Plaatsengids.nl Nieuwsbrief november 2009

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening en toerisme en recreatie in Nederland

Beste nieuwsbrief-abonnee,

De verschijning van deze Nieuwsbrief heeft even geduurd. Dat komt enerzijds omdat wij de afgelopen maanden hebben gesleuteld aan het oplossen van de laatste bugjes (zo is de snelheid die voorheen nogal wisselend was, nu op orde), en omdat wij de 300 pilot-homepages in Zuid-Limburg, West-Brabant en Krimpenerwaard / Lopikerwaard eerst redactioneel goed op orde wilden hebben. Welke onderwerpen gaan wij beschrijven?, op welke manier?, op welke plek op de plaatshomepage?, hoe diep gaan wij per onderwerp? et cetera. Die basis ligt er nu. De uitdaging voor het komende jaar wordt om de overige 2.700 homepages op hetzelfde niveau te krijgen.

In deze Nieuwsbrief voornamelijk topografisch nieuws, omdat er de laatste maanden veel is gebeurd op dit gebied.

Plaatsnaamborden, plaatsnamen en gemeentenamen
Buurtschappen gem. Vlagtwedde
De gemeente met de meeste buurtschappen van Nederland, Vlagtwedde (GR), is bij al haar buurtschappen plaatsnaamborden aan het plaatsen. Tot voor kort stonden nog slechts borden bij 30 van de 60 buurtschappen, sinds 2009 neemt het aantal geleidelijk toe. Zie de site Harry's Plaatsnamen > Vlagtwedde (en de datums bij de borden). Het is een initiatief van de gemeente, omdat soms bepaalde buurtschappen om een plaatsnaambord kwamen vragen en men het nu in één keer goed wilde doen. Dat kost even wat, maar dan kunnen ze er ook weer jaren tegen.

Buurtschappen gem. Breda
Ook in Breda Zuid-West zijn plaatsnaamborden geplaatst. Het betreft het prachtige landelijke gebied De Rith, met o.a. plaatsnaambordjes voor de buurtschappen Lies, Vaareind en Vuchtschoot. Dit was een initiatief van de dorpsraad Breda Zuid-West, die daar haar wijkbudget voor heeft benut (wellicht een tip voor andere buurtschappen die nog geen plaatsnaambord hebben). Zie Harry's Plaatsnamen > Breda.

Buurtschappen Den Horn
Ook bij de buurtschappen van het dorpje Den Horn bij Aduard, gemeente Zuidhorn (GR), zijn recent plaatsnaamborden geplaatst. Daar was het een initiatief van de plaatselijke historische vereniging. Zie Plaatsengids > Buurtschappen van Den Horn.

Hopelijk doet goed voorbeeld goed volgen. Er zijn namelijk nog steeds enkele duizenden buurtschappen waar (nog) geen plaatsnaambord staat... Anderzijds zijn er gemeenten die ineens plaatsnaamborden gaan plaatsen bij buurtjes die in geen enkele plaatsnamenlijst staan, en die kennelijk ineens tot buurtschap worden gepromoveerd. Zo is onlangs een plaatsnaambordje Kruimers opgedoemd in de gem. Hellendoorn en een heel bosje nieuwe borden in de gem. Winsum, maar zo zijn er nog tientallen opgedoemd in het afgelopen jaar.

Alle plaatsnaamborden van Nederland op 1 site: sinds oktober 2009 compleet!
In de zomer van 2008 leerden wij Harry Fluks kennen. Hij was net begonnen met de uitvoering van zijn plan om alle plaatsnaamborden van Nederland te gaan fotograferen (alle wegnummers had hij inmiddels al op de foto, zie Harry's Wegnummers, dus dit was een vervolg-uitdaging). En hij zou dat ook nog eens allemaal op een site gaan zetten. Nu maakt de redactie van Plaatsengids.nl zelf ook veel foto's in het land, maar het zou ons veel tijd schelen als wij de plaatsnaamborden zouden kunnen "delegeren", zodat wij ons geheel op de redactie van de site kunnen concentreren. Harry dacht er ca. 2 jaar voor nodig te zullen hebben. Nu, na slechts anderhalf jaar, meldt Harry ons compleet te zijn! Op zijn site staan nu een kleine 4.000 plaatsnaamborden. Met dien verstande dat er nog geregeld een gemeente opdoemt die ineens een nieuwe plaatsnaam "verzint" die in geen enkele plaatsenlijst staat, en daar een bordje bij plaatst. Dat houdt het spannend. De complete collectie plaatsnaamborden kunt u bewonderen op de site Harry's Plaatsnamen. Op Plaatsengids.nl wordt deze site sinds enkele maanden gehost, en er wordt naar gelinkt per homepage van een gemeente. Mocht Harry toch nog een plaatsnaambord ergens in een uithoek van het land over het hoofd hebben gezien, dan verneemt hij dat natuurlijk graag!

Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) bijzonderheden
- Zoals u wellicht weet, moeten alle ca. 440 gemeenten in 2009 een formeel besluit hebben genomen wat hun "woonplaatsen" zijn en hoe je die schrijft. Dit in het kader van de in 2009 in werking getreden Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Zeg maar een burgerlijke stand (GBA) maar dan voor plaatsen, adressen en panden. Uit kostenoverwegingen zijn ook daar helaas weer veel plaatsnamen "vergeten". Met de details zullen wij u verder niet vermoeien. Gelukkig is er ook goed nieuws van het BAG-front:

Den Helder
De gemeente Den Helder had postcodes tekort omdat er in Julianadorp nieuwbouw bij komt. Die gelegenheid hebben ze aangegrepen om de dorpen Julianadorp en Huisduinen een eigen postcode met plaatsnaam te geven. Die vroegen daar al jaren om dus hun wens is nu eindelijk gehonoreerd. Sinds kort wonen deze mensen ook postaal gezien in Julianadorp (postcode 1787 en 1788) en Huisduinen (postcode 1789) in plaats van 'in' Den Helder. En ook hier geldt: hopelijk doet goed voorbeeld goed  volgen. Want er zijn nóg enkele honderden dorpen die in het postcodeboek (en de genoemde BAG) niet bestaan. En die dus voor de post net moeten doen of ze in een andere plaats wonen. Terwijl het toch echte dorpen zijn met officiële blauwe komborden.

- Assen heeft in de BAG een woonplaats Smilde vastgesteld, zo meldden wij in Nieuwsbrief nr. 1. Woonplaatscode 2457. Navraag bij de gemeente Assen of zij overnameplannen hadden voor Smilde (dat immers onder de gemeente Midden-Drenthe valt), leerde mij dat het om een tijdelijke code gaat voor 4 panden, die postaal onder Smilde vallen maar eigenlijk bij Assen horen voor de voorzieningen en dergelijke. Na afhandeling van de grenscorrectieprocedure vervalt de plaatsnaamcode Smilde in de gem. Assen weer. Ik heb begrepen dat deze panden dan geheel onder Assen komen te vallen.

- De gem. Dantumadeel is per 1-1-2009 Frysktalig geworden dus Dantumadiel. De plaatsnamen zijn ook Friestalig geworden (waardoor de Friese naam van Zwaagwesteinde, De Westerein, ineens De Westereen is gaan heten...).

- Leeuwarderadeel is ook Friestalig geworden. Alleen de gemeentenaam is mede op advies van de ‘Topografyske wurkgroep Fryslân’ wel Nederlandstalig gebleven.

- Bolsward leek besloten te hebben dat hun woonplaats officieel Boalsert heet, maar dat blijkt een foutje te zijn in de BAG, het wordt aangepast.

- Terschelling heeft de naam van de buurtschap Kaart gewijzigd in het (Friestalige) Kaard en van Seeryp in Striep (terwijl het Friestalig volgens mij Stryp zou moeten zijn). Verder zijn veel straatnamen op het eiland van naam veranderd.

- Wymbritseradiel neemt voorlopig geen plaatsnaambesluit in het kader van de BAG en blijft daarom vooralsnog de facto Nederlandstalig, in tegenstelling tot andere geluiden die de ronde doen, i.v.m. de aanstaande fusie tot Sûdwest-Fryslân per 1-1-2011.

Herindelingen en grenscorrecties
Landelijk
De ministerraad heeft op 2 oktober 2009 ingestemd met de onderstaande herindelingsvoorstellen:
Samenvoeging van de Friese gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel tot de nieuwe gemeente Súdwest Fryslân.
Samenvoeging van de Limburgse gemeenten Eijsden en Margraten tot de nieuwe gemeente Eijsden-Margraten.
Samenvoeging van de Brabantse gemeenten Lith en Oss tot de nieuwe gemeente Oss.
Samenvoeging van de Zuid-Hollandse gemeenten Reeuwijk en Bodegraven tot de nieuwe gemeente Bodegraven-Reeuwijk.
Samenvoeging van de Noord-Hollandse gemeenten Wervershoof, Andijk en Medemblik tot de nieuwe gemeente Medemblik.
De streefdatum voor deze herindelingen is 1 januari 2011.

De volgende gemeenteraadsverkiezingen zijn in maart 2010. Echter per 1-1-2010 ontstaat een aantal nieuwe gemeenten, die daarom onlangs al verkiezingen hebben gehad. Het betreft:
- Zuidplas (fusie van Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel en Zevenhuizen-Moerkapelle);
- Venlo (waar de gem. Arcen en Velden aan wordt toegevoegd);
- Venray (waar de kernen Blitterswijck, Geijsteren en Wanssum aan worden toegevoegd);
- Peel en Maas (samenvoeging van de gemeenten Helden, Kessel, Maasbree en Meijel).
- Horst aan de Maas (vergroot met de gemeente Sevenum en de kernen Meerlo, Swolgen en Tienray).

Groningen
De provincie Groningen wordt per 1-1-2010 weer een hectare kleiner. Afgelopen jaren leverde de provincie op Schiermonnikoog al grond in aan Friesland, omdat het eiland naar het oosten was verschoven en daarmee deels in Groningen was komen te liggen. Nu gaat het om een stukje in de gemeente Grootegast (GR), dat naar de gemeente Achtkarspelen (FR) over gaat. De grenscorrectie was nodig na een aanpassing van het Van Starkenborghkanaal. In 2008 is een bocht in het kanaal ruimer gemaakt. Over een lengte van vijfhonderd meter is de oever tot 26 meter naar het zuiden verplaatst. De verbreding ging ten koste van een weiland. De grens liep daardoor midden door het vaarwater, en dat kan lastig zijn bij ongelukken.

Fryslân
- Herindelingsplannen zoals die momenteel leven bij GS van Fryslân.

De Friese gemeenten Heerenveen en Smallingerland willen fuseren. Volgens burgemeester Bert Middel van de gemeente Smallingerland is samengaan belangrijk om in de toekomst te kunnen overleven. Heerenveen en Smallingerland grenzen niet aan elkaar. 'Formeel hoeft dat ook niet', zegt Middel. Aangrenzende gemeenten hebben aangegeven niet met de twee gemeenten te willen fuseren. 'Die gemeenten vrijen met elkaar of keerden ons de rug toe.' De provincie vindt het geen goed plan om twee grote gelijkwaardige kernen te laten fuseren. In december beslissen de gemeenteraden van Heerenveen en Smallingerland of ze de fusieplannen doorzetten.

Utrecht
Staatssecretaris Bijleveld heeft het herindelingsvoorstel Vecht en Plassengebied in november 2009 toegezonden aan de Tweede Kamer. Eerder reageerde de provincie Utrecht positief op de nieuwe herindelingsvoorstellen voor de gemeenten Breukelen, Loenen en Maarssen tot één gemeente en Abcoude en de Ronde Venen tot één gemeente. De variant Breukelen / Abcoude / Loenen / De Ronde Venen, waartegen veel verzet rees, gaat dus niet door.

Woudenberg / Scherpenzeel / Renswoude
De kans op een originele nieuwe gemeentenaam waar alle inwoners van de fuserende gemeenten Renswoude, Woudenberg en Scherpenzeel het mee eens zijn, is verkeken. Deze gemeenten moesten voor 1 oktober één nieuwe naam hebben. Anders kan de herindeling niet worden meegenomen in het wetsvoorstel in de Tweede Kamer. In mei besloot de gemeenteraad van Renswoude, die principieel tegen de herindeling is, dat ze pas een naam wil bedenken als zeker is dat de fusie doorgaat. De provincies Utrecht en Gelderland stemden in april vóór het plan. Nu er niet op tijd een nieuwe naam wordt gekozen, krijgt de toekomstige gemeente de naam van de grootste deelnemer, in dit geval Woudenberg. 'Daar zijn wij niet blij mee, want we starten liever iets nieuws op gelijkwaardige basis', aldus de woordvoerder van Woudenberg. Inwoners van de dorpen hadden allerlei samentrekkingen als Scherpenwoude en creatieve opties als Utrechtse Vallei in gedachten. Een officiële naamgevingsprocedure is echter nooit in gang gezet. Per 1 januari 2011 heet de nieuwe gemeente, als de Tweede Kamer het fusievoorstel goedkeurt, dus Woudenberg. Een nieuwe gemeenteraad kan later voorstellen om de naam alsnog te veranderen.

Maarssen
De gemeente Maarssen krijgt er in 2010 9,6 hectare bij van de gemeente Utrecht. Het gaat om onbewoond gebied rond de A2. Door de recente verbreding van deze snelweg zouden de gemeentegrenzen onlogisch gaan verlopen, vandaar deze grenscorrectie.

Noord-Holland
In de Kop van Noord-Holland werden aanvankelijk mogelijkheden onderzocht om te komen tot 1 gemeente, bestaande uit de huidige gemeenten Den Helder, Wieringen, Anna Paulowna, Zijpe en Texel. Inmiddels lijken er 4 gemeenten te gaan komen, zijnde 1) Den Helder, 2) Texel, 3) een fusie van Wieringen, Wieringermeer, Anna Paulowna en Niedorp en 4) een fusie van Schagen, Zijpe en Harenkarspel.

Zuid-Holland
In september 2009 heeft de Provincie Zuid-Holland een herindelingsprocedure in gang gezet voor de gemeenten op Goeree-Oveflakkee en in de Krimpenerwaard. De gemeenten Nieuwerkerk aan den IJssel, Moordrecht en Zevenhuizen-Moerkapelle gaan per 1-1-2010 op in de nieuwe gemeente Zuidplas, genoemd naar de polder waar deze gemeenten in liggen. Nadere informatie over gemeentelijke herindelingen in Zuid-Holland.

Limburg
Per 2011 heeft de regio Noord-Limburg nog maar 6 gemeenten in plaats van 14. Welke dat zijn, kunt u lezen op Plaatsengids > Noord-Limburg.

Herindelingsnieuws kunt u ook vinden op de site Metatopos.

Overige maandelijkse items
Lokale site van de Maand
Op een verzoek om medewerking van mij aan heemkundige instanties in Fryslân, meldden zich onder andere Wietse en Betty Leistra uit Tzummarum. Zij beheren de site Oud Tzummarum, met inmiddels meer dan 3.000 oude foto's en ansichtkaarten, ook van dorpen uit de directe omgeving. Warm aanbevolen om eens een kijkje te gaan nemen op deze prachtige site en een goed voorbeeld voor andere lokale sites! Site Oud Tzummarum.

Buurtschap van de maand
Roptazijl. Een buurtschapje met slechts een handvol huizen, maar wel met een sluis, een gemaal en een monumentaal pand. En weet u wat een vishevel is? (wij hadden ook geen idee...) Op de pagina van Roptazijl leest u alles over deze ingenieuze uitvinding om vissen uit de Noordzee het binnenland in te krijgen.

Reisliteratuur van de maand
Rond 2004 zijn nieuwe provinciale atlassen verschenen, in de supergedetailleerde schaal 1:25.000. Ze zijn niet alleen inhoudelijk bijgewerkt, een ander voordeel is dat ze ook nog eens een stuk goedkoper zijn dan hun voorgangers! De vorige generatie provincie-atlassen kostte ca. €47, deze atlassen kosten slechts €29,95. Zeer aan te bevelen als u uw eigen provincie of een andere provincie in detail wilt gaan uitkammen bijv. per fiets of wandelend. En natuurlijk om zo maar eens door te bladeren. Via onze bronnen-pagina (bij de letter T) kunt u ze bestellen. Op die manier sponsort u er de bekostiging van Plaatsengids.nl mee zonder dat het u iets extra kost! (wij krijgen voor het aanbrengen een klein stukje van de commissie die Bol.com krijgt).

Bedreigd buitengebied van de maand
In Amsterdam Zuidwest, stadsdeel Osdorp, vindt u nu nog een behoorlijk groot groen gebied, zijnde een deel van de Lutkemeerpolder (deels is het al bedrijventerrein). Echter ook dit wil men al transformeren tot bedrijventerrein. Onder meer op de grond waar nu een biologische zorgboerderij zit. Die moeten daar over 2 jaar al weg terwijl die bedrijven daar pas over vele jaren zouden moeten komen, en nut en noodzaak daarvan zijn nog lang niet aangetoond. Voor nadere informatie zie de weblog van biologische zorgboerderij De Boterbloem.

Met vriendelijke groet, veel lees- en kijkplezier gewenst op Plaatsengids.nl, en natuurlijk houden wij ons aanbevolen voor opmerkingen en aanvullingen,

Frank van den Hoven
Hoofdredacteur Plaatsengids.nl