouw nu een aanzienlijke woongemeenschap.
Catrijp, tussen Bregtdorp en Groet, van oudsher een katholieke enclave in de oude en protestanse/buitenkerkelijke gemeente Schoorl, met voor die gemeente een sporthal, theater, bejaardenhuis en katholieke kerk.
Hargen, oudste woongemeenschap in de omgeving. Deels door de oprukkende duinen onder het zand verdwenen of afgebroken en meer naar het oosten weer herbouwd. Nu buurtschap tussen Groet en Camperduin, maar met eigen strand; Hargen aan Zee. Namen, die herinneren aan Hargen zijn: Hargerweg, Hargerzeeweg, Hargerstrandweg, Hargerhoekje.
Camperduin (vroeger Kamp) eindpunt van de Heereweg, die met onderbreking (en soms andere schrijfwijze) begint in Castricum, aan het begin van de Hondsbosche Zeewering. Kleine maar nadrukkelijk afzonderlijke buurtschap, maar wel een van onze Nederlandse badplaatsen.
Bregtdorp, Catrijp, Hargen en Camperduin staan op elke plattegrond van de oude gemeente Schoorl en de nieuwe gemeente Bergen nadrukkelijk vermeld.
Kees van der Zel.
Beste Kees,
U heeft gelijk. De oude gemeente Schoorl is zo inconsequent geweest om het dorp Groet wél als officiële woonplaats te benoemen maar geen eigen komborden te geven (het heeft witte borden als kennelijke 'wijk' van de kern Schoorl, dat is nogal paradoxaal). Het dorpje Catrijp en de buurtschap Hargen hebben zelfs helemaal geen plaatsnaamborden. Om deze redenen heb ik deze drie plaatsen aan de lijst toegevoegd (en nog wat plaatsjes in de huidige gem. Bergen die ook m.i. ten onrechte bordloos zijn). Waarom ik Bregtdorp en Camperduin (die wel bordjes hebben) vooralsnog niet toevoeg, kunt u lezen in de legenda van de lijst onder de categorieën 3 en 4.
Met vriendelijke groet,
Frank van den Hoven
Buurtschappen gem. Borger-Odoorn
Ingediend door Jan Albert Hulshof (niet geverifiëerd) op do, 04/26/2012 - 21:11.
Ik heb met belangstelling uw verhaal in DvhN van woensdag jl. gelezen van de heer Hofslot. Vandaar mijn mailtje.
Wij wonen in de buurtschap Valthermussel gem. Borger Odoorn in Drenthe. Wij zijn als buurt in 1978 zomaar ingedeeld bij de 2e Valthermond (net als de buurtschap Dikbroeken).
Heb in 2005 bij de gem. aanvraag gedaan voor streeknaambord Valthermussel. Deze streek/straat staat op heel wat kaarten aangegeven en als gemeente behoor je zoiets in stand te houden. Maar de gemeente wilde nergens van weten. Wij wonen nu in een stukje niemandsland want er staan bij ons helemaal geen borden. Bij onze Groningse buurgemeente Vlagtwedde is men wel trots op deze streekjes die allemaal eigen streeknaamborden hebben (deels de afgelopen jaren alsnog geplaatst, red.).
Misschien kunt u ons ook op de lijst zetten net als de Kavelingen en Dikbroeken. Die liggen ook tegen ons aan. Zulke mooie streeknamen verdienen toch meer dan alleen maar over te blijven als straatnaam. Ik hoop dat u er eens wat aandacht aan wilt schenken.
Met vr. groet,
Jan Albert Hulshof
Beste Jan Albert,
Helemaal mee eens. Buurtschappen zijn net als steden en dorpen ook woonplaatsen, hoe klein ook, en horen uit oogpunt van cultuurhistorie én huidige identiteit eigen plaatsnaamborden te hebben. De meeste overige buurtschappen in de gem. Borger-Odoorn hebben wél plaatsnaamborden en zijn vaak zelfs formele 'woonplaatsen' voor het postcodeboek en de bevolkingsadministratie (zoals Ellertshaar, dat met ca. 10 huizen net zo 'groot' is als Valthermussel en Dikbroeken). Achteraf nog een eigen postcode en postale plaatsnaam aanvragen is complex, kostbaar en (voor kleine buurtschappen) wellicht zelfs niet mogelijk. Maar laat men de buurtschappen in kwestie dan op zijn minst voorzien van plaatsnaamborden, om zo aan te geven dat ze praktisch gezien een eigen buurtschap zijn en niet, in uw voorbeeld, 'in' 2e Valthermond liggen. Ik heb de door u genoemde buurtschappen daarom aan de lijst toegevoegd (uiteraard als 'hint' om e.e.a. te realiseren).
Met vriendelijke groet,
Frank van den Hoven
Helkant / Blauwe Sluis
Ingediend door Bezoeker (niet geverifiëerd) op do, 05/03/2012 - 09:19.
Hallo,
Ik ben zelf woonachtig in Helkant, dit wordt ook niet erkend en hoort bij Hooge Zwaluwe. Verder is er ook nog Blauwe Sluis, dit ligt 'in' Lage Zwaluwe.
Mvg,
Femke
Red.:
Dank voor je reactie. We hebben inmiddels homepages gemaakt voor de beide buurtschappen en ze toegevoegd aan de Rode Lijst.
Nieuwe reactie inzenden