Nutter
Onderdelen
lokatie
Status
- Nutter is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Dinkelland. T/m 2000 gemeente Denekamp.
- De buurtschap Nutter heeft een eigen postcode (7638) en plaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) (woonplaatscode 1411). Het is dus een officiële woonplaats, en bovendien een zeer toeristische plaats. Des te vreemder dat deze plaats een plaatsnaambord moet ontberen. ANWB-paddenstoelen en andere wegwijzers gevan al ruim van tevoren de route naar Nutter aan, maar pas als je Nutter weer uit bent, weet je dat je er geweest bent aan de hand van een wegwijzer die je vertelt dat je Nutter al achter je gelaten hebt...
Naam
Oudere schrijfwijzen
1297 Nuthere, 1385 Nuthaer, Nutharen, Nuthar. De oudste vorm kan ook betrekking hebben op de buurtschap Notter bij Wierden.
Naamsverklaring
Het tweede lid is mogelijk de gereconstrueerde vorm van heri wat is ontstaan uit har `zandige heuvelrug`. Het eerste lid is moeilijk te duiden. Enkele pogingen: `waarvan men nut trok` of `waar noten groeien`. (1)
Ligging
Nutter ligt 2 km NW van Ootmarsum. Nutter is een buurtschap met verspreide bebouwing maar er is een bebouwingsconcentratie rond de driehoek Wittebergweg, Vlasreutenweg en Nutterseweg. Formeel liggen Wittebergweg 1-13 en 2 in de nabijgelegen buurtschap Oud Ootmarsum, maar omdat deze panden (waaronder camping De Witteberg op nr. 9) dichter bij Nutter liggen worden deze in de praktijk vaak als deel van Nutter beschouwd.
Statistische gegevens
- In 1840 had Nutter 34 huizen met 194 inwoners.
- Tegenwoordig omvat Nutter ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.
Geschiedenis
Het glooiende landschap rond Nutter is ontstaan tijdens het Saalien (de voorlaatste ijstijd), toen gletsjers het noorden van Nederland bedekten. De vondst van grafheuvels in het Nutterveld (zie bij Bezienswaardigheden) bewijzen dat het gebied rondom Nutter reeds bewoond was in de steen- en de vroege bronstijd. In de Middeleeuwen is er bebouwing geweest op de Oud Ootmarsummer Es van de 8e tot de 13e eeuw. De grond was eigendom van de bisschop van Utrecht.
Recente ontwikkelingen
Nutter en omgeving is een waardevol maar ook kwetsbaar gebied. De gemeente Dinkelland stelt daarom een plan op voor de komende jaren waarbij integraal rekening wordt gehouden met de belangen van landbouw, natuur en recreatie, waterbeer, landschap en leefbaarheid. Op de site van de gemeente Dinkelland vindt u de actuele stand van zaken omtrent deze zogeheten Gebiedsuitwerking Oud Ootmarsum - Nutter.
Bezienswaardigheden
- Nutter heeft 13 rijksmonumenten. Het betreft 12 terreinen met grafheuvels in het Nutterveld uit het Neolithicum en/of de Bronstijd, plus boerderij het Hazelbekke met vakwerkschuren (Vasserweg 32) uit ca. 1850.
- Bronnen in het Springendal.
- Veel typische Twentse boerderijen met geveltekens.
Natuur en recreatie
- Natuurgebied Vlasbeekdal.
- Natuurreservaat Het Springendal, ten noorden van Nutter, is 365 hectare groot. Het is te bezoeken via Staatsbosbeheer. Inlichtingen bij dhr. R. Corbee, tel. 0541-293109 of 06-55306277, of bij VVV Ootmarsum. Eén keer per week wordt er een fietsexcursie gehouden en twee keer per week zijn er wandelexcursies door de mooie omgeving van Het Springendal. Ook bestaat de mogelijkheid voor wat grotere groepen om afzonderlijk begeleiding te verkrijgen.
- Uit onderzoek blijkt dat de Springendalsebeek bij Nutter niet goed aansluit op omliggende wateren. Daardoor kunnen dieren die in het water leven zich op de lange termijn niet goed verplaatsen. Zoals de Beekprik bijvoorbeeld, die in Nederland bijna niet meer voorkomt. De vis heeft het moeilijk vanwege barrières in beken, bijvoorbeeld bij stuwen. Daarnaast treedt er verontreiniging en verdroging in de beek op wat ten koste gaat van de kwaliteit van beekplanten en organismen in en om het water. De situatie is mede het gevolg van eerdere werkzaamheden. De Springendalsebeek is destijds verbreed en verdiept waardoor het waterpeil van de beek en haar waterlopen lager is geworden. Door de Springendalsebeek te herstellen wordt de kwaliteit van de beek verbeterd en wordt een natuurlijk watersysteem gecreëerd. Het waterschap heeft in 2009 de zijbeek van de Springendalsebeek al hersteld. In 2010 zijn de de oevers van de Springendalsebeek aangepast en natuurvriendelijk ingericht om een gevarieerde plant- en diergemeenschap te bevorderen. Er is een natuurlijk watersysteem gecreëerd door de beek te herstellen, een zandvanger op te heffen en beekbegeleidende beplanting aan te leggen.
- Natuurgebied Hazelbekke wordt beheerd door Natuurmonumenten.
- Vanuit Ootmarsum lopen vele routes via Nutter.
Eten en drinken
- Aan de Wittebergweg vindt u seizoensgebonden onbemande kraampjes aan de kant van de weg met pruimen, appels, peren en walnoten, soms zelfs met koffie en koek.
- Verder heeft Nutter diverse restaurants en een ijsboerderij, waar het ijs kennelijk zo goed is dat een onzer redacteuren daar tijdens zijn vakantie iedere avond ijs is wezen eten... IJsboerderij De Bölte, fam. Steggink, Dalweg 2, 7638 PB Nutter. Tel. 0541-293357. Dagelijks geopend van april t/m oktober van 10.00 uur tot zonsondergang. Dinsdags vanaf 12 uur demonstraties ambachtelijk ijs maken en proeven. Vooraf melden. Buiten het seizoen kunt u telefonisch ijs bestellen en ter plekke afhalen.
Overnachten
- Vakantiehuizen in Nutter en omgeving (online te boeken).



