Engbertsdijksvenen

Status
De Engbertsdijksvenen is een (Natura 2000) natuurgebied in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Twenterand. T/m 2000 gemeente Vriezenveen.

Naam
Alternatieve spelling
Het gebied wordt soms ook als Engbertsdijkvenen geschreven, zonder tussen-s dus. Maar volgens ons is de versie mét tussen-s de meest gangbare.
Naamsverklaring
Het gebied dankt zijn naam aan een van de oorspronkelijke boerenfamilies in het gebied: Engberts.

Ligging
Engbertsdijksvenen ligt NO van Vriezenveen, O van Westerhaar-Vriezenveensewijk, Z van Kloosterhaar.

Beschrijving
Engbertsdijksvenen is een grotendeels vergraven hoogveengebied van maar liefst 1.000 hectare. Slechts ca. 15 hectare (van de totaal 25 hectare hoogveen die er in Nederland nog over is) is in de nagenoeg oorspronkelijke staat gebleven: daar zit nog zo'n 4 tot 7 meter dik veenpakket. Al in de 15e eeuw begonnen de monniken van Sibculo kleinschalig veen af te graven voor eigen gebruik. Na aanleg van kanalen en wijken in 1890-1895 is het gebied op grote schaal verveend. De Engbertsdijksvenen is relatief laat verveend en daardoor het laatste grootschalig verveende gebied in Nederland. En tevens ook een van de laatste plaatsen in Nederland waar dit proces van duizenden jaren veenvorming nog in zijn oorspronkelijke vorm te zien is. Al vanaf 1953 is Staatsbosbeheer hier bezig om de natuur zich weer zoveel mogelijk te laten herstellen. Wederom een 'monnikenwerk'.

Recente ontwikkelingen
Toename in aantallen zeldzame dieren in Engbertsdijksvenen
Dankzij de inzet van een groot aantal vrijwilligers is een schat aan informatie verzameld over de bijzondere flora en fauna in natuurgebied Engbertsdijksvenen. Dat komt het beheer van dit veengebied zeker ten goede. Een telgroep heeft jaarlijks het gebied geïnventariseerd. Daarbij wordt vooral gekeken naar bijzondere soorten. Een keer in de vijf jaar worden bijna alle dieren, vooral vogels, insecten en amfibieën onderzocht.

De veenmol is een soort die de laatste vijf jaar geweldig is toegenomen, terwijl die vroeger zelden werd waargenomen. De veenmol is een krekelsoort die in Nederland vrij zeldzaam is. De soort komt in Nederland pleksgewijs voor. De toename in de Engbertsdijksvenen is waarschijnlijk toe te schrijven aan het graafwerk dat Staatsbosbeheer ten behoeve van de vernatting van het gebied heeft doorgevoerd. Daarbij is de waterstand in het gebied aanzienlijk verhoogd.

Ook met de amfibieën gaat het goed. De zeldzame heikikker heeft enorm geprofiteerd van de vernatting van het gebied in de afgelopen jaren. De soort leeft in poelen en venen en komt voor samen met andere kikkersoorten. Bijzonder zijn ook de waarnemingen van de gladde slang in de Engbertsdijksvenen. (bron: De Stentor, 7-8-2008)

Recreatie
- De Engbertsdijksvenen is een zeer geliefd gebied bij wandelaars en vogelliefhebbers. In de Engbertsdijksvenen vindt u 2 wandelroutes. U kunt ook deelnemen aan een excursie met de boswachter. Inlichtingen daarover worden u graag telefonisch gegeven. In excursieboerderij Huisken is voor groepen - na afspraak - een video over het gebied te bekijken. Nadere informatie kunt u verkrijgen bij Staatsbosbeheer Engbertsdijksvenen, Dorpsstraat 1A, 7694 AA Kloosterhaar. Tel. 0523-241453.

Links
- Natura 2000 Beheerplan Engbertsdijksvenen, met beschrijving van het gebied en hoe men de komende jaren de natuurwaarden in het gebied gaat in stand houden en verbeteren.
- Vogelwerkgroep Engbertsdijksvenen.
- Reportage over de Engbertsdijksvenen in de Telegraaf (1999).