Grift

Ooit bracht de Grift voorspoed aan de Veluwe en de IJsseldelta. De beek zorgde ervoor dat de ontginningen in de IJsseldelta geen gevaar liepen door een te grote wateraanvoer vanaf de Veluwe. Maar het stromende water dreef ook papier- en kopermolens aan. En later gebruikten wasserijen het sprengenwater. Waardoor de Grift, gevoed door kraakhelder sprengenwater vanuit de hogergelegen Veluwe, uiteindelijk zeer ernstig vervuilde. Reden om de waterloop in Apeldoorn onder de grond te stoppen.

Inmiddels is begonnen met de terugkeer van dit stukje cultuurhistorie. In de bebouwde kom van Apeldoorn is driekwart van de 'watergang' (want qua breedte is het niet veel meer dan dat) al weer in ere hersteld. In 2010 is het vele kilometers lange lint tussen Apeldoorn-Noord en Heerde aan de beurt.

"De Grift wordt weer een parel," zegt Zeeger van de Koppel, projectleider van het opknapplan. "Het is een heel aansprekend water. We moeten veel doen, niet alle middelen zijn beschikbaar, maar we gaan ervoor. Er zit veel vervuiling in de bodem. Niet overal evenveel, maar op sommige plekken zit echt een laag van tientallen centimeters slib vervuild met zware metalen. Die gaan we wegbaggeren. Dat is onze eerste doelstelling, van de Grift weer een gezonde beek te maken. Veilig voor de volksgezondheid - je moet er gerust pootje kunnen baden - en als bron voor drinkwater." Op de Grift loost een aantal beken. Sommige voeren schoon water aan, andere meer vervuild. "Dat laatste water gaan we zoveel mogelijk naar het Apeldoorns Kanaal afleiden. Maar daar mag het water ook niet vuiler worden. Daarom gaan we periodiek extra schoon water uit zijbeken naar het kanaal sturen. Er treedt dan verdunning op. We zullen een aantal systemen moeten bouwen om de waterverdeling goed te regelen."

De Grift wordt volgens Van de Koppel een lang natuurrijk lint waar robuuste zones van 50 meter breed verbonden worden door smallere (10 tot 25 meter brede) corridors. In de brede zones is meer ruimte voor natuurlijke ontwikkeling en waterberging. Het waterschap onderzoekt of het wenselijk is bij Heerde een dwarsverbinding aan te leggen van de Grift naar de oostelijker gelegen Grote Wetering. Een risico kan zijn dat vissoorten die hier niet horen zo ook het gebied binnendringen. Deze wetering staat - als het Apeldoorns Kanaal - ook in verbinding met de IJssel maar bevat schoner water dan het kanaal en stroomt meer.

Van de Koppel: "We proberen zoveel mogelijk vliegen in een klap te slaan. Door de Grift zo in te richten creëren we ruimte voor wateropvang, maar gelijktijdig is de flora en fauna ermee gediend. Verder houden we rekening met de archeologische en cultuurhistorische waardes van het gebied. Als er ergens een molen heeft gestaan, waarvan de resten nog zichtbaar zijn, gaan we die niet opruimen. Tenslotte willen we dat de Grift een educatieve en recreatieve functie krijgt. Bijvoorbeeld door aanleg van waterspeelplaatsen, wandel- of fietspaden. Voor dat laatste zijn we wel afhankelijk van medewerking van bijvoorbeeld gemeenten, provincie en natuurbeheerders." (bron: De Stentor, 19-2-2010)