Nieuwe hoogstamboomgaarden in Zuid-Limburg

Boomgaarden met hoogstamfruitbomen bepalen al eeuwenlang het beeld van Zuid-Limburg. Tot in de jaren zestig gingen veel dorpen en buurtschappen nog schuil achter de vele kleinschalige huisboomgaarden met kersen, peren, pruimen en appelbomen. Door de schaalvergroting en de intensivering van het grondgebruik verdween de hoogstamboomgaard of maakte plaats voor laagstamplantages.

In het kader van landschapsherstel en herinrichting worden daarom diverse dorpen en buurtschappen in de gemeenten Nuth, Meerssen, Valkenburg, Beek en Voerendaal in 2011 opgewaardeerd met hoogstamboomgaarden. Het gaat om de aanleg van maar liefst 24 nieuwe hoogstamboomgaarden. Na realisatie van deze boomgaarden zijn er in het Herinrichtingsgebied Centraal Plateau Limburg in totaal 92 nieuwe boomgaarden bijgeplant.

Medewerkers van stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg (IKL) planten in dit kader 490 fruitbomen en bijna zeven kilometer aan heggen. De landschappelijke impuls door IKL rond de dorpen vindt plaats in opdracht van de Landinrichtingscommissie Centraal Plateau. Het gaat hierbij vooral om karakteristieke huisgaarden met hagen en een keur aan fruitrassen die kenmerkend zijn voor het kleinschalig cultuurlandschap.

Een heel nadrukkelijke kwaliteitsimpuls krijgt de buurtschap Grijzegrubben in de gemeente Nuth, die opnieuw wordt voorzien van de huisboomgaardjes en heggen, die de buurtschap van oudsher als een groene gordel omsluiten. IKL richtte hiervoor al zes huisweides in als boomgaard. Dat geldt ook voor de buurtschap Walem bij Schin op Geul, met vier boomgaarden met heggen rond de kern. Ook de buurtschappen Raar en Waterval (gem. Meerssen) Swier en Helle (gem. Nuth) zijn van nieuwe aanplant voorzien.

In totaal plantte IKL in het gebied Centraal Plateau 1.633 authentieke Limburgse hoogstamfruitbomen. De totale lengte aan hagen met beschermd raster bedraagt meer dan 18 kilometer. (bron: IKL, 15-1-2010)