Oudemolen NB

Status
- Oudemolen is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Moerdijk. T/m 1996 gedeeltelijk gemeente Fijnaart en Heijningen, gedeeltelijk gemeente Willemstad.
- Niet te verwarren met de buurtschap Oude Molen bij Halsteren, die zoals u ziet overigens in twee woorden wordt geschreven.
- Onder de buurtschap Oudemolen valt ook het grootste deel van de buurtschap Stadse Dijk.

Naam
Spelling
De naam in het postcodeboek en zoals deze in 2009 officieel door de gemeente is vastgesteld in het kader van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), luidt Oudemolen. Ter plekke op wegwijzers en op kaarten wordt de naam echter meestal als Oude Molen gespeld... Op de blauwe komborden ter plekke komen beide schrijfwijzen voor... En om het nog bonter te maken, spelt Google Maps de plaatsnaam als De Oude Molen (zie de plattegrond hierboven). Het lijkt wel een spelletje 'Wie van de drie?'.
Naamsverklaring
“In Fijnaart is kort na de inpoldering in 1548 door de markies van Bergen op Zoom een standerdmolen gebouwd, waar de inwoners van Fijnaart en Ruigenhil verplicht waren hun graan te laten malen en die daarom dwangmolen werd genoemd. In een akte uit 1628 vinden wij omschreven waar hij stond: ‘de wintcoornmolen opt buytenbeloop van de ouden fijnaertsendijck’. Op het einde van de 18e eeuw, kort voor 1800, is deze standerdmolen afgebroken en werd ter plaatse een nieuwe stellingmolen gebouwd, inmiddels ook weer afgebroken. De naam Oudemolen gaat dus terug naar de 16e eeuwse houten standerdmolen” (20).

Ligging
- Oudemolen ligt N van Fijnaart, N van de A59, aan de driesprong van Drogedijk (N), Stadse Dijk (W) en Oudemolensedijk (Z). Het is net geen kruising: iets W van de driesprong loopt de Oudemolenseweg in ZO richting naar Fijnaart. Het punt aan de driesprong wordt door de bevolking ook wel het Drielandenpunt Klein Vaals genoemd, omdat de auto’s er van drie kanten door de buurtschap stuiven. De grens tussen de gemeenten Fijnaart en Heijningen en Willemstad liep N van en parallel langs de Drogedijk en Z van en parallel langs de Stadse Dijk, waardoor Oudemolen half onder Fijnaart en Heijningen viel en half onder Willemstad. Ook de huizen aan de langgerekte Zuidlangeweg (t/m 1996 gemeente Willemstad), die N parallel aan de Stadse Dijk loopt, van een punt tussen Oudemolen en Zwingelspaan in het ZO naar Helwijk in het NW, vallen onder Oudemolen. De N hiervan eveneens van ZO (bij Zwingelspaan) naar NW lopende Noordlangeweg valt onder Willemstad. Niet te verwarren met een nabijgelegen weg die eveneens Noordlangeweg heet en die van Zwingelspaan (van de Zwingelspaansedijk) in ZW richting naar Fijnaart loopt. De huizen aan deze weg vallen onder Zwingelspaan, voorheen gemeente Fijnaart en Heijningen. De huizen aan de Drogedijk vallen volgens het postcodeboek grotendeels onder Fijnaart (voorheen gemeente Fijnaart en Heijningen), ten dele onder Oudemolen (waarschijnlijk het voorheen Willemstadse gedeelte), hoewel het volgens ons geografisch grotendeels onder Oudemolen valt en ten dele (het N deel) onder Zwingelspaan, een buurtschap N van Oudemolen die niet apart in het postcodeboek wordt vermeld. Volgt u het nog? Een schrale troost: wij zijn af en toe ook bijna ‘de weg kwijt’, in de ‘onlogica’ die zich voordoet tussen atlassen enerzijds en telefoonboek en postcodeboek anderzijds… En gemeenten niet te vergeten. De gemeente Moerdijk in dit geval, die Oudemolen voor TNT Post wel als woonplaats beschouwt (want het heeft een eigen postcode; 4796) maar het weer niet als `kern` ziet (de gemeente heeft 11 kernen gedefinieerd waar Oudemolen niet bij zit). Anderzijds heeft de gemeente Helwijk bij Willemstad wel als kern gedefinieerd (en er een Dorpsplan voor laten maken), maar Helwijk weer niet als woonplaats gedefinieerd in het kader van postcodeboek en BAG.
- Z van Oudemolen ligt de buurtschap Nieuwemolen.

Statistische gegevens
- In 1840 had Oudemolen 61 huizen met 341 inwoners onder de gemeente Fijnaart en Heijningen. Onder de gemeente Willemstad werd het destijds niet apart vermeld.
- Tegenwoordig heeft Oudemolen ca. 120 huizen met ruim 300 inwoners.

Geschiedenis
Bij Oudemolen was van 1851-1872 een tol aan de weg naar Willemstad.

Bezienswaardigheden
- Oude Molen.