Nieuw Moscou

Status
- Nieuw Moscou is een (streek)dorp in de provincie Drenthe, gemeente Hoogeveen.
- Nieuw Moscou is lange tijd een buurtschap van het dorp Hollandscheveld geweest (en eigenlijk nog), maar wordt sinds enkele jaren als dorp beschouwd. Op 21 juni 2005 is Nieuw Moscou namelijk door de gemeente Hoogeveen officieel tot dorp gepromoveerd (zie persbericht "Nieuw Moscou wordt 10e dorp van Hoogeveen"), hoewel dat volgens een lokale informant later weer zou zijn teruggedraaid. Nieuw Moscou heeft echter geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek gekregen, postaal gezien ligt het nog steeds "in" Hollandscheveld. Het heeft ook geen blauwe plaatsnaamborden (komborden) gekregen (dat bleek meer complicaties met zich mee te brengen dan tevoren verwacht), maar heeft nog steeds witte plaatsnaamborden.

Naam
Oudere schrijwijzen
Men sprak aanvankelijk voor dit gebied van Hollandscheveld-Zuid, of had het gewoon over het Zuideropgaande, waar men dan ook de bevolking van het gebied tot aan het Jan Wintersdijkje bij betrok.
Naamgeving en naamsverklaring
De naam Moscou is ontstaan in de 2e helft van de 19e eeuw. De Hoogeveense schrijver Jan van der Veen Azn. schreef het boek " ‘t Een en ander van de gemeente Hoogeveen", dat in 1873 verscheen. Van der Veen was zeer geïnteresseerd in alle mogelijke wetenswaardigheden en opvallende namen. Hij noemde wel Siberië, dat volgens hem zo werd genoemd omdat het vroeger een zeer afgelegen, dor en woest oord was, maar nergens in zijn boek de naam Moscou. We moeten hieruit concluderen dat de naam in die jaren nog niet algemeen werd gebruikt.

De naam Moscou moet men namelijk op soortgelijke wijze verklaren. Men bedoelde hiermee dat de streek erg ver weg was, en zal daarmee tevens hebben willen aangeven dat het er niet goed toeven was. Het ‘dor en woest’ van Siberië klinkt erin door. Dit is een naam die mensen hun eigen streek niet gauw zullen geven. Moscou moet zijn naam hebben gekregen door mensen voor wie de streek ver weg was, door de Hoogeveners dus. In dat geval moet Jan van der Veen de naam hebben gekend, als deze toen al volop werd gebruikt. Bij het ontstaan van deze naam zullen tal van internationale verwikkelingen een rol hebben gespeeld. Een streek net over de grens met Overijssel werd in die priode ‘De Krim’ genoemd. Waarschijnlijk hebben zowel Moscou als De Krim hun naam te danken aan de in de jaren 1854-1856 tussen de gezamenlijke westelijke mogendheden en Rusland (Moscou!) uitgevochten Krimoorlog.

Tegen het eind van de 19e eeuw stond er helemaal achterop het Zuideropgaande, net voor het opgaande zelf aan wat men wel het Ritmeestersdwarsgat noemde, een woning met een naambordje. Met grote letters las men ‘Moscou’ op de woning. Sinds die periode werd de naam algemener, al bedoelde men aanvankelijk vooral de uiterste zuidpunt van het opgaande, als men het over Moscou had. Een gemeentelijk adresboek uit het begin van de Tweede Wereldoorlog telt onder Moscou maar zes woningen, staand rond het eindpunt van het Zuideropgaande en in het Ritmeestersveld. Daarin woonden de volgende gezindshoofden: 1. Frederik Fieten, 2. Jan Post, 3. J.Uiterwijk Winkel, 4. Jan Koops, 5. Meeuwes Martens en Jantienes Deuten en 6. Jan Tibben, Arend Engels en Gerritdina Altena. Alle andere mensen in het gebied ten zuiden van de Barsweg stonden in het adresboek ingeschreven onder de naam van de wijk waarop ze woonden. Ondanks dat woningen aan het Zuideropgaande stonden, viel het pand zelf onder de naam van de wijk. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Moscou als begrip steeds breder, vooral door de activiteiten van de in de jaren vijftig opgerichte vereniging Plaatselijk Belang. Nieuw-Moscou is een nog jonger begrip.

De oudere streekbewoner spreekt nog gewoon van Moscou, als hij of zij het al niet uitspreekt als ‘Muskou’. De streektaal van Moscou is trouwens een variant van het Nedersaksisch, zoals dat gesproken wordt van Groningen tot op de Veluwe. De plaatselijke variant, ook gesproken in Hollandscheveld en Elim, heeft grote overeenkomsten met het Overijssels, maar is in Drenthe zelf achter Hoogeveen al zo veranderd dat het daar over is gegaan in andere varianten. (bron: Albert Metselaar)

Ligging
Nieuw Moscou ligt Z van Hollandscheveld, rond het Z deel van de weg Zuideropgaande. In het Z grenst Nieuw Moscou aan de provincie Overijssel (Slagharen / Schuinesloot).

Statistische gegevens
Nieuw Moscou heeft ca. 200 huizen en ca. 500 inwoners (waar vermoedelijk de inwoners van het N deel van Zuideropgaande ook bij zijn inbegrepen, wat dus onder Hollandscheveld valt).

Geschiedenis
- Geschiedenis van (Nieuw) Moscou, door Albert Metselaar.
- Nieuw Moscou heeft geen eigen kerk. Er is 1 keer per jaar een kerdienst in het buurthuis. Wel is er nog een basisschool.

Recente ontwikkelingen
Woningbouw
De komende jaren worden er 24 woningen gebouwd in Nieuw Moscou. Het betreft woningbouw in de huidige lintbebouwing - met behoud van doorkijkjes - waaronder betaalbare huizen voor starters. (bron: DvhN, 4-2-2010)

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Nieuw Moscou (online te boeken).

Links
- Buurthuis Nieuw Moscou.
- Filmpje over de school van Nieuw Moscou in 1959.
- Artikel over Nieuw Moscou in het tijdschrift Noorderbreedte.