Nationaal Park Weerribben-Wieden

Het natuurgebied De Wieden is, net als De Weerribben, ontstaan door vervening. Aan het eind van de 16e eeuw werd vlak bij Sint Jansklooster het dorp Beulake gebouwd. Beulake werd vooral door de verveners bewoond. Er was grote vraag naar turf als brandstof. Doordat er te veel turf gewonnen werd en te drogen gelegd werd op te smalle zetwallen en ribben, had de wind vrij spel. Hierdoor zijn de grote plassen ontstaan. Na twee grote stormen, in 1775 en 1776 is het dorp Beulake verdwenen.

In De Weerribben is later dan De Wieden begonnen met de turfwinning. Sporen daarvan zijn duidelijk in het landschap terug te vinden. Ook in de gebiedsnaam; ‘ribben’ zijn smalle stroken land waarop de uitgebaggerde turf te drogen werd gelegd. ‘Weren’ of ‘petgaten’ zijn verveende delen die weer volliepen met water.
Na de vervening groeide het open water geleidelijk dicht en bepaalde de rietteelt de aanblik van het landschap. Het oude verveningspatroon bleef echter bestaan. Water overheerst in het gebied. Alle planten en dieren die er voorkomen zijn ervan afhankelijk. Die natuurlijke rijkdom is heel bijzonder. Zeker bij een 'wetland' van deze omvang.

Recente ontwikkelingen
Nationaal Park Weerribben-Wieden is in februari 2009 officieel ingesteld. Nationaal Park De Weerribben bestond al sinds 1992. Maar om te komen tot één groot Nationaal Park Weerribben-Wieden moest nog veel gebeuren. Samen met bewoners, (recreatie)ondernemers, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, de Gemeenten Steenwijkerland en Zwartewaterland, Provincie Overijssel en Waterschap Reest en Wieden is een plan gemaakt met daarin beschreven wat is gebeurd én nog gaat gebeuren in het Nationaal Park. Dit Beheer- en Ontwikkelingsplan is het resultaat van twee jaar gezamenlijk de schouders eronder. Er wordt hard gewerkt om de kwaliteit van natuur, wonen, recreëren en werken op een hoog niveau te kunnen blijven houden. Nationaal Park Weerribben-Wieden is met ruim 10.000 hectare het op één na grootste van Nederland (na Nationaal Park Oosterschelde). En het grootste aaneengesloten laagveenmoeras van Noordwest-Europa.

Er wordt gewerkt aan een ecologische verbinding tussen NP Weerribben-Wieden en het Friese zustergebied de Rottighe Meenthe.

De Weerribben-Wieden is geen ongerepte natuur, maar een oud en dynamisch cultuurlandschap, waarin mensen wonen en werken en waar ook heel veel mensen een deel van hun vrije tijd doorbrengen. Generaties lang hebben menselijke activiteiten van turfwinning en rietsnijden, in een cyclisch proces, geleid tot een grote verscheidenheid aan steeds wisselende landschappen en een daaraan gekoppelde grote biodiversiteit.

Alle betrokken partijen beseffen dat de rietteeltsector een belangrijke bijdrage levert aan de kwaliteit en het behoud van de kenmerken van het gebied. De rietsector kan in de beheercyclus van Natura 2000 een belangrijke rol spelen. Riettelers in dit gebied worden opgeleid tot erkend natuurbeheerder. De rietsector als één van de economische motoren in het gebied Weerribben en Wieden zelf, maar ook als immaterieel erfgoed op landelijke schaal.

Petgatenherstel Weerribben
De laatste fase van natuurherstelproject 'Nieuw leven voor het moeras' in De Weerribben is in 2011 uitgevoerd. In dit Life-project hebben Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer de handen ineen geslagen om het grootste aaneengesloten laagveenmoerasgebied van Noordwest-Europa gedeeltelijk te herstellen. Dit herstel is van groot belang voor kwetsbare moerasvogels en insecten. Voor de bezoekers van Nationaal Park Weerribben-Wieden wordt het landschap aantrekkelijker. In het kader van het project is 20 hectare open water gemaakt. De 'petgaten' die hiervoor gegraven zijn, verlanden door de jaren heen weer. Ieder stadium van verlanding trekt eigen planten- en diersoorten aan. Onder gunstige omstandigheden zal uiteindelijk een aantal petgaten zich ontwikkelen tot trilveen. Voor het maken van open water zijn speciaal ontworpen machines gebruikt. Moeraskranen hebben de oude ribbenstructuur in het cultuurlandschap getraceerd, om vervolgens de verdroogde, verzuurde en verruigde rietkraggen af te graven.

Foto's
- Recente fotoreportage met 145 foto's van Nationaal Park Weerribben-Wieden van fotograaf Martin Stevens.

Links
- Officiële site van het Nationaal Park Weerribben-Wieden.