Noordlaren

Status
Noordlaren is een dorp in de provincie Groningen, gemeente Haren.

Naam
In het Gronings
Volgens (1) Noordloarn, volgens (2) Noordloaren.
Oudere vemeldingen
In een 16e-eeuwse kopie van het Grondboek van de abdij van Werden uit 1160, wordt Noordlaren voor het eerst genoemd. Dat wil zeggen er wordt gesproken van de 'tribus laribus', waarmee de drie Laren worden bedoeld: Noordlaren, Midlaren en Zuidlaren. 1254 Northlare, 1264 Northlara mare, 1332 Nordhlare, 1381-1383 Noertlare.
Naamsverklaring
Het noordelijk gelegen Laren, datief meervoud (met locatieve functie) van laar 'intensief benut bos, bosweide', gelegen ten noorden van Midlaren en Zuidlaren. Het Zuidlaardermeer werd in 1264 Northlara mare genoemd. (3)

Ligging
Noordlaren ligt N van Zuidlaren, Midlaren en Westlaren en grenst in het O aan het Zuidlaardermeer (dat oorspronkelijk Noordlaardermeer heette) en in het Z aan de grens met de provincie Drenthe.

Statistische gegevens
- In 1840 had Noordlaren 65 huizen met 378 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Noordlaren ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Geschiedenis
Noordlaren was al zeer vroeg bewoond, getuige de aanwezigheid van een hunebed. Maar omdat de eerste schriftelijke vermelding uit 1160 dateert, is in 2010 het 850-jarig 'bestaan' gevierd (het is bij plaatsen gebruikelijk dat men jubilea viert op grond van de oudste schriftelijke vermelding).

Noordlaren heeft het karakter van een Drents dorp, zoals het gehele gebied tussen Noordlaren en de stad Groningen. Dit gebied wordt ook wel het Gorecht genoemd. Noordlaren was een van de kerspelen van dit gebied.

Bezienswaardigheden
- Noordlaren heeft 13 rijksmonumenten.
- Van het kerkje dateert het oudste deel uit eind 12e eeuw. Vooral de toren heeft nog een aantal romaanse kenmerken.
- Hervormde begraafplaats.
- Korenmolen De Korenschoof.
- Het hunebed van Noordlaren (genummerd G1) gold lange tijd als het enige in de provincie Groningen. Inmiddels zijn in de Appelbergen, vlak ten noorden van Noordlaren, nog twee restanten van hunebedden gevonden.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Noordlaren (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noordlaren (online te bestellen).

Trivia
- Noordlaren is landelijk bekend van het schaatsen; traditiegetrouw probeert men op de schaatsbaan van Noordlaren jaarlijks de eerste marathon op natuurijs van het nieuwe seizoen te verrijden. Soms is de plaatselijke ijsvereniging van Veenoord de Noordlaarders voor.

Links
- Site van en over Noordlaren, met o.a. bezienswaardigheden, actualiteiten en lokale links.
- Haren 850 (men heeft het 850-jarig 'bestaan' van Noordlaren in 2010 aangegrepen om in de hele gemeente Haren een jaar lang feest te vieren).

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Wikipedia,
   x
   , (2011)
   
3. 3. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)