Bargerveen
Het zuidelijk, noordelijk en oostelijk van Weiteveen gelegen Bargerveen is met zijn 2.100 ha. een van de laatste restanten van het voormalige Bourtangermoeras. In 1968 zijn de eerste 66 ha. van de Maatschappij Klazienaveen aangekocht. Het reservaat bestaat uit de complexen:
Meerstalblok (500 ha.);
Amsterdamsche Veld (600 ha.);
Schoonebeeker Veld (900 ha.).
In het Meerstalblok bevinden zich een aantal onvergraven kernen met een totale oppervlakte van zo‘n 70 ha. Deze kernen zijn de enige plekken in Nederland waarin, na ontginning en verdroging, de levende hoogveenvegetaties zich goed hebben kunnen handhaven. De rest bestaat uit geheel en gedeeltelijk vergraven hoogveenkernen. 70 Hectare is na ontginning tot dalgrond omgevormd. Om uitdroging van deze kernen te beperken, en hernieuwde veengroei weer mogelijk te maken, zijn er vele kilometers veendammen gelegd en vele kilometers greppels en wijken gedicht.
Het Amsterdamsche Veld is op een resterende veenlaag met een dikte van 0,50 meter tot 1 meter na vrijwel afgegraven. Circa 400 ha. van dit complex is inmiddels door het dichten van kilometers sloten en drainages als waterrijk gebied met goede mogelijkheden voor hoogveenregeneratie ingericht.
Het Schoonebeeker Veld bestaat uit het zogenaamde Schoonerbeekerveld west en oost. Het westelijk deel is een opgaand slagenlandschap met een bovenveencultuur van wisselend grasland en heide en cultuurhistorische oude huisplaatsen (nu veelal kleine bosschages). Het oostelijk deel is identiek aan het Amsterdamsche Veld.
Het beheer heeft geleid tot het ontstaan van een veelvuldigheid aan milieutypen met natte tot vochtige voedselarme omstandigheden. In het Meerstalblok en het oostelijk deel van het Amsterdamsche Veld zijn na de vervening en na de inrichting grote gebieden waterrijk geworden. Reeds nu kan daar van een hernieuwde veenontwikkeling worden gesproken. Dit biotoop van grootschalige voedselarme natte terreinen met redelijk grote wateroppervlakten is erg zeldzaam. Dit geldt ook voor de bovenveencultuurgraslanden met hun karakteristieke Flora en Fauna.
Het Bargerveen is wat betreft de vegetaties van de hoogveenkernen en meerstallen (voormalige meertjes) te beschouwen als het rijkste hoogveenreservaat van West-Europa. Het kent veel voor het hoogveen karakteristieke mossoorten. Enkele daarvan komen buiten het Bargerveen zelfs niet meer voor. Er zijn minstens 15 veenmossoorten bekend, waarbij o.a. het zeer zeldzame Sphagnum pulchrum op meerdere plaatsen aspect–bepalend is. Karakteristieke hogere planten zijn o.a. Beenbreek, Lavendelheide, Veenbes, Veenbies, Veenpluis, Eenarig wollegras, 4 zonnedauwsoorten (Lange, Ronde en Kleine zonnedauw en de kruising tussen de Lange en de Ronde), Witte snavelbies en slanke heideorchis. Specifiek voor de bovenveengraslanden zijn Welriekende nachtorchis, Rietorchis en Addertong.
Naast zijn unieke waarde voor de flora is het Bargerveen voor de vogels van grote betekenis. Er zijn in het reservaat meer dan 220 vogelsoorten vastgesteld, waarvan 1122 soorten als broedvogel. Niet alleen als broedgebied, maar ook als foerageer-, rust-, en overwinteringsgebied is het reservaat van belang. De grote aaneengesloten oppervlakte (2.100 ha.), de beperkte toegankelijkheid, de grote wateroppervlakten en de drassige voedselarme bodems, de grote openheid en rust dragen ertoe bij, dat ook buiten het broedseizoen vele soorten vogels aanwezig zijn.
(bron: Bargerveen.info, waar u nog vele malen meer informatie over dit bijzondere gebied kunt vinden)
Recente ontwikkelingen
Inrichtingsplan Nieuw-Schoonebeek vastgesteld
Met de vaststelling van het Inrichtingsplan Nieuw-Schoonebeek staan de mogelijkheden open om de bufferzone vrij te maken van agrarisch gebruik en in het overige deel de landbouwkundige structuur door herverkaveling te verbeteren. Ook de gronden voor waterbeheersing en verkeersmaatregelen zullen worden vrijgemaakt. Volgens gedeputeerde landbouw en natuur Rein Munniksma krijgt het Bargerveen met dit inrichtingsplan de bescherming die het verdient. Dat gebeurt volgens de gedeputeerde in combinatie met een zo goed mogelijke landbouwkundige inrichting van de omliggende gebieden.
Het Bargerveen in het zuidoosten van Drenthe is van grote betekenis als levend hoogveen in Nederland. Het Bargerveen heeft rustend en actief hoogveen, droge en vochtige heide en enkele bossen. In het gebied vindt op grote schaal verdroging plaats, waardoor het hoogveen wordt bedreigd. Om dit veen te beschermen wordt een bufferzone van 220 hectare aan de zuidkant van het Bargerveen aangelegd, die ervoor zorgt dat het waterpeil in het gebied beter in balans blijft. Door de realisatie van de bufferzone wordt ook 220 hectare Ecologisch Hoofdstructuur verwezenlijkt. De ambitie is om de bufferzone toe te delen aan particulieren die het natuurbeheer op zich zullen nemen.
Daarnaast kenmerkt het gebied zich door grootschalige landbouwactiviteiten. Met de maatregelen uit het inrichtingsplan wordt gestreefd naar een verbetering van de landbouwstructuur. De verkaveling wordt verbeterd door gronden te ruilen. Belangrijke punten hierbij zijn vergroting van de huiskavel in combinatie met het samenvoegen van veldkavels op een korte afstand van het bedrijfsgebouw. Om de landbouwstructuur verder te verbeteren en de bufferzone te realiseren is de mogelijkheid van nieuwbouw van agrarische bedrijven ten zuiden van de Europaweg en in het Koelveen in het plan opgenomen. (bron: Provincie Drenthe, 13-10-2009)
Realisatie bufferzone Bargerveen
Het Bargerveen is een uniek hoogveengebied met een Europese beschermde status. Om de hoogveenontwikkeling ook in de toekomst te garanderen, wordt een bufferzone aangelegd, waarmee water wordt vastgehouden. Voor realisatie van de bufferzone is het nodig huidige landbouwgrond om te vormen naar natuur. De provincie stelt bijna 4 miljoen euro beschikbaar voor de aankoop van landbouwgronden in het gebied.
Met deze financiële impuls kan een flink aantal hectares worden aangekocht. Door kavelruil en verplaatsing van enkele bedrijven ontstaan mogelijkheden om de buffer vrij te maken van agrarisch gebruik. Voor de aanleg van de bufferzone is in totaal 220 hectare grond nodig. Gedeputeerde Rein Munniksma: "Het zou mooi zijn als agrariërs of andere particulieren uiteindelijk dit vernatte gebied gaan beheren. Dit is een gebied waar dit een uitstekende oplossing is. Het Bargerveen zelf wordt beheerd door Staatsbosbeheer, maar er is niets op tegen om juist particulieren bij het beheer van deze bufferzone te betrekken."
De provincie wil deze gronden aan particulieren doorverkopen. Zij heeft daarom de federatie Drents particulier Grondbezit (DPG) opdracht gegeven particulieren in het gebied te vinden die interesse hebben voor particulier natuurbeheer. Gedeputeerde Munniksma: "We streven naar optimale bescherming van het Bargerveen. We zoeken nu actief naar particuliere grondbezitters om dit samen met ons op te pakken." Verder worden gelden ingezet om te komen tot een extensivering van de melkveehouderij in de randgebieden van het Bargerveen. (bron: Provincie Drenthe, 16-2-2010)
Gecontroleerd afbranden
Jaarlijks wordt in het Bargerveen ca. 40 hectare van het gebied onder toezicht in brand gestoken. De geregisseerde natuurbranden zijn bedoeld om overvloedige groei van bomen en grassen tegen te gaan, zodat de heide weer een kans krijgt.