Dassenberg

Status
Dassenberg is een buitenhuis en landgoed in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Steenbergen. Het landgoed is particulier bezit en niet openbaar toegankelijk.

Ligging
Dassenberg ligt 2 km Z van Steenbergen, NO van de buurtschap Klutsdorp, O van de Halsterseweg, Z gelegen aan de grens met de gemeente Bergen op Zoom (t/m 1996 gemeente Halsteren). Een klein deel ligt op Halsters grondgebied.

Statistische gegevens
De oppervlakte van het landgoed is 145 hectare.

Beschrijving
Landgoed Dassenberg is al eeuwenoud. In 1498 behoort het toe aan Adrianus Outs. Bij een verkoop in 1784 blijkt de buitenplaats op dat moment te bestaan uit een herenhuis, boerenwoning, schuur en stal alsook een hoefje aan het Laag, genaamd Den Stekkenberg of Bremmelenberg. Het landgoed is dan 600 gemet groot, waarvan 120 gemet bouwland, 60 gemet polderland (gelegen in het Westland) en 200 gemet bossen, onbeplante heide en turfmoeren. Bij een volgende verkoop in 1844 bestaat het landgoed uit ‘een heerenhuizing, stalling, remise, landbouwerswoning, stal, schuur en andere gebouwen, tuinen, boomgaarden, lanen, dreven, vijvers en grachten, zaai-, wei- en boslanden en houtkanten, heide en moerassen, turf- en rietvelden’. In 1854 besloeg de oppervlakte 97 hectare, waarvan 87 op Steenbergs grondgebied en 10 op Halsters grondgebied.

“Landgoed Dassenberg bestaat onder meer uit turfmoeren, waarvan heden ten dage nog sporen te vinden zijn. De turfwinning in deze streek gaat tot een ver verleden terug. In zijn standaardwerk ‘Verdwenen Venen’ heeft K. Leenders onderzoek gedaan naar de ligging en exploitatie van de thans verdwenen venen in West-Brabant. Volgens Leenders zijn het de Vlamingen geweest, die in deze contreien de ontginning van de venen ter hand hebben genomen. Willem, schout van Yzendijke, is de vroegst bekende Vlaamse moerkoper. In het jaar 1263 koopt hij 252 hectare moer aan in het Halsters Laag. Deze moer blijft nog lang Yzendijke heten, evenals het turfhoofd aan het einde van de Vlaminkvaart. Leenders vermoedt dat aan het einde van deze vaart een haven was gelegen. Hij acht het zeer wel mogelijk dat deze haven tot de stad Steenbergen is uitgegraven, maar het is volgens hem ook denkbaar dat de Koevering zowel haven als nederzetting aan de Vlaminkvaart was” (108, 1997).

Het afwisselende landschap van Dassenberg staat borg voor veel verschillende vogelsoorten. Bos (waaronder beukenbomen van zo’n 150 jaar oud), houtwallen, oude lanen, akkers, grasland, prachtige varenpartijen, moeras en water (waaronder ‘zwarte plassen’ als overblijfsel van de vroegere gronden waaruit eeuwen geleden turf werd gestoken) vormen hier een voor mens en dier (waaronder herten) aantrekkelijk landschap.

Monumentale objecten
- Het landhuis in chaletstijl uit 1894, ontworpen door de Bergse architect C.P. van Genk, ligt in het verlengde van de Herendreef. Koetshuis uit 1895.
- Ook de neogotische Mariakapel (1896) en de boswachterswoning bij de ingang (1899) zijn van de hand van dezelfde architect. Beschrijving Mariakapel. Alle genoemde objecten zijn rijksmonumenten.